اخبار آرشیوی
حسین کچویان در دانشگاه فردوسی مشهد: باید بدانیم تحول در علوم را برای چه میخواهیم و به این نکته نیز واقف باشیم که این اتفاق نه با دستور ممکن است و نه مطلوب/ با زور دموکراسی و سیاست نمیتوان علم را تغییر داد/ برای تحول در علوم انسانی نیازمند گفتمانسازی هستیم
به گزارش خبرنگار «نسیم»، محور اظهارات این استاد دانشگاه که بعد از ظهر امروز در مراسم افتتاحیه انجمن علمی "تحول در علوم انسانی" در دانشگاه فردوسی مشهد ایراد شده به شرح زیر است: -تحول در علوم، دارای چهار مبحث است. ماهیت، امکان یا عدم امکان آن، علل تحول و روش تحول. در زمینه ماهیت دو دیدگاه وجود دارد، دیدگاه حداقلی که صرفا موضوعات علم را تغییر میدهد و از آن به بومیسازی علم یاد میکنیم. دیدگاه دوم که دیدگاه حداکثری است به تحول بنیادین در علم میپردازد. تاریخ علم بشری از گذشته تا حال نشان داده امکان تحول در علوم وجود دارد و به واسطه همین امکان تحول است که غربیها توانستهاند علوم سنت را از صحنه معرفت خارج کنند. -تفاوتهای ماهوی بین آنچه ارسطو در مورد علوم تجربی گفته با آنچه که گالیله گفته وجود دارد، چنین تحولی در سختترین و دقیقترین علوم مثل ریاضیات و هندسه اتفاق افتاده است. مهمترین قسمت پیرامون علم این است که ما چرا با همین علم موجود کار را انجام نمیدهیم و متأسفانه به غایت اندک در مورد آن بسنده شده است که اگر این مسئله باز شود چشمانداز متفاوتی پیرامون تحول در علم باز میشود. -در مورد علل تحول، چند سطح وجود
دارد، سطح اول این است که ما به این نتیجه رسیدهایم با علم کنونی جواب مسائل را نمیتوانیم بهدست آوریم، این سطح حداقلی قضیه است. اما در سطح حداکثری ما به دنبال طلب یک حقیقت متفاوت بودهایم، مثلا جامعهشناسی کاملا علم مدرنی است و مابهازای قبل آن برایش وجود ندارد. این یعنی تحولی بنیادیتر از بنیادی. -باید از کسانیکه بهدنبال تحول در علوم هستند بپرسیم چرا علم را باید متحول کرد و این پرسش اساس کار است که متأسفانه تاکنون مغفول مانده است. یکی از وجوه دیگر بحث در تحول در علم اهداف و مقاصد آن است. در باب شناخت علم از نظر قدیمیان هشت جهت وجود دارد، یکی از این جهتها این است که علم را برای چه میخواهیم. یک، از این باب که دنیا را بتوانیم پیشبینی کنیم، دو، از این باب که بر دنیا غلبه کنیم، سه، برای تغییر در وضع امروز جامعه و هر سه این موضوعات برای هر علمی پاسخ نیستند. -ما باید بدانیم که این تحول در علوم را برای کدام یک از این مقاصد میخواهیم و نهایتا با دستور نمیشود علم را تغییر داد. این مسئله نه ممکن است، نه مطلوب و البته ما قصد این کار را نداریم باید زمینه این تغییر را در کشور فراهم کنیم چون نمیشود با زور
دموکراسی و سیاست علم را تغییر داد. -بهترین روش ما برای مسئله تحول در علم، روش درگیری و چالش با مسائل است. علم در چالش با مسائل جدید پیش میرود که متأسفانه ما روی آن یا کم کار کردهایم یا اصلا نکردهایم. باید از طریق چالش با سوالات و مسائل پروژه انقلاب در علم را دنبال کنیم و گفتمانسازی کردن از کارهایی است که برای تحول در علوم انسانی لازم داریم.