اخبار آرشیوی
نشست "نگاهی به همکاریهای پاکستان و عربستان"// فرازمند: عربستان دیگر قادر نیست انسجام شورای همکاری خلیج فارس که ۳۴ سال در مشتش بود را حفظ کند/ حضور فرمانده ارتش پاکستان در مانور عربستان اخبار احتمال سرمایهگذاری ریاض برای تولید بمب اتم را به ذهن متبادر کرد
به گزارش خبرنگار «نسیم» مهمترین محورهای سخنان محمد فرازمند، سفیر سابق ایران در بحرین و کارشناس خاورمیانه در نشست "نگاهی به همکاری های سیاسی امنیتی پاکستان و عربستان" که امروز در دفتر پایگاه خبری - تحلیلی "دیپلماسی ایرانی" برگزار شد، بدین شرح است: - عربستان که طی هفت دهه گذشته از رفتارهای رادیکالی پرهیز داشته است، امروزه به جایی رسیده که به اصلی ترین منبع حمایت و تغذیه تروریسم در خاورمیانه تبدیل شده است. برای یک کشور محافظه کار این تغییر مهمی است. - عربستان حتی در غرب هم متهم می شود و حتی بعضی ها می گویند تنها منبع تروریزم در حال حاضر عربستان سعودی است. - عربستان احساس می کردند پذیرش کرسی شورای امنیت بار مسئولیتی بر دوش آنها خواهد گذاشت که با برنامه هایی که در پیش داشتند، سازگاری ندارد. - کشوری که عضو شورای امنیت است و کرسی غیردائم شورای امنیت را دارد باید پاسخگو و مسئولیت پذیر باشد. نمی تواند بی مهابا منبع تغذیه افراطی ترین گروه های تروریستی در عراق و سوریه و بقیه منطقه خاورمیانه باشد. - اگر بگوییم چیزی از شورای همکاری خلیج فارس باقی نمانده، خیلی بیراه نگفتهایم. برای اولین بار عربستان سعودی خود و دو کشور
دیگر را مجبور کرد که سفرایشان را از دوحه فرا خوانند اتفاقی نادری در تاریخ شورای همکاری خلیج فارس و در تاریخ کشورهای شیخ نشین جنوب خلیج فارس بود. - اختلاف قطر و عربستان بر سر اخوان المسلمین و حضور آقای قرضاوی در دوحه بود که مرتبا به نفع اخوان المسلمین و علیه عربستان و امارات موضعگیری میکرد. - در یک فایل صوتی که اخیرا از گفتگوی امیر سابق قطر با قذافی انتشار یافته است شیخ حمد به صراحت بعد از ذکر گرفتاریهای و مشکلاتی که عربستان به آن دچار شده است، میگوید که من شک ندارم، سه بار تکرار میکند شک ندارم، شک ندارم که تا 12 سال آینده اسمی از عربستان سعودی نخواهد بود. - عربستان سعودی دیگر قادر نیست انسجام مجموعه کوچک شورای همکاری خلیج فارس را که طی 34 سال کاملا در مشتش بود را حفظ کند. - قبل از فراخوانی سفرا، عربستانی با عمانی دچار مشکل شدند و حتی در اجلاسهای رسمی مقام های رسمی به عمان در مورد پرونده هسته ای ایران گلایه و ابراز نارضایتی میکردند. اخبار دیدارهایی که بین ایران و آمریکایی در عمان صورت گرفت از طرف را عمانیها به سعودیها نمیرسید. - از جمله عوامل دیگری که باعث رفتار عصبی سعودی شده، قرار گرفتن پرونده
هسته ای ایران در مسیر حل و فصل است. سعودی ها گمان نمی کردند که به این سرعت ایران و غرب بتوانند به یک توافق موقت دست پیدا کنند و زمینه های توافق جامع بین ایران و غرب بر سر پرونده هسته ای ایجاد شود. - آقای سعود الفیصل حتی رسما در یک مصاحبه ای اظهار کرد که باید اقدامات جدی تر از تحریم ها برای کنترل ایران در نظر گرفته شود. تفسیر این بود که سعود الفیصل در حال ترغیب گزینه نظامی است. - برخلاف تصور اولیه مبنی بر اینکه عربستان سعودی علی القاعده باید از نتایج انتخابات سال گذشته ایران استقبال کند زیرا کسانی دولت را در دست گرفته اند که سابقه تعامل با عربستان دارند و دوستان رابطه ایران و عربستان محسوب می شدند، سعودی ها خیلی تعلل کردند و در هفت و هشت ما گذشته به سیگنال های مثبتی که از طرف دولت ایران برای بهبود رابطه صادر شده بود تقریبا جواب در شانی ندادند. - از دیدگاه سعودی ها این انتخابات و نتیجه آن در وقت غیر مناسبی رخ نداد. با وجود یک دولتی مانند دولت گذشته که رابطه بینالمللی ایران را صفر کرده بود، فرصت مساعدی میتوانستند تصویه حسابهای تاریخیشان با ایران را جامعه عمل بپوشاند. اما به یکباره ورق برگشت و ایران با
انتخابات و نتایج آن شروع به خروج از انزوای بین المللی کرد. - آقای ترکی الفیصل به عنوان چهره اتاق فکر عربستان سعودی تقریبا هر ماهه در دو سه اجلاس در اروپا، آمریکا و منطقه شرکت می کند. زمینه اصلی صحبتهای ترکی الفیصل زیر سوال بردن استراتژی آمریکا در منطقه است و به صراحت می گوید آمریکا دچار سردرگمی استراتژیک در منظقه خاورمیانه است و هیچ برنامه ای برای خاورمیانه ندارد. - به طور معمول کسانی که در مسیر ارتقا مقام در عربستان بودند، از سالها قبل آماده احراز پستهای وزارتی و کلیدی مانند وزارت دفاع، وزارت کشور و سپس ولیعهد و بعد پادشاه می شدند. برای اولین بار سعودی ها در ماه گذشته عرف را شکستند و علاوه بر ولیعهدی که الان زنده است، ولیعهد دوم را تعیین کردند. ولیعهد دوم آخرین فرزند ملک عبدالعزیز است. سعودیها در این باره چند عرف را شکستند. یکی اینکه حداقل پنج شش نفر دیگر در صف بودند که به لحاظ اجرایی سابق کار اجرایی داشته و میتوانستند نامزد احزار پست ولیعهدی شودند. اما اینها را کنار گذشتند. - انتصاب مقرن بن عبدالعزیز به این معنی است که نفر بعدی حتما باید از نوادگان باشد. مقرن به دلیل اینکه در پستهای اجرایی بالا نبود.
آخرین سمتی که داشته رییس سازمان امنیت عربستان سعودی بوده که به دلیل ناتوانی در سال گذشته برکنار شد. تعیین و گذاشتن مقرن به این دلیل است که به سرعت ولایتعهدی و پادشاهی به نسل بعدی برسد و نوادگان ملک عبدالعزیز در مسیر قدرت قرار بگیرند. - در حال حاضر سه نفر نامزد پست ولیعهدی بعدی بوده و به عنوان اولین نواده میتوانند به رده یک وارد شوند. اولین نفر متعب بن عبدالله پسر بزرگ خود ملک عبدلله است که گفته میشود این تغییر به خاطر این بوده که چون مقرن هم از گروه عبدالله است، متعب را به ولیعهدی منصوب کند. - برخی گفتهاند تغییر و انتصاب مقرن یک روز قبل از ورود اوباما به ریاض برای این بوده است که آمریکا را در مقابل عمل انجام شده قرار دهند و بحث محمد بن نایف که از مهره های نزدیک به آمریکاست منتفی شود. - اگر عبدالله فوت کند و سلمان پادشاه شود، به لحاظ قانونی پادشاه میتواند همه این موارد را به هم بزند. زیرا انتصاب ولیعهده از اختیارت پادشاه است و سلمان میتواند با اتکا به شورای بیعت و شورای خانوادگی آل سعود این تصمیمات را به هم بزند. به همین دلیل هم در اطلاعیه که از طرف ملک عبدلله در مورد انتصاب مقرن صادر شد، اشاره شده که
این تصمیم در هیچ شرایطی و هیچ زمانی قابل تغییر نیست. - عربستان سعودی احساس می کنند دچار یک سردگرمی است. از یک طرف با متحدان منطقه و بین المللی دچار مشکل شده و از طرف دیگر شاهد قدرت گرفتن ایران و خرجش از انزوا است. - معادله نفت و امنیت یک معادله 80 ساله در رابطه عربستان سعودی و آمریکا است. هر دو ستون و هر دو پایه این معادله در حال متزلزل شدن است. اگر تولید نفت در آمریکا چیزی که به عنوان shale revolution از آن یاد می شود، صورت گیرد، به نظر میرسد آمریکا را در سالهای آینده و سالهای خیلی دوربین 2015 و 2020 از نفت خاورمیانه از جمله نفت عربستان بینیاز باشد. - مشکل دیگر عربستان سعودی ، بحث تغییر مرکز سقل استراتژیک آمریکا از خاورمیانه به شرق آسیا است. همه این عوامل باعث شده عربستان احساس کند که در شرایط سختی به لحاظ استراتژیک قرار دارد و نمی تواند دیگر نه روی دوستان و متحدان منطقهای از جمله شورای همکاری خلیج فارس و نه روی همپیمانیهای بینالمللی خودش از جمله با آمریکا حساب کند. - یکباره شاهد برگزار مانوری در عربستان سعودی هستیم که بزرگترین مانور نظامی تاریخ عربستان سعودی است. برای اولین بار از موشک چینی DF3
رونمایی می شود. این موشک ها 27 سال در اختیار عربستان سعودی بود ولی اجازه رونمایی از این موشک ها را نداشت. این موشک ها با حضور ژنرال راحیل شریف فرمانده ارتش پاکستان رونمایی شد. حضور فرمانده ارتش پاکستان در این مانور برخی از اخبار و گزارشهایی که در ماههای گذشته در مورد احتمال سرمایهگذاری عربستان در پاکستان برای تولید بمب اتمی و خرید آن منتشر شد را به ذهن متبادر کرد. - در بین کشورهای غیرعربی پاکستان ویژگی های خاصی برای عربستان سعودی دارد. عربستان سعودی کشور محبوبی نیست و تصویر خوبی در دنیا ندارد. ولی بر اساس یک نظرسنجی که توسط موسسه PIO آمریکا صورت گرفته، پاکستان از این نظر مستثنا است. تصویر عربستان سعودی خیلی خوب است و گفته می شود حدود 95 درصد جامعه پاکستان مشکلی با عربستان سعودی ندارد. به همین دلیل است که معمولا دم دست ترین نیروهای نظامی را عربستان می تواند از پاکستان استخدام کند. - عربستان سعودی برای برهم زدن بازی ایران و بازی رقبای خود دو ابزار دارد و این دو ابزار اتفاقا میتواند در پاکستان خوب جواب دهد. پول و نیروهای افراطی. پاکستان جایی است که هم درواقع نیاز به پول دارد و پول می تواند کارساز باشد و هم
می تواند برای جنگ های نیابتی که عربستان در عراق و سوریه راه انداخته نیرو جذب کند.