کمبود آب بخش کشاورزی خراسان رضوی را تهدید میکند
کاهش شدید منابع آبی و نواقص طرحهای آبرسانی موجب افت تولید محصول گندم در این استان شده است/ انتظار میرود مسئولان با رفع موانع تولید و افزایش حمایت، کشاورزان را در افزایش تولید این محصول استراتژیک یاری دهند
گروه استانهای خبرگزاری «نسیم»-رضا آرمانیان: دیر زمانی از جشن خودکفایی گندم در کشورمان نمیگذرد که با وجود تلاش کشاورزان و اجرای برخی سیاستهای حمایتی، کاهش نزولات آسمانی و اجرا نشدن کامل برخی طرحهای آبرسانی و البته وجود برخی موانع ریز و درشت بر سر راه تولید، بار دیگر زنگ خطر وابستگی به واردات انبوه و بهطور خاص محصول گندم به صدا درآمده و این شرایط همت مضاعف و مدیریت جهادی مدیران ارشد کشور را میطلبد تا بار دیگر آهنگ زیبای قطع وابستگی به واردات گندم در کشورمان طنینانداز شود. در این گزارش، نگاهی به وضعیت کشاورزی در خراسان رضوی و معضلات و راهکارهای موجود در این عرصه داشتهایم.
*کاهش شدید برداشت بهدلیل کمبود آب
محمد صبور، مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی خراسان رضوی در گفتگو با «نسیم» با اشاره به سطح زیرکشت گندم در خراسان رضوی میگوید: در سال زراعی جاری سطح زیرکشت گندم آبی استان 207 هزار هکتار و گندم دیم 107 هزار هکتار و سطح سبز آبی 207 هزار هکتار و دیم 73 هزار هکتار بوده است. با وجود سطح زیرکشت مذکور، در نهایت با وضعیت جوی پیشآمده سطح قابل برداشت گندم آبی در خراسان رضوی 200 هزار هکتار و گندم دیم به 15 هزار هکتار کاهش یافته است. مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به وضعیت بارندگی در سال جاری زراعی یادآور میشود: وضعیت نامناسب بارشها و تنشهای حرارتی و رطوبتی وارده و تغییرات شدید دمایی موجب بروز خسارات شدیدی به مزارع استان شده است.
*نابودی بخش عمدهای از مزارع دیم
وی میافزاید: خشکی شدید هوا و کمبود بارشها موجب تشدید خسارت سرما شد بهطوری که سرمازدگی باعث از بین رفتن درصدی از مزارع آبی بهویژه مزارع دیم استان شد و بهطور میانگین حدود 25 درصد خسارت وارده به مزارع آبی بوده و در دیم نیز عمده مزارع از بین رفته است. میزان بارندگی از ابتدای سال زراعی جاری تا کنون 149.9 میلیمتر بوده که نسبت به مدت مشابه دوره آماری( 205.4 میلیمتر) 27 درصد و نسبت به مدت مشابه سال زراعی قبل(198.7 میلیمتر) 24.5 درصد کاهش نشان میدهد که این میزان کاهش در بارندگی تاثیر منفی بر تولید گندم داشته به گونهای که تولید در مزارع آبی دیم به شدت کاهش یافته است.
*افزایش 55 درصدی خرید گندم از کشاورزان
مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی خراسان رضوی با اشاره به کاهش چشمگیر تولید گندم در خراسان رضوی تاکید میکند: با وجود کاهش تولید گندم بهدلیل قسمت مناسب و خرید تضمینی گندم، خوشبختانه خرید گندم از کشاورزان تا کنون حدود 55 درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشته است. صبور ضمن تقدیر از کشاورزان برای تحویل گندم تولیدیشان به مراکز خرید دولتی، از خرید بیش از 220 هزار تن گندم از کشاورزان استان خبر میدهد و میافزاید: با وجود کاهش تولید، این افزایش خرید نشان از اجرای صحیح سیاستهای جدید دولت و همچنین استقبال گندم کاران استان از قیمت خرید تضمینی گندم در سال جدید است.
*مزایای ایجاد مراکز خرید تضمینی
وی با اشاره به گسترش مراکز مجاز خرید گندم و وجود 150 مرکز خرید تضمینی گندم در استان، ادامه میدهد: ما در سالهای گذشته در برخی از شهرهای تازهتأسیس استان، مرکزی برای خرید تضمینی گندم نداشتیم اما در سال جدید در همه شهرهای استان این مراکز خرید وجود دارد و کشاورزان دیگر مجبور نیستند فاصله طولانی را برای تحویل محصول تولیدیشان پیموده و در نتیجه هزینههای حمل بار نیز کاهش یافته و همین مسئله رضایت کشاورزان را نیز به همراه داشته است. یکی از برکات افزایش مراکز خرید تضمینی گندم در سطح استان، کاهش فروش گندم به دلالان بوده که در نتیجه این کاهش فروش ما دیگر شاهد خروج این گندمها از مرزها نخواهیم بود و نتیجه زحمتهای کشاورزان ما در داخل کشورمان مصرف میشود. مدیر امور زراعت جهاد کشاورزی استان با بیان اینکه خراسان رضوی ظرفیت تولید 700 هزار تن گندم در سال را دارد، عنوان میکند: تولید سال گذشته گندم در استان نزدیک به ظرفیت تولید گندم استان بوده اما فقط 234 هزار تن از این میزان گندم به سیلوها و بخش دولتی واگذار شده و بقیه محصول یا به دلالان فروخته شده یا بخشی از آن به عنوان بذر و نیاز خود کشاورزان مصرف شده است.
*مبارزه با آفات؛ راهکار افزایش سطح بهرهوری
غلامحسین ساربان، معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز با اشاره به انجام فعالیتهای علمی به منظور افزایش سطح بهرهوری در تولید گندم به «نسیم» میگوید: در خصوص مبارزه با علفهای هرز در سال زراعی جاری، در سطح بیش از 73 هزار هکتار از زمینهای زراعی بر علیه پهنبرگها و بیش از 32 هزار هکتار بر علیه کشیدهبرگها مبارزه شده است. همچنین بر علیه "سن" در سطح بیش از 94 هزار هکتار، "شته" بیش از 14 هزار هکتار، "زنگ زرد" 355 هکتار و ملخ 30 هزارهکتار در مزارع گندم مبارزه شده است. با توجه به کمبود آب، ماده الی خاکها، فرسایش و افزایش هزینهها در مراحل کاشت، داشت و برداشت و به منظور ارائه راهکاری کارآمد برای مشکلات مذکور و پایداری در تولید گندم و حفظ منابع تولید استان این مدیریت کشاورزی حفاظتی و به خصوص خاکورزی حفاظتی را در دستور کار داشته و برنامهریزی لازم برای توسعه خاک ورزی حفاظتی را انجام میدهد و در حال حاضر حدود سه هزار هکتار از اراضی گندم استان به روش بدون شخم انجام و بیش از 60 هزار هکتار نیز به روش کم خاکورزی انجام میشود.
*ترغیب کشاورزان به عرضه محصولات
ساربان یادآور میشود: امر برداشت مزارع گندم در استان ادامه دارد و گندم مازاد بر مصرف کشاورزان خریداری شده است، ضمن اینکه در سال جدید با هماهنگی و پیگیریهای انجام شده حضور فعال سازمان تعاون روستایی در امر خرید و افزایش تعداد مراکز خرید، این مهم با کیفیت و شرایط مطلوبتری در حال انجام است. پرداخت به موقع هزینه خرید گندم به کشاورزان که تا کنون بیش از 10 روز نشده و افزایش مراکز خرید به اضافه قیمت مناسب خرید تضمینی گندم باعث ترغیب کشاورزان برای عرضه محصول تولیدیشان شده است.
*اجرای طرحهای تشویقی برای کشاورزان
معاون تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی خراسان رضوی همچنین از اجرای برخی طرحهای تشویقی برای کشاورزان خبر داده و اظهار میکند: کشاورزانی که محصولات تولیدیشان را به مراکز مجاز خرید تحویل میدهند به ازای هر تن گندم 50 کیلوگرم کود ازت و 25 کیلوگرم کود فسفات دریافت میکنند. وی همچنین با اشاره به تسهیلات بانکی که به بخش کشاورزی تعلق میگیرد، میگوید: کشاورزانی که محصولات تولیدیشان را به مراکز مجاز خرید گندم تحویل میدهند در هنگام پرداخت تسهیلات سرمایه در گردش در اولویت پرداخت قرار میگیرند.
*انتظار از مسئولان...
براساس این گزارش، از گندم به عنوان قوت غالب اکثر مردم کشورمان و همچنین یک محصول استراتژیک نام برده میشود، لذا توجه به کاهش موانع تولید و افزایش حمایت از کشاورزان کمترین توقعی است که مردم و فعالان این بخش از مسئولان دارند تا با اجرای صحیح سیاستهای حمایتی بتوان به حداکثر بهرهوری و تولید این نعمت الهی دست یافته و ضمن جلوگیری از خروج ارز از کشور، جشنی پایدار برای قطع کامل واردات گندم در کشور بر پا کرد.