گزارش «نسیم» از لبخند تلخ زمینهای کشاورزی ترکخورده فارس در کمآبی
زمینهای کشاورزی فارس در بحران آب و کمبود سیستمهای مکانیزه آبیاری قربانی شدهاند/ توسعه آبیاری مکانیزه و مدیریت در مصرف آب راهگشای سیراب شدن زمینهای تشنه است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، محدودیت منابع آب از نظر کمی و کیفی ایجاب میکند که برنامهریزی خاصی تحت عنوان استفاده بهینه از واحد آب مصرفی بهویژه در کشاورزی انجـام پـذیرد کـه این برنامهریزی میتواند در قالب دور مناسب آبیـاری مخصوصـاً آبیـاری بارانی باشد.
به اعتقاد کارشناسان، امروزه زراعـت یونجـه در بیشـتر نـواحی کشـور رواج دارد و قابلیت کشـت بـا انـواع سیسـتم هـای آبیـاری سـطحی و بـارانی را دارد. متداولترین روش آبیاری یونجه در کشور روش آبیاری غرقابی است ولـی در اراضی شیبدار که امکان آبیاری غرقابی یا نشتی مزرعه وجـود نـدارد آبیاری بارانی روش سودمند و مفید است، از طرفـی آبیـاری بـارانی جهت سبزشدن یکنواخت مزرعه خیلی بهتر از دو روش غرقابی و نشـتی است.
به طور کلی میتوان گفت آبیاری بارانی باعث صرفهجـویی در مصرف آب شده و این سامانه برای زراعت یونجه در خـاکهـای سـبک، شیبدار یا دامنهها و در خاکهایی با نفوذپذیری زیاد و کـم عمـق کـاربرد دارد.
نیازمند کاربردیکردن روشهای مکانیزه کشاورزی در فارس هستیم
در این زمینه سید عبدالرضا کاظمینی، استاد بخش زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز با تاکید بر اینکه امروز نیازمند کاربردی کردن روشهای مکانیزه کشاورزی در فارس هستیم و این باید تقویت شود، گفت: یکی از بهترین روشها آبیاری بارانی و هوشمند است که از مزایای آن حذف عملیات تسطیح و کاهش هزینههای آمادهسازی اراضی، مبارزه با یخبندان، آفات و انگلها است.
وی با بیان اینکه هزینه نیروی کارگری در آبیاری بارانی در مقایسه با روشهای آبیاری سطحی بسیار کمتر است، افزود: تلفات بهصورت رواناب و فرسایش خاک در این روش به حداقل میرسد. همچنین در این روش راندمان آبیاری در مقایسه با روشهای سنتی نیز بیشتر است و بازده محصولات آبیاری بارانی در اغلب موارد بیشتر از آبیاری سطحی است.
اجرای طرحهای نوین آبیاری مورد توجه قرار گیرد
احمد دهقان، مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی فارس نیز بیان داشت: اولویت مهمی که در وضعیت موجود که با کمآبی شدید مواجه هستیم مدیریت انتقال آب در مزرعه و اجرای طرحهای آبیاری مناسب و علمی است. با برنامهریزیهای صورتگرفته توجه به آبیاریهای نوین از جمله قطرهای در برنامه این سازمان قرار است و در حال حاضر در زمینه زراعت سبزی و صیفی 50 تا 60 درصد جنوب استان از آبیاری قطرهای استفاده میکنند.
وی گفت: به دنبال این هستیم تا در شهرستانهایی که شرایط مساعدی دارند در زراعتهای ردیفی گندم نیز از آبیاری قطرهای استفاده کنیم.
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی فارس با بیان اینکه در استان فارس نیازمند توسعه آبیاری به روش تحت فشار و یا همان بارانی هستیم، تصریح کرد: در حال حاضر 10 تا 15 درصد مزارع ما آبیاری بارانی استفاده می کنند و این در حالی است که باید نسبت به افزایش آن اقدام کنیم. آبیاری بارانی بیشتر در مناطق سرد و معتدل قابل توسعه است و در مناطق گرم و دشتها نیز با محدودیتهایی مواجه هستیم.
دهقان تاکید کرد: امروز بحران آب در استان فارس جدی است و باید به سمت صرفهجویی و تغییر کشت حرکت کنیم تا بتوانیم به راحتی انتقال آب را مدیریت کرده و از وضعیت موجود نجات یابیم. امروز حدود 900 هزار هکتار کشت محصولات زراعی در سطح استان فارس داریم که غالب کشت آن به صورت مکانیزه است که این کافی نیست و باید با مدیریت و فرهنگ سازی بیشتر به سمت کشت های مکانیزه حرکت کنیم.
220 هزار هکتار از اراضی کشاورزی فارس با آبیاری تحت فشار آبیاری میشوند
شهرام محمدی، مسئول اداره توسعه روشهای نوین آبیاری سازمان جهاد کشاورزی فارس نیز گفت: ۲۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی فارس با آبیاری تحت فشار آبیاری میشوند. صرفهجویی در مصرف آب، افزایش تولید کارایی مصرف آب، افزایش سطح زیرکشت اراضی به علت حذف جویچههای مورد استفاده در آبیاری سنتی و بهبود کیفیت تولید از مزایای این نوع آبیاری است.در تمامی شهرستانها انواع روشهای آبیاری تحت فشار اجرا شده و تنها محدودیت این نوع آبیاری شوری آب بیش از اندازه و بادخیز بودن برخی از مناطق است.
وی افزود: اعتبار موجود در اداره که مربوط به سال 92 است 16 میلیارد تومان بوده و کشاورزان میتوانند برای اصلاح روش آبیاری زمینهای خود با توجه به محدودیت زمانی باقیمانده از اعتبارات فوق به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستانها مراجعه کنند. با مدیریت و بهرهبرداری صحیح از سیستمهای موجود آبیاری تحت فشار و موجود در باغات تا 50 درصد و در زراعت تا 35 درصد افزایش راندمان آبیاری داریم یا به عبارت دیگر آبیاری سنتی که در حال حاضر راندمانی بین 35 تا 40 درصد دارد در باغات به 90 درصد و در زراعت به 75 درصد میرسد.
مسئول اداره توسعه آبیاری جهاد کشاورزی فارس گفت: کشاورزان برای دریافت تسهیلات و یارانه بلاعوض دولتی میتوانند ضمن ثبتنام اینترنتی در سایت نوین آبیاری از مبلغ چهار میلیون تومان یارانه مستقیم دولتی جهت آبیاری بارانی و مبلغ پنج میلیون و 600 هزار تومان در سیستم آبیاری موضعی به ازاء هر هکتار بهرهمند شوند.
توسعه روشهای نوین آبیاری کشاورزی در فارس اجرایی شود
در این زمینه محمدمهدی برومندی، نماینده مردم شهرستانهای مرودشت، ارسنجان و پاسارگاد گفت: امروز وضعیت آبیاریهای نوین در فارس مناسب نیست و با توجه به بحران آب این مهم باید افزایش یابد.
سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس خاطرنشان کرد: باید طوری برنامهریزیها صورت گیرد که با توجه به محوریت کشاورزی در استان فارس این صنعت به سمت مکانیزه شدن حرکت کند. توجه و صرفهجویی در مصرف آب و مدیریت آبهای روان نیز از مواردی است که باید متولیان مربوطه به آن توجه کنند.
استان فارس با توجه به سهم عمده تولید محصولات کشاورزی در اجرای طرحهای نوین کشاورزی عقبافتاده است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مقایسه استان فارس با برخی استانهای پرآب کشور از جمله لرستان و چهارمحال و بختیاری در اجرای طرحهای نوین کشاورزی بهخصوص آبیاری بارانی نشان میدهد که استان فارس با توجه به سهم عمده تولید محصولات کشاورزی در این زمینه عقبافتاده است و آن طور که باید و شاید از روشهای آبیاری نوین استفاده نشده است. در این زمینه مدیریت توزیع آب کشاورزی و جلوگیری از کشتهایی با مصرف آب بالا ضروری است و متولیان کشاورزی باید به این مهم توجه ویژه داشته باشند.