برنامه "متن و حاشیه" با حضور عباس سلیمی نمین و الیاس حضرتی برگزار شد
برنامه دیشب متن و حاشیه با موضوع چگونگی حرکت جهادی در علم همراه با حفظ سیاسی بودن دانشگاه برای قسمت متن برنامه، با حضور سلیمی نمین فعال اصولگرا و حضرتی فعال اصلاح طلب به روی آنتن رفت
به گزارش «نسیم»، برنامه دیشب متن و حاشیه با موضوع چگونگی حرکت جهادی در علم همراه با حفظ سیاسی بودن دانشگاه برای قسمت متن برنامه، با حضور عباس سلیمی نمین فعال اصولگرا و الیاس حضرتی فعال اصلاح طلب به روی آنتن رفت.
در ابتدای این، گزارشی از رابطه بین علم و سیاست و نحوه پیوند آنها در دانشگاه پخش گردید که از زبان راوی گزارش به نقد افراط و تفریط در این زمینه یعنی علم آموزی صرف و بی توجهی به سیاست از سوی برخی دانشجویان و سیاست زدگی و غفلت از علم آموزی از سوی برخی دیگر پرداخت و با این سوال که جمع بین سیاست و علم آموزی در دانشگاه چگونه ممکن است به پایان رسید.
در ادامه، برنامه با پرسش وحید ایمانی مجری برنامه، از الیاس حضرتی و مدیرمسئول روزنامه اعتماد مبنی چگونگی توام شدن علم و سیاست در دانشگاه آغاز شد.
حضرتی با اشاره به فعالیت جنبش دانشجویی در شرایط خفقان دوران طاغوت و نگاه ویژه انقلاب اسلامی به دانشگاه پس از پیروزی انقلاب گفت: چالش های پیش روی جنبش دانشجویی که به دلیل تنگ نظری های همیشه رایج در کشور ما ایجاد شدند برای همه دردسر ساخته اند. عدهای بعد از جنگ تحمیلی علاقمند نبودند نقد سالم دانشجویان را بشنوند و فقط دانشجویان را با شعار علمیسازی دانشگاه سرگرم درس و بحث کنند تا بدون مزاحمت مشغول مدیریت خویش باشند و همین دیدگاه سبب رکود و سکوت دانشگاه در آن مقطع شد.
وی با انتقاد از افراط و تفریط طرفداران دو دیدگاه علمی بودن دانشگاه و سیاسی بودن دانشگاه گفت: در دوره ای برای ممانعت از سیاسی شدن دانشگاه حتی از راهپیمایی دانشجویان در گرامیداشت روز 13 آبان ممانعت به عمل آمد که این دست رفتارها اعتراض رهبر معظم انقلاب را در پی داشت به طوریکه ایشان در یک سخنرانی خواستار سیاسی شدن دانشگاه شدند؛ و از طرفی برخی افراد هم به دانشگاه به چشم حزب می نگرند و گمان می کنند دانشگاه باید بار نبود احزاب در جامعه را به دوش بکشد که این دو نگاه هر دو اشتباه است و نیاز دانشگاه به هر دو جهت علم و سیاست با هم است.
عباس سلیمی نمین ضعف تحمل و کج سلیقگیها را مربوط به دوره ای خاص ندانست و برهم زدن مناسبات سازنده در دانشگاه را در سالهای اخیر از آفات این حوزه برشمرد و افزود: دانشجویان باید بتوانند در عین تحمل تفاوت سلایق حول مشترکاتشان به همکاری با هم بپردازند.
وی این رویه را تمرینی برای پرورش دانشجویان جهت اجرای وظایفشان در جامعه دانست و اضافه کرد: متاسفانه در سالهای گذشته احزاب سیاسی در تلاش بودند تا با تقویت جریانات همسوی خود به حذف و یا تحدید جریان رقیب بپردازند و یک صدایی را به جنبشهای دانشجویی تحمیل کنند.
سلیمی نمین در ادامه توضیح داد: برخی تعارضات کاذب و تضادهای کاذب به دانشگاه تحمیل شد تا از اتحاد دانشجویان در مقابله و مبارزه با برخی فسادها مثل فساد اداری و رشوه خواری و مظاهر ظلم در جامعه جلوگیری بعمل بیاورد به طوری که اکنون عده کمی در دانشگاه منادی این نگاه هستند و متاسفانه فضای خود دانشگاه را هم نمی توانند تحت تاثیر قرار بدهند.
مدیر دفتر تهیه و تدوین تاریخ انقلاب اسلامی، تشتتها و درگیریهای درونی جنبش دانشجویی را سرآغاز گرفتار شدن در یاس و ناامیدی عنوان کرد و گفت: در چنین شرایطی دانشجو خود را بی تاثیر در جامعه و فاقد نقش می پندارد در حالی که اتحاد و اتفاق بین سلایق مختلف دانشجویی هم فضای دانشگاه را تحت تاثیر قرار می دهد و هم جامعه را.
حضرتی در تایید اینکه دانشگاه خاستگاه علم بوده و ثمره امروز آن رشد بالای علمی کشور است، گفت: درس خواندن دغدغه اکثریت دانشجویان است اما در دوره های مختلف توسط دولتها تعامل درستی با دانشجویان که در کنار درس نسبت به وقایع اجتماعی و سیاسی و روند حرکت دولتها و حکومت بی تفاوت نیستند برقرار نشد.
وی با تایید ضعف ها و قوت های رفتار دانشجویی، اصل دغدغه مندی ایشان را ستودنی دانست و اضافه کرد: ما باید تندی ها و کندی ها و کج خلقی ها و حتی قلم تیز آنها را به رسمیت بشناسیم. وی تعدد نظر و سلایق را طبیعی دانست و توضیح داد: ما نباید توقع داشته باشیم همه افراد یک شکل بیندیشند.
در ادامه سلیمی نمین طرد جریان رقیب و حمایت از جریان همسو را عامل ایجاد عدم توازن در دانشگاه برشمرد و گفت: این رفتار باعث تضعیف جنبش دانشجویی می شود به طوری که اختلاف سلایق بین جنبشه های دانشجویی به مساله اصلی آنها تبدیل شده است آنگونه که حتی در همگرایی برای موضوعات پیش پا افتاده نیز بازمانده اند .
الیاس حضرتی نیز پیشرفت های علمی کنونی را عقب تر از سطح استعداد و توقع از دانشگاه ها دانست و شرط افزایش این پیشرفت ها را ایجاد انگیزه برشمرد و قرار گرفتن هر کس در جایگاه خود را عامل تقویت انگیزه خواند.
وی با اشاره به بورسیه دانشگاه ها با انتقاد از روند حاکم بر بورسیهها اضافه کرد: وقتی افرادی با رتبه بالای علمی نتوانند در جایگاه بهتر قرار گیرند باعث از بین رفتن انگیزهها می شود.
این فعال اصلاح طلب ایجاد زمینه نقد را عاملی دیگر برای تقویت انگیزه دانست و فضای نقدمحور حوزهها را شاهدی بر ایجاد انگیزه در فضای علمی گرفت.
سلیمی نمین با واکنش نشان دادن به ماجرای افشاگری کلی بورسیهها ضمن تقبیح تضییع حق دانشجویان دراین زمینه گفت: خوب بود آقای حضرتی نسبت به دولت قبل از آقای احمدی نژاد که برخی سیاسیون با معدل زیر 12 از دانشگاه آزاد دکترا می گرفتند نیز واکنش انتقادی نشان می دادند و دفاع نمی کردند و مانع ایجاد باند سیاسی با دادن مدرک های سیاسی به افراد سیاسی می شدند.
وی در ادامه با تشریح وضعیت بد علوم انسانی در دانشگاه اضافه کرد: در دانشگاه نه فضایی برای نقد هست و نه فضایی برای تولید علم. در علوم انسانی دو پدیده ناشایست قابل ملاحظه است: یکی تنبلی و سستی که باعث کندی روند تولید علم و ارتزاق از ماحصل سی سال قبل است که این ظلمی است از سوی اساتید علوم انسانی بر دانشجویان چرا که متوقف در زمانند و از جریان به روز علم دور شده اند و دیگری عدم نقدپذیری خود دانشگاهیان است. چرا که این ترس از سوی دانشجویان وجود دارد که در صورت نقد استاد برای کسلب نمره با مشکل مواجه شوند کمااینکه کسانی بوده اند که به دلیل ارائه کمترین نقدی بر استاد مورد عقوبت از سوی استاد قرار گرفته اند. لذا دانشگاه باید از این دانشجویان حمایت کنند.
الیاس حضرتی با تایید صحبت های سلیمی نمین درباره حمایت از نقدهای دانشجویی ادامه داد: حمایت از نقدهای دانشجویی باید از حکومت شروع شود تا به دانشگاه تسری یابد. وی با انتقاد از ستاره دار شدن برخی دانشجویان به دلیل نقد صاحبان قدرت گفت: از نشانه های عدم موفقیت حکومت در این زمینه مظلوم واقع شدن بحث کرسی های آزاداندیشی از سوی رهبر معظم انقلاب است که باید پیگیری شود. وی همچنین در ادامه اضافه کرد: در دانشگاه باید فضایی ایجاد شود تا استاد بتواند ماحصل تحقیق و برداشت خود را بدون ترس بیان کند البته اساتید ضدانقلاب و معاند باید خلع شوند اما نباید کسی به صرف مغایرت نظرش با مسئولین با مشکل مواجه شود.
وی استفاده از تجارب دنیا را حائز اهمیت دانست و اضافه کرد: ما نمی توانیم در علم از نو شروع کنیم و نباید استفاده از تجارب دنیا را به مثابه وابستگی قلمداد کنیم.
سلیمی نمین بحث نظر را مقوله ای قاعدهمند دانست و گفت: از الزامات امروز دانشگاه در وهله اول تعیین هدف دانشگاه است. چرا که علم باید به مصالح جامعه کمک کند و اگر کسی بخواهد تشتت را به اهداف دانشگاه نیز تسری دهد کاری بی منطق را دنبال کرده است.
وی بحث کرسی های آزاداندیشی را در حوزه تولید علم دانست و در هم آمیختن آنها را باعث ایجاد مشکل دانست. وی ادامه داد: در تولید علم نقش سیاستمداران کمرنگ و در مشارکت سیاسی دانشگاه بالعکس است. ما در تولید علم مشکلات خود دانشگاه را باید بررسی کنیم و عوامل بازدارنده پویایی دانشگاه در علوم انسانی را کشف کنیم.
سلیمی نمین تعریف هویت ملتها را منوط به تقویت علوم انسانی دانست و گفت: آنچه که ملتها و فرهنگها را از هم متمایز میکند علوم انسانی است نه علوم پایه؛ چرا که علوم پایه علوم مشترک بین ملتهاست.
وی هژمونی علوم انسانی را مانع اصلی تولید علم در این حوزه دانست و گفت: این هژمونی حتی اجازه نقد بافتههای فعلی علم را هم نمیدهد و با گزارههای موجود همچون وحی منزل برخورد می شود که این یک فاجعه است.
در ادامه برنامه در گفتگوی تلفنی با آقایان علوی فاضل معاون سنجش دانشگاه آزاد و علیرضا زاکانی نماینده مردم تهران موضوع افزایش ظرفیت دکتری دانشگاه آزاد مورد بررسی قرار گرفت.