گزارش «نسیم» از فعالیت مؤسسات مالی بدون مجوز در خراسان رضوی و نگرانیهای موجود
با توجه به موقعیت خاص خراسان رضوی برای سرمایهگذاری، طی سالهای اخیر شاهد رشد قارچگونه مؤسسات مالی و اعتباری بودهایم/ برخی از این مؤسسات، در گذشته سپردهگذاران را با مشکل روبرو کردند
به گزارش خبرنگار «نسیم»، چندروز قبل خبری مبنی بر فعالیت 9 مؤسسه اعتباری و یک بانک بدون مجوز، به شکل وسیعی در سطح رسانههای فضای مجازی منتشر شد و از طریق برنامه تلویزیونی "پایش" شبکه یک سیما نیز بر روی آنتن رفت. بنا به اعلام رسانهها، بانک مرکزی در صفحه مربوط به بانکها و موسسات غیرمجاز اسامی سه موسسه مالی و اعتباری توسعه، کوثر و عسکریه را مجاز اعلام کرده است. در این فهرست اسامی موسسههای مالی و اعتباری معروفی نظیر ثامنالحجج، میزان، ثامنالائمه، فردوسی دیده نمیشود. هرچند بانک مرکزی در ماههای گذشته بارها در مورد فعالیت این موسسات هشدار داده بود.
براساس این گزارش، بانک مرکزی در توضیح این اطلاعیه آورده است:"توجه به این مهم ضروری است که بانکها و موسسات اعتباری یا سایر نهادهایی که نام آنها در فهرست قرار ندارد، دارای مجوز از این بانک نبوده و مسئولیت ناشی از عملکرد ناصحیح آنها مستقیما متوجه کسانی میشود که به این مؤسسات مراجعه داشتهاند."
نکته جالب توجه آنکه از بین مؤسسات فعال در خراسان رضوی، به استثنای مؤسسه عسکریه، چهار مؤسسه مالی و اعتباری بزرگ دیگر شامل ثامنالحجج، میزان، ثامنالائمه و فردوسی در بین مؤسساتی قرار دارند که با گذشت سالها از آغاز فعالیت بهعنوان مؤسسه مالی و اعتباری، تاکنون موفق به اخذ مجوز از بانک مرکزی نشدهاند. حال اینکه چه دلیلی موجب عدم اعطای مجوز به مؤسسات مذکور شده را باید در اطلاعیه بانک مرکزی جستجو کرد. ولیالله سیف، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، اخیرا در اظهار نظری با انتقاد از همکاری برخی بانکها با مؤسسات فاقد مجوز گفته است:"مقرر شده بود بانکها به مؤسسات، خدماتی ارائه نکنند ولی بازرسیهای ما از همکاری برخی بانکها با این مؤسسات پرده برداشت! این کارها به نظام بانکی لطمات جبران ناپذیری وارد میکند."
*رشد قارچگونه تعاونیها و مؤسسات در خراسان رضوی
خراسان رضوی، دومین استان پرجمعیت کشور محسوب میشود و با توجه به موقعیت خاص و منحصر به فرد شهرهای این استان به ویژه مشهد مقدس که سالانه پذیرای بالغ بر 25 میلیون نفر زائر است، قطعا تراکنش مالی زیادی از سوی زائران و مجاوران صورت میگیرد. از سوی دیگر این استان ظرفیت بسیار زیادی جهت سرمایهگذاری دارد و شاید همین عوامل کافی باشد تا بدانیم چرا طی سالهای گذشته تعداد زیادی تعاونی و مؤسسه مالی در خراسان رضوی شکل گرفته است. اسامی مختلفی از قبیل بدر توس، فرشتگان، الزهرا(ع)، امین طلاب، دانش، اعتماد ایرانیان، ثامنالائمه، ثامنالحجج، میزان، عسکریه، فردوسی و... که بعضی از این اسامی به دلایل مختلفی نتوانستند مجوز لازم را دریافت کنند و سرانجام ناخوشایندی برای آنها و سپردهگذارانشان رقم خورد، تا جاییکه حتی در این زمینه بهدلیل هجوم مردم برای برداشت سپردهها، تجربه شکلگرفتن بحران امنیتی نیز وجود دارد.
*برخورد بانک مرکزی با مجموعههای فاقدمجوز و متخلف
عملکرد برخی مجموعههای مالی در این سالها موجب شد تا بانک مرکزی رویه خاصی در خصوص برخورد با آنها پیش بگیرد؛ به این صورت که با برخی متخلفان به صورت قهری برخورد کرده و از آنها سلب مجوز کند، برخی را با سایر مؤسسات اذغام نماید و برخی دیگر را برای اعطای مجوز معطل نگاه دارد. اگرچه این رویه شاید با کمی و کاستیهایی همراه بوده باشد اما بیتردید با روی کارآمدن دولت جدید و گذشت ماهها از فعالیت این دولت، مردم انتظار برخوردهای جدیتر با مجموعههایی را دارند که براساس تخلفات گسترده و فعالیت اقتصادی خارج از حوزه مربوط به خودشان درصدد تضعیف اقتصاد کشور بوده و هستند و لطمات جبران ناپذیری به اقشار کمبضاعت و بیبضاعت جامعه وارد میآورند.
*نگرانیهای مردم و لزوم توجه مسئولان
به هر روی، اصولا کسانی در مؤسسات مالی و اعتباری و مجموعههای اقتصادی از این دست سرمایهگذاری میکنند که معمولا از سرمایههای آنچنانی برخوردار نیستند و جزء سرمایهداران خرد محسوب میشوند، حال به نظر میرسد مسئولان مربوطه چه در دولت و چه در قوه قضائیه باید ضمن درک نگرانیهای موجود در بین مردم، راهکاری را در نظر گیرند تا هرچه سریعتر تکلیف مؤسسات فاقد مجوز تعیین شود؛ اگر این مؤسسات حائز شرایط لازم برای دریافت مجوز هستند نباید در اعطای مجوز تعلل کرد و در غیر این صورت بدون توجه به جایگاه و نسبت ظاهری برخی مؤسسات باید با آنها برخورد مقتضی را صورت داد.