نیویورک تایمز: توافق هستهای باعث روی کار آمدن یک حکومت معتدل در ایران می شود
این روزنامه نزدیک به دولت اوباما در گزارش اخیر خود ضمن افشای جزئیات جدیدی از توافق هستهای تاکید کرده، دولت آمریکا باور دارد در طول توافق هستهای یک حکومت همراه با غرب در ایران بر سر کار خواهد آمد
روزنامه امریکایی نیویورک تایمز جزئیات جدیدی از توافق هسته ای احتمالی ایران و 1+5 فاش کرده است.
نکته اصلی در گزارش این روزنامه امریکایی که به دولت اوباما بسیار نزدیک است این است که در آن تاکید شده دولت آمریکا باور دارد در طول توافق هستهای یک حکومت همراه با غرب در ایران بر سر کار خواهد آمد.
متن کامل این مقاله که توسط دیوید ای سانگر و مایکل آر گوردون نوشته و روز 23 اسفند 1393 (14 مارس) منتشر شده، بدین شرح است:
آمریکا و ایران در حال نزدیک شدن به یک توافق تاریخی هستند که برنامه هسته ای ایران را محدود می کند اما در این راه با موانع جدی دقیقه آخری مواجه هستند.
به گفته مقامات اروپایی و آمریکایی برخی از این موانع عبارتند از زمان لغو تحریم های سازمان ملل علیه ایران و چگونگی اجرای بازرسی ها از تاسیسات هسته ای این کشور.
جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که یکشنبه شب برای شرکت در دور حساس مذاکرات عازم شهر لوزان سوئیس می شود، هنوز با همتای ایرانی خود بر سر این خواسته ایران که به محض امضای توافقنامه تمام تحریم های سازمان ملل باید به حال تعلیق درآید، اختلاف نظر دارد.
یکی دیگر از موضوعات مورد اختلاف به اصرار واشنگتن بر سر این موضوع بر می گردد که بازرسان بین المللی باید اجازه بازرسی فوری از تمام تاسیسات هسته ای ایران حتی آنهایی که در پایگاه های نظامی قرار دارند، داشته باشند.
علاوه بر آنچه گفته شد، اختلاف هایی هم بر سر تحقیقات ایران در زمینه ساخت و گسترش سانتریفوژهای پیشرفته وجود دارد که به این کشور اجازه می دهد با سرعت بیشتری سوخت هسته ای تولید کند. مدت زمان اجرای توافق نیز از موضوعات دیگری است که دو طرف بر سر آن به تفاهم نرسیده اند.
کاخ سفید امیدوار است دست یابی به توافق سرانجام به گشایش فصل جدیدی در روابط دو کشور منجر شود، روابطی که برای چند دهه تحت تاثیر سوءظن متقابل، حمایت ایران از تروریسم، حملات سایبری آمریکا و عملیات انتقام جویانه ایران بوده است. اما حتی چشم انداز یک توافق هسته ای به بروز درگیری سیاسی جدی بین کاخ سفید و جمهوریخواهانی منجر شده است که معتقدند این توافق نه تنها نمی تواند برنامه هسته ای نظامی ایران را متوقف کند، بلکه کشورهای عربی را نیز به داشتن برنامه هسته ای تشویق می کند. هنری کسینجر، وزیر امور خارجه سابق آمریکا اخیرا درمورد توافق در حال شکل گیری با ایران به کنگره گفت نتیجه این رفتار این است که از ممانعت از تکثیر سلاح هسته ای، به سمت مدیریت آن پیش می رویم.
نقاط همگرایی در توافقی که در واشنگتن و پایتخت های اروپایی در چرخش است شامل ترتیبات پیچیده ای می شود که ایران بر اساس آن باید بخش زیادی از ذخیره اورانیوم غنی شده خود را از کشور خارج کند. در مقابل آمریکا و شرکای مذاکره کننده آن به ایران اجازه می دهند 6 هزار و 500 سانتریفوژ خود را که بیشتر از چند صد دستگاهی است که سال پیش مورد بحث بود، نگاه دارد.
تعداد سانتریفوژها که در مراحل نهایی امکان تغییر آن وجود دارد احتمالا بخش زیادی از مذاکرات علنی را به خود اختصاص خواهد داد. مخالفان معتقدند این توافق به ایرانیان اجازه می دهد توان نهایی تولید اورانیوم خود را حفظ کنند حتی اگر این کشور مجبور شود میزان اورانیومی را که مورد استفاده قرار می دهد، محدود سازد.
تعلیق و در نهایت لغو تحریم های نفتی و مبادلات مالی ایران برای حسن روحانی، رئیس جمهور ایران و محمد جواد ظریف، مذاکره کننده ارشد وی و وزیر امور خارجه این کشور که امیدوارند بتوانند ده سال یا بیشتر محدودیت فعالیت هسته ای را به سران روحانی و نظامی ایران که مخالف مذاکرات هستند، بقبولانند، از اهمیت زیادی برخوردار است.
مخالفان در تهران به ویژه نیروهای سپاه پاسداران انقلاب که بر بخش نظامی برنامه هسته ای ایران نظارت دارند، از جزئیات افشا شده مذاکرات بهره برداری می کنند. آنها می گویند آمریکا با محدود کردن توانایی های ایران برای این همه سال بر اساس یک توافق هسته ای مانع ظهور ایران به عنوان قدرت بزرگ منطقه خاورمیانه خواهد شد.
اما هرگونه لغو سریع تحریم ها با رای شورای امنیت و بر اساس تصمیم باراک اوباما می تواند باعث تشدید تنش ها در کنگره شود.
یکی دیگر از موضوعات مهمی که درمورد توافق هسته ای با ایران مطرح است مدت زمان کارآیی آن است. مقامات آمریکایی اعلام کرده اند اقدامات در نظر گرفته شده در توافق هسته ای با ایران برای دست کم ده سال می تواند خواسته های غرب را در زمینه حفظ زمان یک ساله برای فرار هسته ای ایران تامین کند. همتای ایرانی کری تابستان گذشته در مصاحبه ای گفت که مدت زمان اجرای این توافق نباید بیش از هفت سال باشد.
مدت زمان اجرای توافق هرچقدر باشد جان کری با این چالش مواجه است که پس از انقضای تاریخ آن ایران همانند ژاپن و برزیل همچنان زیرساخت های لازم برای تولید هر میزان مواد هسته ای را که بخواهد در اختیار خواهد داشت. دولت اوباما معتقد است تا آن زمان یک حکومت متفاوت یا دست کم همراه تر در ایران روی کار خواهد آمد.
در بخش دیگری از این تحلیل به نامه هفته گذشته 47 سناتور جمهوریخواه به سران ایران اشاره شده که در آن آمده است روسای جمهور آینده بدون تصویب کنگره الزامی در اجرای این توافق نخواهند داشت.
اما کاخ سفید و جان کری می گویند خیلی بعید است هر فردی که در آینده به ریاست جمهوری آمریکا می رسد این توافق را نقض کند به ویژه اگر ایران به مفاد آن پایبند باشد.
یکی از دلایلی که آمریکا و متحدانش درمورد لغو تحریم های سازمان ملل برضد ایران تردید دارند این است که براساس تحریم های کنونی صادرات کالاهای با فن آوری پیشرفته که می تواند به ساخت مخفیانه سلاح در ایران کمک کند، ممنوع است. بنابراین بحث هایی درمورد چگونگی اعمال نظارت شدید در این زمینه در جریان است.