مشروح نشست خبری رئیس کمیسیون شوراهای مجلس درباره طرح "استانی شدن انتخابات"

به گزارش خبرنگار «نسیم»، امیر خجسته رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی در نشست خبری که در خصوص "استانی شدن انتخابات مجلس " در خبرگزاری «نسیم» برگزار شد با بیان اینکه شرایطی که در حال حاضر در انتخابات مجلس شورای اسلامی وجود دارد مربوط به زمان مشروطه است، گفت: در انتخاباتی که داشتیم و وظایفی که برای نمایندگان تعریف شده 25 اصل قانون اساسی در رابطه با بحث نظارت و وظایف نمایندگان است.

وی با اشاره به اینکه وقتیوظایف نمایندگان را مورد ارزیابی قرار می دهیم می بینیم که نماینگان از وظیفه قانونگذاری و نظارت عبور کرده‌اند، افزود: ناخوداگاه طی سالیان سال که این روش بنا گذاشته شده به مسائل فرعی و حاشیه ‎ای می پردازند.

خجسته ضمن مذمت اینکه مجلس نقش‎آفرینی نمی‎کند و به وظایف اصلی خود نمی‎پردازد تشریح کرد: قریب به 70 درصد از کارهایی که نمایندگان ما انجام می دهند کارهای حاشیه‌ای و فرعی است و به وظیفه اصلی شان که قانونگذاری و نظارت است نمی‌پردازند.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه قریب 175 نماینده با توجه به این شرایط بحث استانی شدن را مطرح کرده‌اند گفت: از دوره پنجم مجلس تا این دوره این حس در نمایندگان بوده است و قریب به اکثریت نمایندگان درخواستشان این بود که" طرح استانی شدن انتخابات را مطرح کنند" و ما در کمیسیون از آن استقبال کردیم تا از این وضعیت بیرون بیاییم.

وی با اشاره به ضرورت بازگشت نمایندگان به وظایف اصلی خود یعنی نظارت و قانون‎گذاری، گفت: ما در قانونگذاری نتوانستیم حق مطلب را ادا کنیم.

خجسته با اشاره به اینکه 117 هزار قانون و مقرراتی داریم که نمی‎دانم چگونه وضع شده است،اظهار داشت: اگر نمایندگان فراغ بال داشته باشند و به مسئله اصلی که قانونگذاری است بپردازند می توانند قوانین متقن اثرگذار و متناسب با نیاز کشور داشته باشند.

وی با اشاره به اینکه بعضاً نمایندگان آنقدر گرفتار حوزه انتخابیه‎شان هستند که بعضا در خود صحن علنی هم درگیر مسائل حوزه انتخابیه‎شان هستند، افزود: بعضا شاهد این هستیم که برخی دوستان در فضای قانونگذاری روز نیز قرار ندارند و برای این امر آماده نیستند و این بخاطر این است که فضای حاشیه‎ای مانع از انجام وظیفه قانون‎گذاری آنها در صحن علنی مجلس می‎شود.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس در رابطه با وظیفه نظارت نمایندگان ، متذکر شد: ما نظارت نکردیم ما امروز باید از مردم عذرخواهی کنیم و بگوییم سیستم انتخابات ما به نحوی بوده که وظیفه اصلی ما که نظارت است مغفول مانده است.

وی با بیان اینکه من در مناظره از دوستان مخالف" طرح استانی شدن انتخابات " سئوال کردم آیا در نظارت موفق بودیم ؟ و اینکه چند درصد نظارت کردیم؟ که دوستان در پاسخ گفتند هیچ نظارتی نشده و این امر صفر است حال آیا این اجهاف در حق مردم نیست؟ و آیا ما نباید از این شرایط خارج شویم؟

خجسته با اشاره به فسادهای چند هزار میلیاردی که طی سال‎های اخیر به بار آمده است، تصریح کرد: اگر کار نظارتی‎مان را انجام می‌دادیم سه هزار یا 7، 8 و 12هزار میلیارد از این خبرهای بدی که می شنویم را نمی شنیدیم.

وی با بیان اینکه ما(مجلس) باید در اینخصوص(عدم نظارت مان ) باید جوابگو باشیم، مطرح کرد: ما بالای 20 دستگاه نظارتی داریم اما چقدر از دستگاه ‎های نظارتی خواستیم که پیگیری کنند؟

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه نظارت ما کافی نبوده است گفت: امروز در بحث استانی شدن انتخابات می‌خواهیم هر کسی به جاگاه خود برگردد، نماینده به وظیفه اصلی خود برگردد.

وی با تاکید برای اینکه باید کیفیت مجلس و نظارت مجلس بالا رود، خاطر نشان کرد: مردم باید اثرگذاری مجلس را لمس کنند و باید به وظایفمان برگردیم.

خجسته با تاکید براینکه مجلس نبایدعامل بخشدار، فرماندار و شورای شهر باشد و نباید برود مسائل حاشیه‎ای را پیگیری کند، گفت: مجلس باید از مسئولین اجرایی بخواهد که به وظایف خود در قبال مسائل برق و آب وگاز و... به موقع عمل کنند و اگر آنها به وظایفشان عمل نکردند مجلس باید از قوه نظارتی خود برای قرار گرفتن دستگاه‎های اجرائی در جای خودشان استفاده کند.

وی با طرح این سوال که چه لزومی دارد نماینده مجلس 80 درصد وقتش را برای کارهای اجرایی که مربوط به او نمی شود و مربوط به وظایف دستگاه‎های اجرائی است، بگذارد گفت: شورای شهر به عنوان پارلمان های محلی و شهری باید نقش آفرینی کنند و ما باید یک قسمت از نظارت مجلس که همان شهری است را به شورای شهر واگذار کنیم.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با طرح این مطلب که شوراهایی شهر باید در شهرها اثرگذار باشند، گفت: نه اینکه شورای شهرداری باشند، ما این را نمی پسندیم؛ 9 اصل قانون اساسی که در ارتباط با شوراهای شهر و روستا است و ظایف آنها را تعریف کرده، باید اجرائی شوند.

خجسته در همین رابطه اظهار داشت: ما در آینده ای نزدیک بحث مدیریت یک پارچه شهری را داریم یعنی اینکه تمام دستگاه های خدمت رسان اعم از ادارات آب، برق، گاز و حتی بیمارستان و نیروی انتظامی، آموزش و پرورش و.. باید یک مدریت داشته باشند و زیر نظر شورای شهر و شهرداری باشند اما ما این را تا به حال عملی نکردیم.

وی با بیان اینکه از دولت محترم خواسته‎ایم تا" لایحه مدیریت یکپارچه شهری" را در اسرع وقت به مجلس تحویل بدهند، گفت: اگر در این زمینه از سوی دولت تعلل شود مثل احزاب خودمان وارد می‌شویم و کار را عملی می کنیم پس کلید شهر باید در دست شورای شهر و شهردار باشد.

خجسته در خصوص فعال شدن احزاب گفت: 6 ماه قبل از انتخابات ائتلاف‌ها و احزاب طلوع می کنند دو سه ماه بعد از انتخابات غروب می کنند و اوضاع و احوال را آشفته می کنند که این برای نظام و جمهوری اسلامی خوب نیست.

وی با بیان اینکه ما باید احزاب را فعال کنیم گفت: ما از روزی کار را شروع کردیم یکی از نکاتی که مهم بود و در دستور کار ما بود بحث احزاب بود.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه ما 240 حزب در کشور داریم که ثبت شده است گفت: 30 حزب فعال داریم که این احزاب را در کمیسیون با گرایش های مختلف دعوت کردیم؛ ما می گوییم کسانی که نظام را قبول دارند باید مورد توجه قرار بگیرند. 5 نفر از هر کدام از این احزاب فعال حضور داشتند و طرح احزاب بررسی شد و این افراد نظارت کارشناسی داشتند و نظرات اثرگذار خود را به کمیسیون ارائه کردند و کمیسیون با وزارت کشور، وزارت اطلاعات، مرکز پژوهش‌های مجلس و مجموعه‌هایی که سنخیت کار داشتند حضور پیدا کردند.

وی با بیان اینکه 24 ماده ما در خصوص احزاب در کمیسیون تصویب شده است گفت: نظرات همه کسانی که اهل نظر بودند را گرفتیم. از تمام نخبگان، دانشگاهیان و حوزویان گفتیم بیایید و نظر بدهید که 12 ماده آن در مجلس تصویب شد، دولت از ما خواست سه ماه این طرح را مسکوت نگه داریم ولی ما گفتیم که شما نظر دادید، در عین حال به خاطر اینکه فردا حرفی نباشد قریب 8 ماه گذشت ولی دولت طرح و لایحه‌ای ارائه نکرد. مجدد ما از همه مجموعه‌ها خواستیم که حضور پیدا کنند و دوباره مورد بررسی مجموعه‌های دست‌اندرکار قرار گرفت. فردا ان‌شاءالله بحث احزاب در مجلس مطرح می‌شود و این بحث را در آینده نزدیک نهایی خواهیم کرد.

خجسته با بیان اینکه احزاب باید رقابت برنامه ای داشته باشند گفت: احزاب باید در عرصه سیاسی حضور پیدا کنند. احزاب باید در صدا و سیما حضور بیایند و هم کاندیدا و هم برنامه را معرفی کنند و رقایت نمایند؛ رقابت، رقابت برنامه است نه برنامه تخریب.

وی گفت: بحث احزاب بحث بسیار مهمی است. شهید بهشتی گفت که من افتخار می‌کنم که حزبی هستم. شما دیدگاه‌های اما راحل و مقام معظم را در خصوص احزاب ببینید. لذا فرهنگ حزب را ما باید در جامعه ترویج بدهیم و فرهنگ سازی کنیم. امروز نیاز مردم به احزاب هست و احزاب باید وارد شوند. احزاب سالمی که اثر گذار باشند و به خارج وابسته نباشند و بتوانند نیاز مردم را برآورده کنند.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه در قوانین احزاب همه این مسائل را مدنظر قرار دادیم گفت: من از همه دوستان نماینده خواهش کردم که دوستان عزیز، تحمل این شرایط کافیست. وقتی با این شرایط انتظارات مردم برآورده نمی‌شود و وقتی نظارت و قانونگذاری ما در حد پایین و صفر است باید از این شرایط بیرون بیاییم.

وی در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه با توجه به وجود قومیت‌های فراوان در ایران، آیا این طرح تدبیری دارد که اختلافات قومی ایجاد نشود، اظهار داشت: بحث قومیت‌ها یکی از بحث هایی است که شورای نگهبان در دوره‌های قبل اشکال گرفته بود اما در کمیسیون با همکاری وزارت کشور و اطلاعات به نحوی طراحی کردیم و از تیم‌های تخصصی کمک گرفتیم که در بحث استانی شدن مشکل قومیت را به حداقل می‌رسد؛ برخی از منتقدین بحث مذاهب را مطرح می‌کنند که برای این قضیه نیز تدابیری اندیشیده شده است. آقایان لاریجانی و دهقان نیز از هیأت رئیسه مجلس به این موضوع ورود کردند و این قضیه نیز حل شده است.

وی افزود: در خصوص مناطق دارای اقلیت‌های مذهبی نیز بحث به این صورت در کمیسیون مطرح می‌شود که در مناطقی که شیعه و سنی حضور دارند سهم نمایندگان آنجا را با همین شکل فعلی حفظ کنیم. این طرح را به نحوی مطرح می‌کنیم که بحث اختلاف قومیتی و مذهبی را به حداقل برسانیم.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با تاکید براینکه دوستان ما، مخصوصا هیئت رئیسه مجلس در بحث اهالی مناطقی که شیعه و سنی کاملاً وارد شدند و پیگیری می کنند گفت: دیروز با وزارت کشور و دولت جلسه داشتیم و پیشنهاد این بود که حداقل 25 درصد را برای شهرستانی و استانی شدن بگذاریم و تدریجاً آن کم کنیم تا به استانی منتقل کنیم.

وی با بیان اینکه دیروز نماینده دولت حضور در کمیسیون داشت گفت: آقای مقیمی 4 پیشنهاد دادند که پیگیری می‌کنیم. با شورای نگهبان نیز جلسه داشتیم. هیئت رئیسه و خود ما با دوستان طراح همچنان روی این مسئله کار می کنند تا نظرات شورای نگهبان را در این قسمت تامین کنیم.

خجسته در پاسخ به خبرنگار «نسیم» مبنی بر اینکه سخنگوی شورای نگهبان مطرح کرده که اگر این طرح ایرادات دوره گذشته را داشته باشد باز هم این طرح رد می‌شود، گفت: در رابطه با بحث نظارت شورای نگهبان چون از قبل هم مطرح شده بحث مشارکت و بحث قومیت‌ها و مذاهب است و ما در این بحث نظرات مختلف را گرفتیم. در خصوص مشارکت باید عرض کنم اعتقاد ما بر این است که وقتی در شهرستان دو نفر انتخاب می شوند تمام شهرستان‌ها می آیند تا یک انتخابات قوی داشته باشند و حضور اکثریت را داشته باشد. من فکر می کنم وقتی مردم این شرایط و اثرگذاری را ببینند قطعاً مشارکت به خاطر اینکه نمایندگانی که انتخاب می شوند نمایندگان تمام شهرستان ها هستند بالا خواهد رفت.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه در این طرح عدالت اجرا می‌شود گفت: این طرح مناطق محروم را کاملاً می‌بینند و اینطور نیست که یک نماینده با ارتباطاتش برود و بودجه خوبی بگیرد.

وی در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار «نسیم» در خصوص مواجه اصلاح‌طلبان با این طرح و واکنش‌های آنها خاطر نشان کرد: من چه در مجلس و گروه‌های سیاسی اعلام کردم که در قانونگذاری به صورت سیاسی با طرح برخورد نکنید. همه گروه‌های سیاسی متناسب با مصلحت نظام و مردم ورود کنند. اگر ما مصلحت نظام را در نظر بگیریم موفق می شویم، اعتقاد ما این است که مصلحت مردم را می‌ببینیم.

خجسته در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه اگر شورای نگهبان این طرح را رد کند، آیا مجلس این طرح را به مجمع تشخیص خواهد فرستاد یا خیر نیز گفت: این طرح باید تا قبل از 27 خرداد تعیین تکلیف شود. بالاخره خیلی از افراد قصد ورود به مجلس را دارند و باید تکلیف خود را بدانند که باید در رقابت استانی شرکت کنند یا شهرستانی. الان بالای 40 پیشنهاد به کمیسیون آمده و ما می خواهیم با شورای نگهبان و دولت تعامل و مشارکت خوبی داشته باشیم.

وی با تاکید براینکه بحث قومیت‌ها در خصوص وزارت اطلاعات و شورای نگهبان باید طوری قوانین را وضع کنیم تا مسائل به حداقل برسد یا مرتفع شود گفت: من در صحبتی که با یکی از بزرگان شورای نگهبان داشتم گفتم که اگر این طرح ایرادی دارد بگویید که اگر واقعاً این طرح به نفع نظام نباشد ما آن رها می‌کنیم و اگر استدلال قوی بیاورند که این طرح به نفع نظام نیست ما می‌پذیریم.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس با بیان اینکه پیگیری می کنیم تا در آینده نزدیک وضعیت استانی شدن انتخابات را به تصویب برسانیم گفت: ما استانی شدن انتخابات مجلس و بسیاری از قوانین را برای این دوره نمی‌خواهیم ما می‌خواهیم مثلاً تا 20 سال آینده قوانین وضع می‌کنیم. احتمال رفتن به مجمع تشخیص مصلحت نظام هم هست ولی تمام توان ما این است که با دولت به نتیجه برسیم و نظر شورای نگهبان که اصل هست باید نظرات آنها را تأمین کنیم و از دولت هم خواستیم هر قسمتی که نظر داشته باشند به ما بدهند و ما اعمال می کنیم.

رئیس کمیسیون شوراهای مجلس در پاسخ به سوال خبرنگار دیگری مبنی بر اینکه ضرورت طرح استانی شدن انتخابات، تصویب و اجرایی شدن نظام تقویت شوراها است اظهار داشت: این طرح باید همگام با طرح استانی شدن انتخابات اجرایی شود. باید از یک جا شروع کنیم. به عنوان مثال در بحث انتقال پایتخت ما ایستادیم و تصویب شد و شورای نگهبان هم تصویب کرد. بحث جدی است، تهران روی چهار گسل قرار دارد. قریب به 14 میلیون جمعیت داریم لذا بحث طرح انتقال مراکز سیاسی و اداری کشور و ساماندهی از تهران اهم کارهای ما بود. شورای نگهبان این طرح را با توجه به اصلاحات انجام شده تأیید کرد.

خجسته همچنین ادامه داد: بحث انتقال مرکز سیاسی اداری کشور که ذکر کردیم با قوانین که وضع شده انجام می‌شود. بحث طرح امکان‌سنجی تأیید شده است. دکتر روحانی در زمینه انتقال پایخت کار کرده و ایشان خودش پذیرفته است. بحث سامان‌دهی و تمرکززدایی تهران باید زودتر صورت بگیرد. تهران تا کی در این وضع باقی خواهد ماند؟. کمیسیون وارد این قضیه شده تا نتیجه بگیرد. ما در ماده 3 این طرح گفتیم نهایتاً دو سال فرصت داریم تا این طرح را عملیاتی کنیم. در ماده 4 مسکن و شهرسازی و معاونت برنامه‌ریزی موظف شده تا بحث آیین‌نامه را تا 3 ماه تنظیم کنیم. رئیس‌جمهور، رئیس این شورا خواهد بود. 11 از هیأت دولت و رئیس شورای شهر و رئیس سازمان محیط زیست و دو نفر از اعضای کمیسیون شوراها و یک نفر از کمیسیون امنیت ملی و یک نفر هم از کمیسیون عمران مجلس در این شورا حضور دارند.

وی ادامه داد: 9 ماده قانون اساسی در خصوص شوراهای شهر و روستا است. کمیسیون شوراها کمیسیون سیاسی نیست کمیسیون کاری است. چرا وضع دهیاری ها باید بدون تکلیف باقی بماند. مدیریت یک پارچه شهری در کمیسیون شوراها در حال پیگیری جدی است. مدیریت یک پارچه شهری یعنی کلید شهر در دست شهردار.

نماینده مردم همدان در مجلس در پاسخ به سوالی در ارتباط با کاهش ارتباط مردم با نمایندگان مجلس گفت: امروز نماینده از کار اصلی خودش باز مانده است. امروز نماینده مجلس به اموراتی می‌پردازد که وظیفه فرماندار و بخشدار است. در شرایط فعلی زور و قدرت و ثروت چقدر زیاد است؟. در استانی شدن اینطور طراحی شده که احزاب وارد می‌شوند و احزاب هم به دنبال نخبگان هستند. وقتی احزاب وارد می شوند احزاب استانی مدیریت می‌کنند. اصلاً لازمه استانی شدن احزاب است.

رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس در واکنش به سوال دیگری مبنی بر اینکه یکی از ایرادهای مطرح شده به "طرح استانی شدن انتخابات" خدشه احتمالی به گردش نخبگان در انتخابات مجلس است با این فرض که شاید برخی نخبگان آنقدر توانائی مالی نداشته باشند که بتوانند رای لازم برای ورود به مجلس را کسب کنند و ممکن است با روی آوری به مراجع قدرت و ثروت بخواهند برای خود رای آوری کنند، تشریح کرد: ببینید که در شرایط فعلی زور و تزویر و قدرت و ثروت چه کار دارد میکند و پول در شهرستانها چقدر دارد نقش آفرینی می‎کند؟ ما اطلاع داریم که در شهرستان و استانها این پول چه کار که نمی‎کند.

خجسته یکی از خصوصیات " استانی شدن انتخابات مجلس " را ورود احزاب به فعالیت‎های انتخاباتی عنوان کرد و گفت: در استانی شدن اینطور طراحی شده که احزاب وارد می شوند و احزاب هم به دنبال نخبگان هستند بنابراین وقتی احزاب وارد می شوند آنها مدیریت استانی خواهند داشت، البته باید بگویم که در شرایط کنونی نمی‎توانیم استانی کار کنیم چرا که

اصلاً لازمه استانی شدن فعالیت "احزاب" است و اگر در شرایط فعلی احزاب وارد شوند" طرح استانی بودن انتخابات" جواب نمی دهد.

وی ورود نخبگان را از جمله مزایای طرح استانی شدن انتخابات برشمرد و گفت: طبیعتا در غیر استانی شدن معلوم نیست که چه کسانی می‌آیند چرا که همه، هم نخبه و هم غیر نخبه می آیند.

خجسته با بیان این مطلب که در صورتی استانی شدن انتخابات احزاب باید نخبگان را بیاورند و در مورد عملکردشان از آنها سوال کنند، اظهار داشت: من چهار سال است که به مجلس راه یافته ام اما هیچ کس از من سئوال نکرده که در این مدت چکار دارم می کنم اما احزاب اینگونه نیستند آنها موظف به سوال هستند.

رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس ورود احزاب به بحث انتخابات با تکیه بر استانی شدن روند انتخابات را امر مهمی در کاهش ورود کانونهای قدرت و ثروت و زور و تزویر به مجلس دانست و در این راستا، خاطرنشان کرد: رقم خوردن چنین شرایطی از این رو است که احزاب رقابت و برنامه ایجاد کرده و با این روش نخبگان را مطرح می‎کنند.