آمارهای مردمی از مفقود شدن ۱۰۰ نفر در سیل سولقان خبر میدهد
گزارش میدانی خبرنگار «نسیم»، از مناطق سیلزده تهران؛ از نقش مخرب چینیها در بروز سیل اخیر تا جستجوی عزیزان از میان گل و لای با دست خالی/ به دلیل رطوبت بالا، سگهای زندهیاب نتوانستند اجساد را پیدا کنند
گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم»- بارش باران در هفت دقیقه و آغاز مصیبت دیگری برای مردمانی که فریادهای کمک شان هرگز شنیده نشد. یکشنبه هفته گذشته به یکباره بارش باران تندی را شاهد بودیم بارانی که آمدن آن اطلاع داده نشده بود اما با بارش یکباره آن شهروندان تهران خوشحال شدند که از گرمای جانفرسای تهران کاسته خواهند شد و سدهای تشنه کمی سیراب. اما کمی آن طرف تر در شمال غرب استان تهران بارش تند باران نه تنها شادی آور نبود بلکه آغاز مصیبتی تازه بود برای شهروندانی که به منظور سپری کردن روز تعطیلشان به جاده کن-سولقان رفتنه بوند تا دمی از شهر دود گرفته تهران رها شوند.
بعد از گذشت چند روز هنوز جاده سولقان محل تردد کسانی است که منتظر برگشت عزیزانشان هستند و هنوز باور ندارند که سیل در مردادماه لباس سیاه به تن آنها کرده است. در جای جای این جاده تعدادی از کسانی را میتوان دید که پاچههای شلوارشان را بالا زدهاند و در میان گل و لای به دنبال یافتن اجساد عزیزانشان هستند.
روز گذشته تهرانگردی احمد مسجدجامعی به بازدید از این منطقه سپری شد. در این بازدید رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران نیز حضور داشت. مسئولان بخشداری کن و مناطق 5 و 22 شهرداری تهران نیز حضور داشتند تا توضیحاتی از روند مهار و جستجوی مفقودین و کشتهها ارائه دهند.
در بروز این حادثه عوامل متعددی نقش داشتند که در این میان نقش پروژه آزادراه تهران-شمال و کارگران چینی برجسته است زیرا در دو مسیر بستر رودخانه توسط کارگران برای تجهیز کارگاه اشتغال شده بود. این اقدام غیرکارشناسانه در راستای کاهش هزینه از سوی پیمانکار چینی صورت گرفته است اما در نهایت با این اقدام و انباشت باران در پشت کارگاه و رها شدن آب، دو تن از کارگران به همراه تعدادی زیادی از لوازم کار و لودر در مسیر آب قرار گرفتند.
فشار بالای آب موجب شد تا خودروها و کسانی که در مسیر رودخانه قرار داشتند، راه نجاتی نداشته باشند. چینیها در یک مسیر نیز حریم رودخانه را با خاک پرکردهاند و حتی ستون بتنی ایجاده کردند این ستون بتونی مسیر حرکت آب را مختل کرده است. از این رو وقتی آب با فشار از مسیر بالا به پایین هدایت شد به دلیل نبود فضای لازم وارد جاده سولقان شد و تعدادی خودرو را با کسانی که درمسیر بودند با خود برد.
از سویی ساخت و سازهای غیرمجاز در حریم رودخانه و ایجاد رستوانهایی که به گفته مسئولان بسیاری از آنها غیرمجازند نیز موجب شده تا شهروندان بیش از بیش به بستر رودخانه نزدیک شوند و با آمدن اب باران با شدت بسیار نتوانند به سرعت عمل کنند و گرفتار شدند. بدون شک بر اساس شواهد موجود و گفتههای اهالی و کسبه سولقون در آن روز درختان متعددی که در حریم رودخانه کاشته شده بودند نیز موحب گرفتن جان تعدادی از شهروندان شده است.
با وجود اینکه مسئولان آمار کمتری برای مفقودین اعلام میکند اما بومیها و شاهدین آمارهای متعددی اعلام میکنند که بیانگر این است که تعداد مفقودین حداقل 100 نفر میتواند باشد. اما نکته اساسی اینجاست که با احتساب شدت سیل و تکان دادن درختان بزرگ و حمل کردن خودرو و درختان، یافتن اجساد مفقودین امری غیرممکن خواهد بود از سویی گل و لایی باقی مانده از این سیل به قدری زیاد است که در انتهای این مسیر در بوستان جوانمردان حدود دو متر گل و لای وجود داشت.
دیروز مسئولان از مناطق سیل زده "کشار" نیز دیدار کردند. اهالی بعد از اطلاع از حضور اعضای شورای شهر تهران از مشکلاتشان مواردی را اعلام کردند. به گفته اهالی این روستا از زمان وقوع حادثه تاکنون، باغات میوهشان آبیاری نشده است و از آنجا پمپ آب در حادثه سیل از بین رفته است اهالی ناچارند با سطل آب حمل کنند متاسفانه اهالی از عدم همکاری مسئولان در بخشداری کن نیز مواردی را اعلام کردند
در این بازدید ساکنان از نبود امکانات هلال احمر برای کمک به مصدومین نیز انتقاد کردند البته گله دیگر این بود که در روزهای نخست برای یافتن مفقودین از شگهای انسان یاب استفاده نشده است. فرجی نماینده هلال احمر در این باره اعلام کرد: که از لحظات اولیه تلاشها برای کمک رسانی به مردم آغاز شد و همچنان با وجود گستردگی بسیار عملیات ادامه داد. تماس های متعددی برای اعلام مفقودین داشتیم و ما با حداکثر امکانات به دنبال شناسایی اجساد هستیم.
احمد مسجد جامعی پس از اتمام بازدید، تجهیز کارگاه چینی را یکی از عوامل تاثیرگذار در بروز حادثه دانست و افزود: ساخت و سازهای غیرمجاز در این منطقه جای تامل دارد در بازدید قبلی گروه تهرانگردان از این منطقه (کن و سولقان)، نگران تاثیر ساخت و سازها بر سلامت آب آشامیدنی بودم اما تصور نمیکردم که وضعیتی ایجاد شود که رودخانه از حریم خود علیه ساخت و سازهای غیرمجاز دفاع کند.
وی به فرمایشات رهبری درباره حفظ فضای سبز، اشاره کرد و افزود: باید بین شهرداری و فرمانداری سند جامعی پیرامون حدود و حریم باغات و مزارع کشاورزی ایجاد شود و ما نیز در شورای شهر در راستای تسریع بخشی از این روند تلاش خواهیم کرد .
وی با اشاره به مفقوده شدن چهارتن از اعضای یک خانواده که اجساد دو تن آنها یافت شده است، گفت: ظاهرا میزان تلفات بالا بوده است و با اینکه سگهای زنده یاب در محل حاضر شدند؛ اما گویا به دلیل رطوبت بالا و اینکه سگها توان یافتن اجساد را نداشتند نتوانستند اقدامی انجام دهند که این گلایه مردم را نیز به همراه داشته است و در حال حاضر باید اقدامی عملی در راستای عدم تکرار چنین حوادثی صورت گیرد.
این عضو شورای شهر تهران با اشاره به خدماتی که باید به شهروندان آسیب دیده در سیل اخیر ارائه شود، تصریح کرد: عمده دیوار باغات به دلیل جاری شدن سیل تخریب شده است و باید سند مشترکی فی مابین مسئولان دخیل همچون اداره کل حریم، بخشداری و شورا منعقد شود که از این پس این سند مبنای عمل قرار گیرد .
همچنین در این بازدید رحمت الله حافظی رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر با اشاره به اینکه مدیریت بحران سه مرحله قبل، حین و بعد بحران دارد، اظهار کرد: بر اساس شواهد موجود تنها در مدیریت بعد از بحران ورود جدی صورت گرفته است از این رو میتوان گفت که از حوادث گذشته تجربه کافی کسب نکردیم تا اقدام بازدارنده برای قبل بحران داشته باشیم.
وی با اشاره به سیل تجریش، افزود: ستاد مدیریت بحران کاملا ناکارآمد است و کارگروههای آن با اقدامات جزیرهای موفقیت آمیز عمل نکرده است به طوری که حتی ساختمانهایی که مقاومت لازم را در برابر حوادث ندارند، شناسایی نشده است و سامانهای هوشمند برای فعالیتهای ستاد مدیریت نیز وجود ندارد تا از وقوع حادثه اطلاع رسانی به موقع انجام دهد.
رئیس کمیسیون سلامت،محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران در واکنش به اظهار نظری مبنی بر اینکه در حادثه اخیر مردم در افزایش تلفات جانی و مالی مقصر شناخته شدهاند، تاکید کرد: ما به مردم آموزشی برای مقابله با بحران ندادهایم و هیچ سامانه اطلاعرسانی از وقوع حوادث نیز وجود ندارد که تا آنها را مطلع کنیم. مسئولان به دلیل عدم ایجاد زیرساختها از جمله سامانه اطلاعرسانی و آموزشهای لازم به مردم مقصرند.
حافظی با اشاره به اینکه هماهنگی میان دستگاههای اجرایی در مقوله مدیریت بحران وجود ندارد، گفت: با گذشت چندین دهه همچنان شاهد هستیم که هر حادثهای تلفات جبرانناپذیری به مردم و شهر و زیرساختها وارد میشود امیدواریم این بار مسئولان امر تجربه لازم را کسب کنند.
وی اعلام کرد:مدیریت بحران در کشور ما به دلیل نبود جایگاه مشخص دچار عدم ایراد شده است از این رو باید جایگاه مدیریت بحران ارتقا یابد به طوری که سازمانی مستقل شود که زیرنظر مستقیم رئیس جمهور فعالیت جدی خود را برای مدیریت بحران آغاز کند و البته زیرساختها به گونهای تعریف شود که نیروهای مسلح نیز علاوه بر کمک رسانی از این سازمان تبعیت کافی را داشته باشد.