درخششهای بینالمللی پاییخت ایران
گزارشی از موفقیتهای مدیریت شهری تهران در عرصه بینالمللی در ۱۰ سال گذشته/ ارتقای کیفیت زندگی مهمترین شاخصه بینالمللی شدن تهران/ تهران پنجمین شهر برتر جهان در حوزه حمل و نقل عمومی
گروه اجتماعی خبرگزاری «نسیم» ، پس از انتخاب پل طبیعت به عنوان یکی از پروژههای معماری برتر دنیا، حالا خبر از انتخاب دریاچه شهدای خلیج فارس(چیتگر) به عنوان یکی از 10 پروژه برتر جهان در سال 2015 شناخته شده است. این انتخابها در حالی است که در طول 10 سال گذشته، مقامهای بینالمللی شهرداری تهران، پایتخت ایران را همردیف بسیاری از شهرهای مطرح و بینالمللی دنیا قرار داده است.
کسب وجهه بین الملی و اذعان نهادهای معتبر جهانی به موفقیت و پیشرفت تهران طی سالهای گذشته دستاوردی ملی برای کشور است. شهر تهران در 10 سال گذشته با تقویت دیپلماسی شهری و بهبود روابط با کلانشهرهای دنیا توانسته است که در زمره شهرهای بزرگ و پیشرفته قرار گیرد. موفقیتهای مدیریت شهری تهران در حالی است که رهبر انقلاب اسلامی رمز آن را مدیریت جهادی دانستهاند و می فرمایند:«با وجود برخی مشکلات همچون آلودگی هوا و حمل و نقل و تراکم جمعیت در تهران، اما اقدامات شهرداری در بخشهای مختلف همچون تمیزی شهر، فضای سبز و بوستانها، ساخت بزرگراهها و پلها، گسترش مترو، ایجاد فضاهای ورزشی کاملاً برجسته و خوب بوده است». ایشان گفتهاند: اگر مدیریت جهادی یا همان کار و تلاش با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت حاکم باشد، مشکلات کشور، در شرایط فشارهای خباثت آمیزِ قدرتهای جهانی و در شرایط دیگر، قابل حل است و کشور حرکت رو به جلو را ادامه خواهد داد.
اقدامات بینالمللی نه تنها در ایجاد نگرش مثبت افکار عمومی به جمهوری اسلامی نقش مثبتی دارد که حتی با ایجاد شوق در بین گردشگران، تهران را به یک مقصد گردشگری تبدیل کرده است. بازخوانی موفقیتهای بینالمللی شهرداری تهران در 10 سال گذشته، میتواند در شناخت این اتفاق بزرگ کمک کند.
حضور در جمع 8 شهردار برتر دنیا
اولین موفقیت بینالمللی شهرداری تهران در سال 2008 رخ داد که محمد باقر قالیباف در سومین سال حضورش در ساختمان بهشت به دلیل اقداماتی که انجام داده بود از سوی بنیاد سیتی مایور (city mayor) از میان بیش از 800 شهردار جهان عنوان هشتمین شهردار برتر دنیا را کسب کرد.
سایت انتخاب برترین شهردار جهان، پس از بررسی های فراوان، بر مبنای آرای شهروندان و تحولات شهری فهرست نهایی برترین شهرداران دنیا را منتشر کرد که نام قالیباف در رده هشتم این فهرست به چشم می خورد. قالیباف با این موفقیت بین المللی تهران را در بسیاری از مجامع معتبر شهری جهان به عنوان شهری در مسیر پیشرفت و عدالت معرفی کرد. بنیاد سیتی مایور هدف از این پروژه را معرفی شهردارانی برجسته عنوان کرده که در مدیریت شهری خود، توانایی، صداقت، افزایش آگاهی اجتماعی و رفاه اقتصادی، تامین امنیت برای شهروندان و حفاظت از محیط زیست را در نظر گرفته باشند. این نظرسنجی هر دو سال یکبار صورت گرفته و برترین شهرداران جهان را که سهم بالایی در توسعه جامعه شهری خود ایفا کرده و چشم انداز مناسبی در زندگی شهری و حتی اشتغالزایی ایجاد کرده اند، به جهان معرفی می کند. بنیاد جهانی سیتی مایور (city mayor) در آنچه از معرفی شهردار تهران به عنوان هشتمین شهردار برتر جهان آورده است، می گوید: شهردار مردمی تهران در سراسر دوران مدیریت خود تاکنون برای نوسازی زیرساخت های پایتخت ایران و توسعه خدمات عمومی تلاش کرده است.
تهران، مبتکر هم اندیشی در آسیا
پس از انتخاب شهرداری تهران به عنوان یک شهردار موفقیت و مطرح شدن نام تهران در میان شهرهای بزرگ جهان، برگزاری اجلاس شهرداران کلانشهرهای آسیایی و ایجاد دبیرخانه دائمی این اجلاس در تهران، شاید، یکی از مهم ترین اتفاقات در عرصه دیپلماسی شهری برای پایتخت جمهوری اسلامی ایران بود . تهران در سال 87 طرح این اجلاس را مطرح کرد که اولین دوره آن در این شهر برگزار شد و پس از آن استانبول و تایلند دو شهر دیگر برگزارکننده این اجلاس بودند. اجلاسی که همگرایی مدیران شهری را برای رسیدن به آسیایی بهتر دنبال کرد و در آن زیربنای دیپلماسی شهری قوت گرفته است.
تهران پنجمین شهر برتر جهان در حوزه حمل و نقل عمومی
پس از اینکه شهردار تهران در سال 2008 به عنوان هشتمین شهردار برتر دنیا انتخاب شد، در سال 2011 مدیریت شهری تهران توانست به عنوان یکی از 5 شهر برتر دنیا در حوزه حمل و نقل عمومی مورد تقدیر اجلاس بین المللی حمل و نقل پایدار قرار گیرد. در این اجلاس تهران در کنار شهرهای گوانگجوی چین، لئون مکزیک، نانت فرانسه و لیمای پرو به عنوان شهرهایی که حمل و نقل عمومیشان دچار تحول اساسی شده است، مورد تقدیر قرار گرفت. اعطای جایزه جهانی شهرهای برتر در حوزه حمل و نقل پایدار به دلیل طراحی و ساخت خطوط اتوبوس های تندرو، توسعه سیستم حمل و نقل زیرزمینی و به کارگیری سیستمهای هوشمند در مدیریت ترافیک به شهرداری تهران اعطا شد تا بار دیگرپایتخت ایرانی اسلامی در میان شهرهای دنیا بدرخشد.
تهران در فهرست 10 شهر برتر دنیا
در سال 2011 بار دیگر شهر تهران جایزهای در سطح جهانی دریافت کرد، تا دوباره نام پایتخت در گوش شهرهای دنیا بپیچد.
سازمان ملل متحد و همچنین چند انجمن مطرح در سطح بین المللی از تهران به دلیل تلاش برای ارتقای سطح کیفیت زندگی شهری تقدیر کرده و جایزه ویژه مترو پلیس را به این شهر اختصاص دادند. این جایزه که با محوریت توسعه خطوط بی آر تی و همچنین توسعه خطوط دوچرخه سواری به تهران ارائه شده است در زمره مهمترین جوایز جهانی در مدیریت شهری به حساب میآید و در حال حاضر تهران با دریافت جایزه مترو پلیس، در لیست ده شهر برتر دنیا جای گرفته است. این جایزه هر سه سال یک بار و با ارزیابی های مختلف حوزههای شهری از طرف اتحادیه کلان شهرها و پایتختهای جهان به شهرهای برتر اهدا میشود. در این سال به غیر از شهر تهران شهرهایی نظیر ملبورن، مونترال، سئول، تایپه، مکزیکوسیتی و ریودوژآنیرو نیز از سوی متروپلیس مورد تقدیر قرار گرفتند. جایزه مترو پلیس، در سال 2011 دهمین دوره خود را برگزار کرد و ملاک ارزیابی آن برای انتخاب شهرهای برتر دنیا کیفیت زندگی در شهرها است.
تقدیر دنیا از تهران در حوزه محیط زیست
در مراسم ششمین دور جایزه مدیریت سبز، جایزه بنیاد جهانی انرژی در سال 2012 به شهرداری تهران اعطا شد. در مراسم ششمین دور جایزه مدیریت سبز ایران که در مرکز همایشهای بین المللی صدا وسیما با حضور چهرهای برجسته داخلی و خارجی برگزار شد ، از برندگان طرح های نوین نوآوری سبز تقدیر به عمل آمد و جایزه بنیاد جهانی انرژی در سال 2012 در مراسم فوق به شهردار ی تهران اعطا شد. جایزه بنیاد جهانی انرژی به دلیل فعالیتهای شهرداری تهران در حوزه محیط زیست، استفاده از انرژی پاک و استقرار مدیریت سبز به تهران ارائه شده و همه این جوایز به طور حتم به دلیل ارتقای دیپلماسی شهری در سال های اخیر بوده است.
لوح برترین تجارب موفق شهری جهان در دستان شهردار تهران
ششمین مجمع جهانی شهری با حضور بیش از 114کشور و 9 هزار نفر از مدیران شهری جهان در شهر ناپل یکی از مهمترین رویداد شهری جهان بود که با مشارکت مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) و دولت ایتالیا تشکیل شد و بیش از سه هزار تجربه شهری را در شهرهای سراسر جهان مورد توجه قرار داد. مجمع جهانی شهری به ریاست مرکز اسکان بشر ملل متحد هر دوسال یک بار تشکیل میشود و از جمهوری اسلامی ایران هیاتی 200 نفره متشکل از شهرداری مشهد، پست بانک، وزارت مسکن و شهرسازی، سازمانهای مردم نهاد ایرانی و مدیریت شهری تهران و... در این مجمع حضور داشتند. در جریان برگزاری همایش «یوان هبی تت» (UNHABITAT) در شهر ناپل ایتالیا، تهران توانست در عرضه بین المللی فعالیتهای تازهای را آغاز کند. در این همایش قائم مقام دبیرکل سازمان ملل متحد با حضور در غرفه شهرداری تهران در ششمین مجمع شهری جهان، لوح برترین تجارب موفق شهری جهان را به شهردار تهران اعطا کرد. این در حالی است که توسعه چشمگیر شهر تهران در حوزه حمل ونقل عمومی نیز موجب شد تا تهران به مرکز آموزش سازمان ملل متحد در منطقه خاورمیانه تبدیل شود. در این همایش لوح برترین تجارب موفق شهری جهان به دو شهر تهران و وین اتریش تعلق گرفت. این دو شهر که موفق به دریافت لوح برترین تجارب موفق شهری جهان از سوی سازمان ملل متحد شدهاند، به عنوان دو پایگاه اصلی این سازمان برای انتقال تجارب موفق مدیریت شهری معرفی شدند
تهران مرکز آموزش سازمان ملل متحد در منطقه خاورمیانه
همچنین در حاشیه ششمین نشست مجمع شهری جهان در ایتالیا و براساس تفاهم نامه امضا شده با مرکز اسکان بشر ملل متحد، پایتخت جمهوری اسلامی ایران به عنوان مرکز آموزش سازمان ملل متحد در منطقه خاورمیانه کار خود را آغاز کرد. هدف از امضای این تفاهم نامه ارائه چارچوب برای همکاری مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد و شهرداری تهران در زمینه تولید و توسعه دانش مدیریت شهری، ظرفیت سازی و نوآوری ها، تهیه گزارش از وضعیت شهرهای ایران برای سال 2013، برگزاری کنفرانس بینالمللی برنامهریزی برای پیشرفت عدالت در شهرها، ایجاد رصدخانه شهری و تاسیس مرکز منطقهای آموزش و پژوهش در تهران، تدوین استراتژی و سیاست راهبری مدیریت شهری و... است. جوان کلوس، قائم مقام دبیر کل سازمان ملل متحد نیز در این همایش در مصاحبه با خبرنگاران با اشاره به توسعه و پیشرفت شهر تهران گفت: با وجود همه مشکلات، شهر تهران توانسته است از فرصت ها خوب استفاده کند. وی افزود: تهران شاخص های بالایی دارد و به همین دلیل نیز در سال های اخیر موفق به اخذ جوایز مختلف در حوزه بین المللی شده است.
تهیه اطلس خاورمیانه توسط شهرداری تهران
در همایش ششمین نشست مجمع شهری جهان، شهردار تهران از اطلس خلیج فارس رونمایی کرد و کار تهیه اطلس خاورمیانه هم از سوی سازمان ملل متحد به شهردار تهران واگذار شد.
قالیباف در پاسخ به این پرسش که اطلس خاورمیانه در چه بازه زمانی آماده می شود، گفت: این کار زمان بر است و باید سایر شهرهای خاورمیانه در این زمینه همکاری داشته باشند اما شهرداری تهران اطلس تهران را تهیه کرده و از این اطلس در همین همایش رونمایی میکند .
تهران مرکز بین المللی مطالعات آیندهپژوهی شهرهای آسیا و اقیانوسیه
یک دیگر از موفقیتهای مدیریت شهری تهران در نشست مجمع شهری جهان، انتخاب شهر تهران از سوی سازمان ملل به عنوان مرکز بین المللی مطالعات آینده پژوهی شهرهای آسیا و اقیانوسیه بود. اعضای هیات امنای این مرکز، معاون مرکز اسکان بشر سازمان ملل متحد، رییس مرکز مطالعات شهرداری تهران و جمعی از مقامات شهری آسیا هستند که ریاست هیات امنا و هیات مدیره این مرکز رسما به شهردار تهران واگذار شد. بر این اساس دبیرخانه دائمی مرکز بین المللی مطالعات آینده پژوهی شهرهای آسیا و اقیانوسیه در تهران راه اندازی می شود. این مرکز به عنوان یکی از ارکان مطالعاتی اصلی برنامه اسکان بشر ملل متحد است. به گفته مقامات سازمان ملل، با توجه به ظرفیت های پژوهشی شهر تهران و ارزیابی کارشناسان این سازمان، مسوولیت مرکز بین المللی مطالعات آینده پژوهی شهرهای آسیا و اقیانوسیه به تهران واگذار شده است
انتخاب تونل نیایش و پل صدر بهعنوان چهارمین ابر پروژه برتر جهان در سال ۲۰۱۴
در سال 2014 رتبههای اول تا چهارم مسابقه بینالمللی مدیریت پروژها اعطاء شد که تونل نیایش و بزرگراه طبقاتی شهید صدر در این مسابقه توانست حائز رتبه چهارم شود تا از کشورمان نیز پروژهای شاخص در میان برترین ابرپروژههای جهان در سال ۲۰۱۴ حضور داشته باشد. کیفیت ساخت و رعایت استانداردهای روز علوم مهندسی در پروژههای تونل نیایش و بزرگراه طبقاتی صدر باعث شده تا این 2طرح عظیم ملی، مدنظر انجمن مدیریت پروژههای بینالمللی قرار گیرد.
انجمنی با بیش از 50سال قدمت که بیش از یک دهه است هر ساله به انتخاب طرحهای شاخص جهانی از حیث مسائل مدیریتی پروژهها میپردازد .
پل طبیعت انتخاب برتر ۳۰۰ معمار برجسته جهان
پل طبیعت انتخاب اول مردم و جزو ۵ انتخاب برتر ۳۰۰ معمار برجسته جهان در مـسـابـقـه مـعـــمـار شهــری(+ای) در سال 2015 شد. این مسابقه از معتبرترین جوایز معماری جهان را دارا بود و سازههای برتر معماری را بهمنظور شناسایی سازههایی که به بهبود و افزایش کیفیت زندگی روزانه مردم دنیا کمک میکنند، معرفی میکند. پل طبیعت در بخش مردمی نیز توانست جایزه اول را بهخود اختصاص دهد، در بخش پلهای بزرگراهی نیز پل طبیعت به انتخاب مردم توانست مقام اول این مسابقه بینالمللی را بهدست آورد. این جایزه از آن جهت مهم است که علاوه بر انتخاب توسط بهترین معماران حال حاضر جهان، مردم نیز در آن نقش داشته و امکان ارائه نظر در مورد یک اثر معماری را داشتند.
پل طبیعت، یک پیاده راه با 14هزار قطعه فولادی است که در سال 1393در اختیار شهروندان قرار گرفت و در نوروز ، پذیرای دهها هزارنفر از شهروندان تهرانی و گردشگران دیگر بود و تا به حال جوایز سازه برتر فولادی در سال 92و خشت طلایی و پل برتر کشور را در سال 93بهدست آورده است.
دریاچه شهدای خلیج فارس در زمره 10 پروژه برتر جهان
اما آخرین موفقیت بینالمللی تهران درخشش پروژه دریاچه خلیج فارس بود. «پروژه احداث دریاچه شهدای خلیج فارس در زمره 10 پروژه برتر جهان در سال 2015 قرار گرفت.» خبری که دیروز روی خروجی رسانهها جای داشت و بار دیگر شهرداری تهران را در رقابت جهانی رو سفید کرد. چندی پیش ارزیابان انجمن بین المللی مدیریت پروژه در تهران حضور یافتند و پروژه احداث دریاچه شهدای خلیج فارس را مورد ارزیابی قرار دادند. در جریان ارزیابی نحوه مدیریت پروژه احداث دریاچه شهدای خلیج فارس، معیارهای مختلفی از قبیل تحقق اهداف پروژه، راهبری پروژه در ابعاد و لایه های مختلف ارکان اجرایی، دست اندرکاران و کارکنان و نحوه گزینش و حرفه ای بودن آنها، آموزش حین کار و نتایج حاصل از عملکرد کارکنان، بحث استفاده اثربخش و کارآمد از منابع، بهره گیری از فرآیندها و نحوه بررسی و تغییر آنها در صورت نیاز، نحوه تأمین منافع ذینفعان و نتایج حاصل از اجرای این پروژه مد نظر قرار گرفت و نتیجه بررسی ها طی گزارشی تسلیم هیئت داوران انجمن بین المللی مدیریت پروژه شد. در فاصله روزهای سی ویکم خردادماه تا چهارم تیرماه سال جاری، آرای داوران پنجاهمین دوره جایزه بین المللی تعالی مدیریت پروژه اعلام شد؛ نتایجی که براساس آن دریاچه شهدای خلیج فارس نه تنها به عنوان یکی از 10 پروژه برتر جهان در سال 2015 معرفی شده بلکه لایق دریافت جایزه "تعهد به تعالی" شناخته شده است.
البته به نظر میرسد این پایان موفقیتهای بینالمللی شهرداری تهران نباشد و ادامه دیپلماسی شهری از سوی شهرداری تهران همچنان یک موضوع اساسی در دستور کار مدیران پاییتخت باشد. امضای تفاهمنامههای خواهرخواندگی با شهرهای مطرح جهان از یک سو، حضور در مجامع بینالمللی و بازدید متخصصان جهان از تهران در سالهای آینده نیز میتواند تهران را بار دیگر در صدر اخبار مربوط به شهرهای جهان قرار دهد.