گله ساکنان محله هرندی از اجرای طرح انظباط اجتماعی
گزارش «نسیم» از حواشی بازدید شبانه اعضای شورای شهر تهران و برخی مسولین شهری از محله هرندی و وضعیت موجود این محله با تجمع معتادان و کارتنخوابهای زن و مرد
گروه اجتماعی «نسیم»: درست زمانی که شهر به سکون و آرامش نزدیک میشود و همه به فکر خواب و تجدید قوا برای فردا هستند، در گوشهای از شهر حیاتی متفاوت آغاز میشود. مردان و زنان معتاد و کارتن خوابی که در طول روز در جای جای شهر پخش هستند حال در گوشهای از شهر جمع شدهاند و زندگی خاص خود را آغاز میکنند .
اینجا محله هرندی است یکی از محلات قدیمی شهر واقع در منطقه ۱۲ شهرداری است. وانتی در کنار این پارک توقف کرده و غذای گرم توزیع میکند و عدهای که برای گرفتن این غذاها در جدال هم هستند. آن طرفتر چند ماشین محتلف توقف کرده و چند نفر مسئول در قبای مسئولانی از شورای شهر و شهرداری تهران حضور دارند .
در کف پارک تعدادی مرد و متاسفانه زن بیتوته کردهاند، بیش از آنکه سرشان بالا باشد، پایین است. عدهای خمار و عدهای نشئه. صحنههایی دردناک که دیدن هر کدامشان چنگ به روح آدمی میزند. عدهای در حال خوردن غذای گرمی هستند که ماشین شهرداری توزیع کرده است و عدهای فریاد میزنند که «باز اومدید چی میخواید؟ ولمون کنید برای خودمون»
اعضای شورا و مسئولان شهرداری تهران سعی میکنند به سراغ تعدادی از این افراد بروند. انتخاب آنها کسانی است که در کنارشان زن دارند. به سراغ جوانی میروند که به گفته خود از شهرستان آمده است اما به دلیل گم کردن شناسنامهاش ماندگار شده و از بخت بدش گذرش به پارک حقانی افتاده است. زنی نیز در کنارش است. آن زن حتی سرش را بالا نمیآورد و تنها میگوید از شهرستان است و حال دیگر نمیتواند به شهرش برگردد .
پارک حقانی یکی از مکانهایی است که تعدادی کارتن خواب که عمدتا معتاد نیز هستند، اسکان دارند و در ملا عام در روز و شب رفتارهای پرخطری از خود نشان میدهند. بر اساس اطلاعات موجود بیشتر این افراد شهرستان آمدهاند اما با این حال تعدادی نیز ساکن تهران هستند و حتی خانواده دارند اما حال ...
سونیا دختر جوانی که آرایش تندی دارد وقتی حضور مسئولان را میبیند به سراغ ما میآید و میگوید: «میخواهم ترک کنم، چه کنم؟»
این دختر از سرنوشت خود میگوید؛ همسری معتاد دارد که در زندان به سر میبرد و دو فرزند پسرش حال در بهزیستی هستند. در محله هرندی در خانه یکی از دوستانش زندگی میکند و از وضعیت حالش خسته شده است. دستفروشی میکند و مخارج خود را تامین میکند. تاکنون تن فروشی نکرده است و به دلیل خفت گیری و تلاش برای فرار کردن نیز چاقو خورده است و حال برادرش بعد از جستوجوی زیاد او را یافته است. سونیا خسته است و تلاش میکند که از حصار اعتیاد رها پیدا کند اما توان رهایی ندارد .
خانم میان سالی را نظاره میکنم که در پارک در حال تردد است. وقتی ازدحام مسئولان را میبیند به سراغم میآید. تقاضای غذا میکند. میگوید «من معتاد نیستم ۳۷ روزه که پاکم»
دقیقتر نگاهش میکنم، تنها چهار دندان در پایین دارد و از سرنوشتش این گونه میگوید: از کودکی در محله هرندی به دنیا آمدم و ۳۲ سال اعتیاد داشتم و هروئین مصرف میکردم و الان خسته شدم و ترک شدم .
وقتی میپرسم که اگر پاک هستید اینجا چه میکنید؟ نگران نیستید که وسوسه شوید؟ میخندد با صدای بلند و میگوید «نه اومدم طلبمون رو وصل کنم. فال قهوه میگیرم. کار میکنم پول در میآرم حتی در وقت اعتیاد هم کار میکردم، شوهر دارم و هرگز تن فروشی نکردم»
یافتن حقیقت از میان گفتههای زنان آسیب دیده کاری سخت است. اما این زنان در میان مردان معتاد حضور دارند و جای برای رفتن ندارند. آن طرفتر یک زن که لباس گرم هم به تن کرده است، با صدای بلند حرف میزند و یک خواسته بیشتر ندارد «این تکه از شهر تهران را به معتادا بدید! خواسته زیادی نداریم که این پارک را به ماها بدید بزارید به درد خودمون باشیم.»
این خواسته از زبان چند فرد دیگر هم شنیده شد که «بزارید اینجا بمونیم»
گویا آرامش این افراد به خطر افتاده باشد نگران هستند و میخواهند که پارک حقانی را به نام پارک معتادان نامگذاری شود تا بتواند به آرامش برسند!
تعدادی از ساکنان محله هرندی که مطلع حضور مسئولان شده بودند، با دلی پر از درد و دل به میان مسئولان آمدند و گفتند: «پیش از این همه چیز سر جای خودش بود. الان نیست. مدتهاست که معتادان تو پارکهای این منطقه زندگی میکنند. بچهها تابلو زندند که این پارک برای افراد عادی نیست. یعنی همه چی پذیرفته شده بود، اما الان با جابجا کردن این افراد پخش شدند و من با این سن و سال ترس تردد دارم. پلیس هم بیش از آنکه تامین کننده جان و مال باشد از این افراد حمایت میکند و...»
آنها گفتند که پیش از اجرای طرح انظباط اجتماعی همه چی آرام بود اما اجرای طرح نظم محله را به هم زده است .
هر قدم که جلوتر میرفتیم سیاهی بود سیاهی. در گوشه و کنار این محلات هرندی افرادی بودند که چهرهشان فریاد میزند من معتادم. اعتیاد خود را پذیرفتهاند و تنها میخواهند که جامعه رهایشان کند و وضعیت آنها را پذیرد .
اما مساله دیگر کمک عدهای افراد جامعه به افراد آسیب دیده است، که از سوی برخی از نهادها پذیرفته نمیشود و مانع آن میشود. اتهام این نهادها به این افراد این است که این اقدام گداپروی است .
نکته آخر این بازدید در محله هرندی زنی تقریبا ۴۰ ساله است. زنی که از کودکی تا ۳۲ سالگی اعتیاد داشته و حال بهبود یافته است. درس نخوانده اما خوب حرف میزند. به صراحت میگوید که هر زنی که اعتیاد پیدا میکند، یا تن فروشی میکند یا دزدی. میگوید زنان ۱۴ سالهای را دیده است که تن فروشی میکند و اعتیاد دارند. با بغض میگوید من بهبود یافته برای ادامه حیاتم نمیتوانم کار کنم زیرا کسی به من به دلیل شرایط کار نمیدهد. اما در این میان دوجنسهایی معتاد شرایط وخیم تری دارند زیراهیچ مرکزی آن را نمیپذیرد .
اینها حقیقت جامعه است. تلخ است اما باید پذیرفت. به درستی آیا اقدامات شهرداری تهران در طرح انظباط اجتماعی درمانی برای سرطان شهر است یا تهدید کننده آرامش این افراد آسیب دیده؟