سهم دولت از هزینه ۱۳ هزار میلیاردی تکمیل مترو تهران چقدر است؟

در حالیکه 15 سال از زمان آغاز بهره‌برداری از مترو تهران می‌گذرد اما 100 کیلومتر از خطوط شهری مترو تهران هنوز باید ساخته شود تا فاز اول توسعه شبکه مترو پایتخت تکمیل و به اتمام برسد. حدود 17 کیلومتر از خط 3 به همراه 27 کیلومتر از خط 7 و 31 کیلومتر از خط 3 و بخشی از خط مترو فرودگاه مهرآباد باید ساخته شوند تا در کنار خطوط 1، 2، 4 و 5 مترو تهران که اکنون به بهره‌برداری رسیده و در حال فعالیت است به عنوان شبکه حمل و نقل زیرزمینی تهران بتواند سهم موثری در جابجایی مسافرت‌های شهری پایتخت داشته باشد.

به گزارش خبرنگار «نسیم»، مدیرعامل شرکت مترو تهران و حومه در بازدید شبانه خبرنگاران از پروژه‌ خط 3 مترو تهران در شهرک قائم با اشاره به کارگاه ساخت 200 کیلومتر خط مترو در تهران و حومه تهران گفت: 100 کیلومتر خط مترو درون شهری و 100 کیلومتر خط مترو در حومه تهران توسط این شرکت در حال ساخت است که به لحاظ وسعت کارگاه یک کار بی‌نظیر است.

خط 3 مترو تهران به عنوان یکی از بزرگترین خطوط مترو شهری تا پایان امسال قرار است اتوبان آزادگان را که تاکنون تا مصلی رسیده را به شهرک قائم در شمال تهران متصل کند. از سوی دیگر خطوط 7 و 6 مترو تهران نیز قرار است یکی تا پایان سال 94 و دیگری در پایان سال 95 به بهره‌برداری برسند. این خطوط در کنار خطوط اقماری بخشی از شبکه حمل و نقلی مترو تهران است که درویش به توضیح روند ساخت آنها می‌پردازد.

• 100 کیلومتر خط مترو اقماری تهران در انتظار اعتبارات دولت

هابیل درویش با اشاره به پروژه‌های مترو در حومه تهران توضیح داد: از سال 91 دولت تصمیم گرفت تا ساخت خطوط مترو اقماری تهران را به شرکت مترو واگذار کند که در حال حاضر خط مترو حرم امام خمینی(ره) تا فرودگاه امام خمینی(ره) به طول 52 کیلومتر با 90 درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجراست. البته این محدوده فاز اول خط مترو حرم امام تا شهر پرند است که فاز دوم این طرح از فرودگاه امام تا شهر پرند وارد اجرا نشده است.

مدیرعامل شرکت مترو، پیش‌بینی چهار ایستگاه در شهر آفتاب، واوان، فرودگاه امام خمینی و پرند را از ویژگی‌های این خط مترو دانست و اضافه کرد: برای ساخت این خط 10 کیلومتر تونل حفر شده و 16 دهنه پل عریض نیز نصب شده است و طراحی این خط نیز به گونه‌ای دیده شده تا سرعت قطارها در آن تا 120 کیلومتر در ساعت قابل افزایش باشد.

وی افزود: برای تکمیل این پروژه به 300 میلیارد تومان اعتبار نیاز است تا در مدت 6 ماه تکمیل و آماده بهره‌برداری شود که البته تمامی اعتبار این خط باید توسط دولت تامین شود که اگر اعتبار آن به موقع تامین می‌شد این خط تا پایان امسال به بهره‌برداری می‌رسید.

درویش در خصوص دومین پروژه اقماری مترو نیز گفت: دومین پروژه اقماری مترو مربوط به خط مترو تهران، ورامین، پیشوا و گرمسار است که فاز اول این خط نیز از تهران تا پیشوا به طول 49 کیلومتر مطالعه، طراحی و وارد مراحل اجرا شده است.

وی اذعان کرد: برای ساخت این خط به 700 میلیارد اعتبار نیاز است که در صوورت تزریق به موقع اعتبارات از سوی دولت، می‌توانیم در مدت یکسال این خط را تکمیل و تحویل دهیم.

مدیرعامل شرکت مترو از انجام مطالعات دو خط مترو تهران - اسلامشهر و تهران - گرمسار - پاکدشت نیز خبر داد و اعلام کرد: در راستای توسعه خطوط اقماری مترو تهران، مطالعات این دو خط نیز انجام و طراحی آن صورت گرفته است که در صورت تخصیص اعتبار از سوی دولت، آمادگی برای ساخت و تحویل سریع این دو خط نیز وجود دارد.

وی تاکید کرد: ساخت خط مترو فرودگاه امام خمینی(ره) و خط تهران - ورامین - پیشوا روی هم هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد که تمامی این اعتبار باید از سوی دولت تامین شود که در صورت تامین این اعتبار هر دو خط تا یکسال آینده به بهره‌برداری می‌رسد.

• 13 هزار میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل شبکه مترو نیاز است

آنگونه که درویش می‌گوید، جدا از هزار میلیاردی که برای توسعه خطوط اقماری مترو باید توسط دولت تامین شود، برای تکمیل خطوط در دست احداث داخل شهر تهران نیز به 12 هزار میلیارد تومان دیگر اعتبار نیاز است تا این پروژه‌ها در سال 95 به بهره‌برداری برسند.

مدیرعامل مترو تهران اذعان کرد: امسال سه هزار میلیارد تومان کار در مترو تهران تعریف شده که از این میزان تنها 200 میلیارد از سوی دولت برای مترو تهران بودجه تعریف شده که تاکنون نیز حدود 50 درصد این بودجه تخصیص داده شده است.

درویش در خصوص استفاده از فاینانس برای توسعه مترو نیز گفت: در سفر اخیر شهردار تهران به چین، ظرفیت خوبی برای گشایش فاینانس خارجی ایجاد شده و با پذیرش طرف خارجی ما می‌توانیم تونل‌های در حال ساخت را به عنوان سهم 15 درصدی در پیش پرداخت فاینانس معرفی کنیم تا دیگر در خصوص تامین سهم 15 درصدی فاینانس‌ها با مشکل روبرو نباشیم.

وی تاکید کرد: برای توسعه استفاده از فاینانس در مترو تهران لازم است تا شخص رئیس دولت دست به کار شود و گره از تامین 12 هزار میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل مترو طی دو سال آینده برداشته شود.

درویش اظهار کرد: اگر فاینانس محقق شود، تمام خطوط مترو تا پایان سال 95 به طور قطعی به بهره‌برداری می‌رسند.

• فاصله نزدیک افسریه تا شهرک غرب

درویش همچنین در خصوص ساخت خط 7 مترو تهران نیز توضیح داد: این خط از افسریه(ورزشگاه تختی) در جنوب شرق تهران آغاز و پس از طی 27 کیلومتر از مسیر بزرگراه بسیج، بزرگراه محلاتی، میدان قیام، میدان محمدیه، خیابان نواب، خیابان انقلاب، میدان توحید، بیمارستان امام خمینی(ره)، بوستان گفتگو، بیمارستان میلاد و برج میلاد در نهایت به میدان صنعت ختم می شود.

آنگونه که مدیرعامل مترو تهران می‌گوید: تاکنون 15 کیلومتر از این پروژه ساخته شده است که باساخت تونل‌های ارتباطی خطوط 6 و 7 و خطوط 4 و 7 در نهایت این خط تا پایان سال 94 به بهره‌برداری می‌رسد.

• از جنوب تا شمال غرب با خط 6

درویش یکی از مهمترین خطوط مترو در حال ساخت در تهران را خط 6 مترو به طول 31 کیلومتر اعلام کرد و گفت: این خط از منطقه دولت آباد در جنوب تهران آغاز می‌شود که در نهایت با عبور از مناطق کیانشهر، منصور، تیردوقلو، میدان خراسان، خیابان 17 شهریور و میادین شهدا، امام حسین(ع)، سپاه، هفت تیر، اشرفی اصفهانی و بلوار مرزداران در نهایت در کن به اتمام می‌رسد.

وی ادامه داد: این خط به واسطه عبور از بسیاری از میادین اصلی شهر تهران یکی از مهمترین خطوط ارتباطی مترو محسوب می‌شود که امیدواریم تا پایان سال 95 تکمیل و به بهره‌برداری برسد.

• حفر 500 متر مترو در هر هفته

مدیرعامل مترو تهران همچنین در خطوط کیفیت فنی ساخت مترو در تهران نیز توضیح داد: راندمان کار دستگاه‌های TBM روزانه 8 تا 10 متر است که با احتساب مسیر 31 کیلومتری خط 6 به نظر می‌رسد زمان زیادی باید صرف حفر تونل در این خط شود برای همین در کنار استفاده از دستگاه TBM متخصصان مترو با بهره‌گیری از روش اتریشی در حفر تونل موفق شدند تا با ساخت روزانه بیش از 50 متر مترو به رکورد هفته‌ای 500 متر ساخت مترو دست پیدا کنند.

درویش اضافه کرد: در خط 6 مترو تهران در نیمه جنوبی از دولت آباد تا میدان سپاه با دستگاه TBM و از میدان سپاه تا کن به روش اتریشی حفر می‌شود تا بتوانیم این خط را طبق زمانبندی در پایان سال 95 تحویل دهیم.

وی اذعان می‌کند: ساخت خط 6 مترو به تنهایی به حدود 6 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

• مترو فرودگاه مهرآباد، متروی جدید

درویش یکی دیگر از پروژه‌های مهم مترو را توسعه بخشی از خط 4 مترو به عنوان خط فرودگاه مهرآباد اعلام کرد و افزود: این خط از ایستگاه بیمه در خط 4 جدا شده و به سمت فرودگاه مهرآباد در حال ساخت است.

وی اذعان کرد: در این خط از طراحی ویژه‌ای استفاده شده و قطارهای این خط نیز متفاوت از سایر خطوط مترو خواهد بود. قطارهای این خط خودکششی بدون راننده بوده و جانمایی حمل بار مسافران نیز در آن شده است.

درویش گفت: قطارهای این خط در شرکت واگن سازی تهران در حال ساخت است و طبق برنامه پیش‌بینی می‌کنیم این خط تا پایان امسال به بهره‌برداری برسد.

مدیرعامل مترو تهران در پاسخ به سوالی مبنی بر ضرورت احداث این خط در کنار طرح مباحثی مانند انتقال فرودگاه مهرآباد نیز گفت: اولا که موضوع انتقال مهرآباد از گذشته مطرح بوده اما بعید است اجرایی شود و حتی اگر روزی تصمیم به انتقال فرودگاه نیز گرفته شود، ساخت مترو برای این بخش از شهر یک پیش‌بینی و آینده نگری است و مشکلی ندارد.

• خط 3 تا پایان سال در مینی‌سیتی

مدیرعامل مترو احداث قطعه شمالی خط 3 مترو را یکی از سخت‌ترین پروژه‌های مترو دانست و توضیح داد: این خط 37 کیلومتری که از اتوبان آزادگان در جنوب غرب تهران آغاز می‌شود و تا شهرک قائم در شمال شرق تهران ادامه دارد یکی از مهمترین و سخت‌ترین پروژه های اجرایی مترو بوده است.

وی ادامه داد: 20 کیلومتر از این خط تاکنون به بهره‌برداری رسیده است که 17 کیلومتر باقی مانده از مصلی تهران تا شهرک قائم نیز تا پایان سال به بهره‌برداری می‌رسد.

درویش در خصوص سختی‌های این پروژه اذعان کرد: برخورد مسیر عبور تونل این خط با مسیر دو قنات بزرگ در اراضی عباس آباد از یک سو و همچنین عبور از یک مسیر 500 متری سنگ نیز از سوی دیگر باعث سختی در مسیر این پروژه شد.

وی توضیح داد: در حالیکه در زیر شهر تهران امکان انفجار یا عملیات گسترده برای خرد کردن سنگ وجود ندارد، متخصصان مترو توانستند تا مسیر 500 متری سنگی در برابر حفر تونل را به خوبی پشت سر گذاشته و از آن عبور کنند. ورود بولدزرهای بزرگ و انتقال تجهیزات سنگین به خطوط زیرزمینی مترو برای انتقال سنگ هایی که گاهی بزرگتر از یک خودرو بودند، تنها بخشی از سختی‌های این پروژه بود.

• امسال از رکورد 4 میلیون سفر با مترو عبور می‌کنیم

درویش پس از تشریح پروژه‌های در حال ساخت مترو، تاکید کرد: تا پایان امسال با بهره‌برداری از نیمه شمالی خط 3 و نیز خط فرودگاه مهرآباد پوشش حمل و نقلی مترو تهران از 4 میلیون سفر در روز فراتر می‌رود که البته در صورت حمایت دولت و ورود دو هزار واگن جدید به مترو تهران، این رقم تا 9 میلیون سفر در روز نیز قابل افزایش است.

مدیرعامل مترو تهران می‌گوید: 100 درصد توان ساخت مترو در بخش عمرانی و بیش از 50 درصد بخش تجهیزات در صنعت ریلی مترو بومی‌سازی شده است. متخصصان و کارگران مترو نیز به صورت 24 ساعته مشغول کار هستند تا پروژه‌های مترو به موقع به اتمام برسند اما باید دید آیا دولت هم برنامه‌ای برای توسعه مترو تهران دارد یا نه؟

.........................

گزارش از شاهرخ صالحی کرهرودی