هجوم شبکه‌های تلویزیونی برای حضور در شب‌های رمضان

گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »؛ اگر مانند بیشتر مردم روزه دار دقایق پیش از اذان مغرب را در خانه و پای تلویزیون می گذرانید، حتما با ویژه برنامه های هنگام افطار تلویزیون آشنا هستید. امسال چند شبکه تلویزیونی ویژه برنامه هایی را برای دقایق منتهی به اذان مغرب و افطار تدارک دیده اند، برنامه هایی که شباهت های زیادی به هم دارند و یکی از بقیه متمایز تر است.

شهر باران شبکه اول

شبکه اول سیما امسال «شهر باران» را برای ساعت افطار آماده کرده است. این برنامه قدیمی پارسال پخش نشد و به جای آن برنامه «دعوت» توسط جواد رضویان اجرا شد. دعوت برنامه ضبطی بود و نتوانست در رقابت با برنامه های زنده موفق باشد به همین دلیل امسال این برنامه ساعات پایانی شب به صورت زنده با اجرای نیما کرمی و همسرش از شبکه اول سیما پخش می شود. «شهرباران» تلاش دارد فضای برنامه های مناسبتی را با اجرای موسیقی و نشاط اجرا مجریان تحت تاثیر قرار دهد.

رو به راه شبکه دو

امسال شبکه دوم سیما برنامه «رو به راه» را برای ساعت پیش از افطار روی آنتن می برد. برنامه «رو به راه» ویژه برنامه مناسبتی ماه رمضان نیست بلکه در طول سال نیز با همان تیم تولید به روی آنتن شبکه دو می رود، ولی امسال حال و هوای برنامه متناسب با ماه رمضان تغییر کرده است. اجرای این برنامه تلویزیونی بر عهده «مژده لواسانی» است. سبک این برنامه گفت و گو محو و دعوت مهمانان به استودیو است که از این لحاظ شباهت زیادی به دیگر برنامه های مناسبتی سیما داشته و ویژگی خارق العاده ای ندارد.

سال گذشته نیز شبکه دو برنامه معرفتی «کوی محبت» با تهیه کنندگی و اجرای سید مصطفی موسوی را برای پیش از افطار داشت. این برنامه با چند سال اجرای مداوم و پخش زنده از امکان متبرکه یکی از برنامه های شناخته شده سیما در اجتماعی با رویکرد دینی است. کوی محبت امسال در ماه رمضان چند ساعت بعد از افطار پخش می شود.

گروه فرهنگ و خانواده شبکه دو هم بعد از بخش گفت و گوی ویژه خبری (ساعت 23 به بعد) برنامه شیدایی را که یک جنگ شبانه است با مشارکت یک موسسه مالی و اعتباری به روی آنتن می برد.

«ماه عسل» شبکه سه

احسان علیخانی در شب نوروز 95 ویژه برنامه ای با نام سه ستاره از شبکه سوم سیما پخش کرد که در آن بهترین برنامه تلویزیونی به انتخاب مردم مورد تقدیر قرار می گرفتند. علیخانی در سه ستاره اعلام کرد برای جلوگیری از شائبه و شبهه برنامه «ماه عسل» را از انتخاب های مردمی خارج کرده است. با وجود این «ماه عسل» چند سال توانست عنوان بهترین برنامه اجتماعی را به خود اختصاص دهد. امسال هم این برنامه با سبک و سیاق مورد نظر احسان علیخانی تهیه کننده و مجری برنامه روی آنتن شبکه سه رفته است و هر روز تلاش کرده یک غافلگیری برای تماشاگرانش داشته باشد. دیدار یک مادر و فرزند بعد 36 سال در برنامه «ماه عسل» در طول روزهای گذشته از ماه رمضان بزرگ ترین غافلگیری علیخانی برای مخاطبانش بود. البته صحبت های در مورد اینکه عامدانه از دیدار مادر و فرزندش جلوگیری شده تا آنها در این برنامه یکدیگر به ببینند انتقاداتی را از رفتار منفعت طلبانی گروه «ماه عسل» نسبت به عواطف انسانی برانگیخته است.

جشن رمضان به افق مشهد

شبکه چهار سیما ویژه برنامه افطار ندارد و بعد از افطار(ساعت 21) برنامه زمرد را به روی آنتن می برد. ساعتی که با پخش اخبار سراسرزی شبکه اول سیما، سریال مناسبتی شبکه دوم و پخش مستقیم جام ملت های اروپا عملا شانسی برای دیده شدن ندارد.

اما در شبکه پنج نام کاظم احمدزاده نامی شناخته شده است که سال ها جنگ های تلویزیونی را اجرا کرده است و نام وی با برنامه های مناسبتی پیونده خورده. امسال احمد زاده «شهر عزیز» را برای زمان افطار آماده کرده است. برنامه ای که تفاوت آن با دیگر برنامه های ویژه افطار آن است که ساعت اجرای آن نه با افق شهر تهران بلکه با افق شهر مقدس مشهد تنظیم شده و برنامه به صورت زنده از حرم امام رضا(ع) پخش می شود و هر شب مراسم افطار حرم رضوی بخش پایانی برنامه «شهر عزیز» را تشکیل می دهد. شبکه پنج برنامه «جشن رمضان» را نیز دارد. برنامه ای که پیش از ظهور ماه عسل شناخته شده ترین برنامه دم افطار سیما بود. این برنامه امسال با مشارکت کمیته امام امام خمینی (ره) از باغ موزه قصر پخش می شود.

شبکه افق، ماه نشان

شبکه افق در دومین سال فعالیت اش تلاش می کند به سرعت بر بینندگان خود بیفزاید. این شبکه هم برنامه هنگام افطار ندارد اما در عوض ساعت 22:30 یعنی آخرین باکس شبانه خود را به «ماه نشان» اختصاص داده است. برنامه «ماه نشان» از تیم سازنده برنامه هایی مانند «جشن رمضان» تولید می کند. ابراهیم‌پور تهیه کننده «ماه نشان» اعلام کرده که این برنامه قصد رقایت با هیچ برنامه ای را ندارد شاید دلیل انتخاب ساعت پخش هم دور شدن از رقابت های دم افطاری باشد.

ساختار برنامه های ویژه افطار و جنگ های مناسبتی ماه رمضان تا حد زیادی به یکدیگر شباهت دارد و همین مسئله کپی کردن و ایده دزدی در میان برنامه ها را افزایش می دهد. موضوعی که بر کیفیت اجرای این ویژه برنامه ها تاثیر سوء دارد.

هر کدام از شبکه های تلویزیونی تلاش دارند بیننده های خود را حفظ کنند و با ویژه برنامه های ماه رمضان بر تعداد آن ها هم بیفزایند. تلاش بیش از حد تلویزیون برای تولید ویژه برنامه های متعدد و سریال های مناسبتی باعث شد تا سال گذشته انتقاد هایی نسبت به این رویکرد وارد شود و مهم ترین انتقادها این بود که جذابیت برنامه ها باعث می شود حضور مردم در مساجد و هئیات کم شود که این موضوع با روح معنوی ماه رمضان در تضاد است. از سوی دیگر نیز برنامه های مناسبتی ماه رمضان باعث می شود تا چند ساعت بعد از افطار حضور مردم در سینما ها کاهش پیدا کند و سینمادارها به موفقیت طرح های اذان تا اذان و فروش سینماها در سکانس های نیمه های شب دل ببندند که همین موضوع نیز با تغییر ساعت خواب ریتم زندگی افراد را مختل می کند!