اخبار آرشیوی
نگاهی بر "پایتخت"؛ سریالی که میتواند بِرند، بماند به شرطها و شروطها// رسانه ملی "پایتخت"ها را رها نکند چون نیاز مخاطب است اما تا آنجا که رمق عرضهاندام داشته باشد نه اینکه اینقدر کش یابد که تن نحیف آن یادگار بماند/ ای کاش همه قسمتها شبیه فینال سریال میشد اما نشد
خبرگزاری «نسیم»/ محسن غلامی (قلعهسیدی): سریالهای نوروزی همیشه تکیهگاه جذب مخاطب شبکههای مختلف تلویزیون در ایام عید، بوده و هستند. گویا هرساله هم قرار است رقابت شبکهها را در تولید سریالها ببینیم و البته این به نفع تماشاگر هم خواهد بود تا که شاید مجموعهای جذاب را به تماشا بنشیند. همچنانکه میبینیم برخی تولیدات نوروزی مثل -تا به الان- سه گانه "پایتخت" برای شبکه یک سیما هم خوشیمن بوده! نکته اصلی این متن هم قرار است سریال سیروس مقدم باشد و نقدی بر آن. من و توی مخاطب شکی نداریم که این سریال توانسته مخاطبش را پیدا کند؛ بیننده کمی هم ندارد. سریالی خانوادگی و بهتر است بگوییم ایرانی؛ سنت را حفظ میکند و سعی دارد ترویج ارزشهای دینی-عرفی باشد و انصافا هم به قولی کار وبارش گرفته است. کسی امروز نمیتواند از این دریچه، منتقدش باشد که "پایتخت" حفظ حرمت نمیکند. اتفاقا ریسک بومی بودنش را پذیرفته و از پسش برآمده. حفظ و ترویج اصالت افرادش -مثلا اهالی مازندران و...- را برچسب پیشانیاش کرده. نه با تیپ بلکه با شخصیتهایی در طول سریال، روبروییم که میتوانند الگویی باشند برای خانوادههای ایرانی در هر منطقهای هم که
میخواهند، باشند. قابل باورند و قابل لمس. برند خانواده و سبک زندگی ایرانی-دینی است؛ اما تمام اینها مربوط است به محتوا و قصهای که بالقوه داشته.. . برسیم به نسخه نوروز93 آن! اما "پایتخت 3" تق و لق میزند؛ نه در قصه و کارکترهایش بلکه بخاطر نوع و کیفیت داستانپردازی و حتی گاه تکنیک کارگردانی بالفعلِ به تصویر درآمده! "پایتخت 1" و بویژه سری دومش هر دو را باهم داشتند؛ هم داستان و هم داستانپردازی تر و تمیز و البته متمایز در کارگردانی همیشگی سیروس مقدم. در مورد سریال 93 چطور؟ بهتر است "پایتخت" را با خودش مقایسه کنیم نه با سریال یا مجموعهای دیگر؛ به گمانم سری نوروز93 در کل قوت قبل را نداشت؛ به عرض دلایل هم میرسیم. ای کاش این سریال میتوانست بِرند بودنش را حفظ کند. ادعای بیمثال نمیکنیم؛ داستانها را دنبال کنید چقدر شخصیتپردازی "بهبود"(مهران احمدی) در سری دوم، شبیه سری سوم شده؟ گویی دو نفرند ولی در قالب یک نقش! مثلا نوع مینیسک صورت، کم و بیش نوع حرف زدن. چقدر داستانهای هر قسمت(به جز برخی) یکدست و چسبیده به هم بودند؟ گاه هر قسمت ساز خودش را میزند و با رفتن به قسمت بعدتر، همه چیز دگرگون میشود یا پَرش دارد. برخی
شخصیتها -مثل طلبکار نقی، رحمت و...- و قصهپیرنگها، هم که به سادگی فراموش میشوند. راستی برخی تکیهکلامهای شخصیتی مثل "حساس نشو" ارسطو که به مراتب جا افتاده بود، چرا دیگر خبری از آن نیست؟ حتی یک دفعه! چقدر داستان "پایتخت 3" از عنوانش عاریت گرفت؟ شاید در حد نمایش تصاویری از برج میلاد! چرا اجبار داریم هر قسمت را حتما 60 دقیقهای روی آنتن بفرستیم وقتی بسیاری دقایق کاملا حشو است و حوصلهبر؛ هر قسمت را میتوان براحتی کوتاهتر کرد. دلیلی ندارد بیش از 15 دقیقه فقط یک سکانس پیوسته عروسی(ابتدای سریال و مربوط به فضای خانه نقی) را تصویر کنیم آنهم با آن کیفیت نامطلوب صدا و تصویربرداری. یا با زمان بسیار بالا، فضایی "خشک و بیروح" چه در تصویربرداری، چه در کارگردانی و چه در حواشی از مراسم رونمایی پیراهن تیم ملی را جلوی مخاطب عام بگذاریم؛ ایده خوبی است اما با جذابیتی بهتر. کیفیت همین سکانس و لوکیشن مرتبط با فدراسیون فوتبال را قیاس کنید با قسمت آخر(مسابقات جهانی کشتی)؛ دو کار متفاوت یکی تکه نچسب به سریال و دیگری بسیار جالب. چرا این همه فاصله در کیفیت، آن هم در یک سریال؟ خوشبختانه پازلها و قسمتهای آخر "پایتخت" و بویژه قسمت
پایانی، جور همه را کشید. در همین فینال سریال؛ مسابقات کشتی، حس ناسیونالیستی، ترویج خانوادهمحوری، سنن بومی و دینی و... همه و همه را یکجا دیدیم و لذت بردیم البته توسط کارکترهایی که بالاخره فهمیدند باید خودشان باشند و از تیپ و تنها نقش بودن؛ فراری. ای کاش اما کیفیت "پایتخت3" میتوانست به قدرت کارگردانی، کارشناسی، تصویربرداری و بازیهای قسمت پایانی میشد... "پایتخت3 " در نوشتار، ایده به روز و رگه داستانی جذابی داشت؛ هم دفاع از نگهداری پلنگ مازندران و هم روحیه پهلوانی و تشویق فوتبالیها و کلیت ورزش اما در پرداخت نه. نمیخواهیم تمام ایراد در سری سوم را به گردن سیروس مقدم بیاندازیم اما به هرحال کارگردان است. شاید زوج او با محسن تنابنده که به نوعی همه کاره این سریال است نتوانسته در نمایش این ایده، مثل قبل همچنان قوی عملیاتی شود. گرچه اسم سرپرست نویسندگان در "پایتخت" که محسن تنابنده باشد، گویا سوری است تا واقعی! بگذریم از حواشی... امیدواریم شبکههای سیما "پایتخت"ها را رها نکنند، بسازند چون نیاز مخاطب است و این در عمل ثابت شده اما تا آنجا که چندگانه و افت کیفیتش، عنوان برند را از او نگیرد. چه بهتر که شبکه یک سیما
دنبال ایدههای جذابتر برای ادامه احتمالی این سریال باشد والا حداقل با این کیفیت نسخه امسال و برای ماندگار در خاطر ماندش، حتی میتوان پروندهاش را بست؛ والسلام.