"یاسین" میتوانست بهتر از این باشد
حامد امرایی،کارگردان این فیلم سینمایی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»، به تشریح روند ساخت اولین اثر سینمایی خود و مشکلات اکران آن پرداخت
گروه فرهنگی خبرگزاری«نسیم»- اولین اثر سینمایی حامد امرایی، کارگردان جوان فیلم «یاسین» بیش از 10 روز است که بر روی پرده های سینما قرار دارد که بنظر خودش این اثر در رقابت با 4 فیلم تجاری کمدی نهنگ عنبر، گینس، از رئیس جمهور پاداش نگیرید و عصر یخبندان فضای کمتری برای دیده شدن دارد، همچنین وی معتقد است مشکلاتی که در زمان تولید این اثر بلند سینمایی رخ داد،به این اثر نمایشی ضربه جبران ناپذیری زد و گرنه موضوع فیلم به لحاظ محتوا وساختار توان جذب مخاطب به مراتب بالاتر از وضعیت فعلی را داشت، با این فیلمساز در ارتباط با نخستین اثر خود به گفتگو پرداختیم.
نسیم: به عنوان سوال نخست، در ارتباط با شکل گیری ایده «یاسین» توضیح بفرمایید و اینکه آیا قصه این فیلم مابه ازای بیرونی دارد؟
در مرحله پیش تولید «پرواز زنبورها» بودیم که اتفاقاتی در زمینه ساخت این اثر رخ داد، متاسفانه مجبور شدیم به پیشنهاد یا ایده محسن علی اکبری که از زندگی شخصی یک فرد برگرفته شده بود، ساخت «یاسین» را مدنظر کارمان قرار بدهیم. بله، قصه این اثر نمایشی حاکی از سواستفاده مردی از موقعیت فرزندش در مناسبات کاری و تجارتی خود است که هم اکنون این فرد زندگی خود را پشت میله های زندان سپری می کند.
نسیم: در تیتراژ فیلم نامی از نویسنده فیلمنامه نیست؛ نگارش فیلمنامه «یاسین» را خودتان بر عهده گرفتید؟
نه، روند نگارش سناریو مقداری متفاوت تر از دیگر آثار سینمایی بوده، نوشتن فیلمنامه این اثر را گروهی از دوستان برعهده گرفتند که بنا به درخواست تهیه کننده فعلا اسمی از این دوستان در پوستر و وعوامل پشت صحنه درج نشده است.
نسیم: ایده فیلم تقریبا تازه وبکر است، ولی انگار فیلمنامه در یک فرآیند فشرده زمانی نوشته شده، چرا که به لحاظ شخصیت پردازی کاراکترها، انگار همه توجهات داستان به نقش حمید فرخ نژاد ختم شده است. آیا این مساله را قبول دارید؟ و اگر پاسخ مثبت است لطفا بفرمایید چرا این اتفاق افتاده است؟
بخشی از حرفتان را قبول دارم چرا که به لحاظ زمانی و موقعیتی ساخت این فیلم شبیه به آثار مناسبتی تلویزیون بود، چرا که همزمان فیلمنامه و تولید «یاسین» در یک مقطع زمانی انجام می شد. مسلما اگر زمان مناسبی برای نگارش و بازنویسی این فیلمنامه در اختیار داشتیم، به جرات می توان بگوییم ماحصل کار خیلی پر و پیمان تر از این نسخه فیلم بود. مشکلات بسیارعجیب و زیادی در مرحله اولیه تولید این فیلم وجود داشت، لذا ساخت «یاسین» در زمان تعویض دو دولت دهم و یازدم رخ داد، به لحاظ مالی بعد از روی کار آمدن مدیریت جدید سازمان مرکز گسترش مستند وتجربی « محمد مهدی طباطبایی نژاد» قول های را دریافت کرده بودیم که متاسفانه هیچ حمایت مادی هم از این نهاد سینمایی دریافت نکردیم.
نسیم: یکی از نقاط قوت فیلم این است که حمید فرخ نژاد به راحتی از پس نقشه «محمود» برآمده، با توجه به اینکه وی یکی از بازیگران با استعداد در سینما محسوب می شود، چگونه به شما به عنوان یک فیلمساز فیلم اولی اطمینان کرد؟
حمید فرخ نژاد یک ستاره بی بدیل است که حضورش در هر اثری برای یک فیلمساز یک موهبت مثبت قلمداد می شود، در هر صورت وی فیلمنامه را دورخوانی کرد و پی به ویژگی های درونی وبیرونی کاراکتر محمود برد و در طول زمان ساخت فیلم وی خود را کاملا دراختیار فیلمنامه وداستان قرار داده بود حتی در برخی مواقع پیشنهادات خوبی در ارتباط با نحوه برخورد محمود در موقعیتهای خاص فیلمنامه از خود بروز می داد.
نسیم: به سراغ نقش اصلی فیلم یعنی "یاسین" برویم. چگونه به انتخاب جعفر کریمی برای ایفای این نقش رسیدید؟ برخی معتقدند حضور این پسر نوجوان انگار تنها در فیلم معطوف به قرائت و روخوانی آیات قرآن کریم شده است، این نقش را حتی شاید تیپ هم نمی توان قلمداد کرد. شاید این یکی از ضعف های برجسته فیلم شما باشد که نقش اصلی آن در سایه قرار دارد.
من بنظر شما به عنوان یک خبرنگار یا منتقد احترام می گذارم، ولی نقش یاسین به خودی خود با تلاوت آیات آسمانی «قرآن کریم» تاثیر خود را بر روی مخاطب می گذاشت، شاید موقعیت های بیشتری را باید برای این نقش در نظر می گرفتیم، ولی معتقدم روح یاسین از ابتدا تا انتهای فیلم وجود دارد. در ارتباط با به کارگیری کاراکتر یاسین، دستیاران خود را به مراکز وکانون های قرآنی بسیاری فرستادم، درنظر داشتیم تا شخصی را برای این نقش برگزینیم که علاوه بر تسلط بر روخوانی وترتیل سوره های قرآنی، استعداد بالقوه ای هم در زمینه بازیگری داشته باشد که متاسفانه نتوانستیم از آن 200 مراکز قرآنی فردی را برای بازی در نقش یاسین انتخاب کنیم، سرانجام جعفر کریمی را یکی از دوستان به ما معرفی کرد که بعد از تست های اولیه از این نوجوان و با توجه به آشنایی این شخص به قرائت قرآن سرانجام وی را به عنوان بازیگریاسین انتخاب کردیم.
نسیم: بازیگرانی که در این اثر به کار گرفته شدند، گزینه های اولیه شما به حساب می آیند؟
خیر، به عنوان مثال قرار بود، نقش همسر «محمود» را خانوم هنگامه قاضیانی بازی کنند، حتی از وی تست گریم هم به عمل آوردیم. که یک کسالتی برای حنجره ایشان بوجود امد که نیاز به 15 روز استراحت داشتند، تهیه کننده با رضایت من و با علم به اینکه مادر یاسین در هیچکدام از سکانس های شمالی فیلم دیالوگی برای نقش آفرینی نداشت، اجازه داد صحنه های مربوط به آن را تصویربرداری کنیم تا بتوانیم با مساعد شدن وضعیت سلامتی هنگامه قاضیانی از وی استفاده کنیم که یکی از مشکلات این مسئله حاکی ار آن بود که هنوز موقعیت ها ودیالوگ های بخش شمال توسط نویسندگان به نگارش درنیامده بود، همین مسائل به محتوای فیلم ضربات جبران ناپذیری زد. که بعد از آن هم خانم قاضیانی درگیر یک پروزه دیگر شدند و نتوانسیم از وجود ایشان بهره ببریم. یا نقش دختری که در جنگل به سمت ماشین محمود می پرد که به خوبی آزاده شمس بازی کرد را با آنا نعمتی صحبت کرده بودیم و به توافقاتی هم رسیده بودیم، همچنین با رضا کیانیان هم برای نقش مرد شکار کننده صحبت کرده بودیم که با توجه به نبود منابع مالی خوب نتوانستیم با این دوستان همکاری کنیم.
نسیم: در زمان ساخت "یاسین" شنیده می شد که بخش هایی از فیلم را رهبر قنبری کارگردانی کره است! آیا شما با تهیه کننده به مشکل خورده بودید؟
خیر، مقطعی از ساخت سکانس های شمال که گذشت، بنا به همان مشکلات مالی، مدتی کار متوقف شد. حدود چند ماهی از تولید یاسین متوقف شده بود که هرکدام ازعوامل این پروژه بر سر فیلم دیگر حاضر شده بودند، خود من هم درگیر ساخت یک تله فیلم بودم و به علت اینکه آن پروژه را نمی توانستم، رها کنم، سکانس های مربوط به نوه و پدربزرگ را رهبر قنبری کارگردانی کرد.
نسیم: الان از نتیجه کارتان در «یاسین» خرسند هستید؟
مطمئنا همانطور که در طول این مصاحبه خدمتتان عرض کردم، این فیلمنامه در ابتدا ساختار بسیار حرفه ای داشت که با توجه به مشکلات پیش آمده، یاسین به لحاظ محتوایی می توانست یک سروگردن از این نسخه ای که بر روی پرده سینما قراردارد، بالاتر باشد. در مجموع خوشحالم که با تمام این تفاسیر اولین فیلم سینمایی خود را به تصویر کشیدم وتجربه ای که در این کار بدست آوردم، مطمئنا در آینده فیلمسازی کمک شایانی به من می کند. دغدغه های اجتماعی بی شماری دارم که امیدوارم در آینده براساس همین معیار آثار خود را کلید بزنم.
نسیم: نمایش فیلم در ماه مبارک رمضان خیلی غیر منتظره بود؛ آیا با شما و تهیه کننده از قبل در رابطه با نمایش در این مقطع از ایام سال صحبت شده بود؟
خیر،پنچ الی شش روز قبل از اکران، شورای صنفی نمایش با آقای علی اکبری صحبت کردند و خبر از نمایش این اثر در ماه مبارک رمضان دادند که ایشان همانند من از این تصمیم جا خوردند، لذا هیچکدام از اقلام تبلیغاتی فیلم نظیر پوستر، تیزر، آنونس، تبلیغات بیلبوردی برای اکران «یاسین» آماده نبود و بنا به این تصمیم سریعا تیزر و پوستر توسط تهیه کننده فراهم شد، تا فیلم از این تبلغات بی نصیب نباشد و مخاطب خود را به سالن سینما بکشاند.
نسیم: در بخش تلویزیون گویا موفق بوده اید. تیزرهای «یاسین» به دفعات زیادی نسبت به دیگر آثار در تلویزیون پخش می شود.
بله، از محسن علی اکبری تهیه کننده فیلم باید در این رابطه تشکر کنم ولی شما به این نکته توجه کنید که فیلم ما با آثار کمدی تجاری همچون نهنگ عنبر، گینس، عصر یخبندان و از رئیس جمهور پاداش نگیرید باید بر سر جذب مخاطب رقابت کند که واقعا این اثار که در دو تای آن رضا عطاران ستاره بی بدیل این روزهای سینما نقش آفرینی می کند، چقدر می تواند در جذب تماشاگر موفق عمل کند، دوستان شورای صنفی لطف کردند نمایش یاسین را در این مقطع از سال درنظر گرفتند، ولی رقابت با این فیلم ها اصلا کار بسیار ساده و راحتی نیست، ای کاش این شورا دقت نظر بیشتری را در ارتباط با فضای رقابتی این آثار به عمل بیاورند.
نسیم: با توجه به مضمون دینی اجتماعی "یاسین" چرا حوزه هنری، سالن سینمای کمی در اختیارتان گذاشته است؟
واقعا علت این تصمیم را نمیدانم و تمایلی هم ندارم راجع به این مسئله حرفی بزنم، تهیه کننده فیلم در چند روز گذشته اعتراض خود را نسبت به این تصمیم نشان داده، احساس می کنم در هفته های پیش رو تعداد سالن نمایش فیلم های «یاسین» بیشتر می شود ولی همچنان آن تعداد سینمایی که مدنظر من و محسن علی اکبری بوده، مطمئنا بوجود نخواهد آمد.
نسیم: قبول دارید که شاید قدم اولتان را در سینما محکم برنداشتید؟ بنظر می رسد که در دومین اثر سینمایی خود بدنبال تثبیت جایگاه خود در فیلمسازی باشید.
واقعا امیدوارم که مشکلات که سر ساخت «یاسین» گریبانگیر بنده و گروه سازنده این اثر شده بود، دیگر رخ ندهد. به فکر تثبیت جایگاهم در سینما نیستم، تلاش خودم را به عمل می آورنم تا فیلم بعدی خود را با تمرکز وشرایط بهتری آغاز کنم، از چندی پیش مشغول نگارش یک فیلمنامه در ژانر اجتماعی هستم که تصور می کنم تا دو ماه آینده نوشتن آن به پایان برسد، با سرمایه گذاران مختلفی هم صحبت کردم که باید ببینم بعد از تکمیل سناریو چه اتفاقاتی رخ می دهد.
شخصا انتظار بالایی از خودم دارم، امیدوارم شرایط برای هر فیلمساز از زمان نگارش فیلمنامه تا اکران فیلم مساعد باشد، کما اینکه تمرکز داشتن در ایجاد آفرینش یک اثر الزامی هست، تلاش زیادی از خود نشان خواهم داد تا دومین فیلم سینمایی خودم را با آرامش وتمرکز بیشتری بسازم.
گفتگو: مسعود احمدی