یک پژوهشگر حوزه: حضرت عبدالعظیم از حواریون امام زمان خویش بوده است
حجتالاسلام صارم در گفتگو با «نسیم» با تشریح این مسئله که ابزار اهل بیت برای اجرای مدیریت فرهنگی اصحاب خاص ایشان بود، گفت: از مهمترین خدمات حضرت عبدالعظیم حسنی و دیگر محدثین، زنده نگه داشتن فرهنگ شیعه است
به گزارش «نسیم»؛ 15 شوال سالروز وفات حضرت عبدالعظیم حسنی است که خاک ری با در آغوش کشیدن بدن مطهرش شرف یافته و سالهاست که محل نزول برکات معنوی بسیاری برای مردم این سرزمین شده است. حضرت عبدالعظیم الحسنی از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمّه معصومین و از چهره های بارز و محبوب و مورد اعتماد، نزد اهل بیت عصمت و پیروان آنان بود و در مسایل دین، آگاه و به معارف مذهبی و احکام قرآن، شناخت و معرفتی وافر داشت . حضرت عبدالعظیم به دستور خلیفه وقت، متوکل عباسی و به جرم ملاقات با امام هادی(ع) در سامرا تحت تعقیب بود؛ لذا به شهرهای مختلف سفر کرده و پنهانی زندگی می کرد. وی پس از مدت ها زندگی پنهانی به ری وارد شد و در سرداب خانه یکی از شیعیان آن شهر به زندگی پنهانی خود ادامه داد. پس از مدتی حضرت عبدالعظیم بیمار شده و چندی بعد درگذشت. هنگام غسل و تدفین کاغذی را در پیراهنش مییابند که در آن نوشته شده: "من ابوالقاسم پسر عبدالله پسر علی پسر حسن پسر زید پسر حسن پسر علی بن ابیطالب هستم". برای آشنایی بیشتر با دلیل عنایت ویژه و خاص اهل بیت به این نواده بزرگوار امام حسن مجتبی به گفتگویی کوتاه با حجت الاسلام حامد صارم، محقق و پژوهشگر حوزه علمیه پرداختیم که مشروح آن در ادامه می آید.
نسیم: حضرت عبدالعظیم حسنی محضر کدامیک از اهل بیت و امامان معصوم را درک کرده و از اصحاب کدامیک از امامان به حساب می آیند؟ شرایط اجتماعی و سیاسی زندگی ایشان چگونه بود؟
صارم: حضرت عبد العظیم حسنی از اصحاب امام رضا، امام جواد و امام هادی علیهم السلام بوده اند. نکته بسیار مهم در شرایط سیاسی و اجتماعی زمان ایشان چالش های مهم شیعه در آن زمان است. یکی از ناگواری ها و سختی های مهم مکتب تشیع غائله وقف بوده است. انحرافی که منکر امامت امام رضا علیه السلام شدند. این فتنه باعث شک و گاهی هم لغزش برخی از بزرگان شیعه شد. او در این چالش در کنار نهاد امامت باقی ماند و از مدافعین امامت قرار گرفت. تا جایی که با نحوه رفتار ائمه علیهم السلام این فرقه به طور کلی در تاریخ نابود شد و اثری از ان در امروز نیست. و از مشکلاتی که شیعه دچار آن شد؛ کم بودن سن امام جواد علیه السلام در ابتدای امامت ایشان بود. در این میان اصحاب بزرگوار ائمه طاهرین با ارشاد اهل بیت توانستند که این فتنه ها را پشت سر بگذارند و فرهنگ و مکتب تشیع را حفظ کنند.
نسیم: نقش و تاثیر حضرت عبدالعظیم حسنی بر حفظ و اعتلای مکتب تشیع را برای مخاطبین ما شرح دهید؟
صارم: در پاسخ به این سئوال باید ابتدا متذکر این نکته بود که حضرت عبد العظیم حسنی از اصحاب خاص ائمه معصومین علیهم السلام بودهاند. و می دانیم که اهل بیت عصمت و طهارت، تنها امامت مردمان زمان حضور را بر عهده نداشتند؛ بلکه ایشان امام و هدایت گر برای زمان خود و تمام اعصار و قرون آینده خویش بودند. کما اینکه در وصف ایشان فرمودند:«..ومنتهی الحزم...» حزم به معنای دور اندیشی همراه با ابرام و محکم کاری است و اهل بیت نهایت دور اندیشی می باشند.
ابزار اهل بیت برای اجرای مدیریت فرهنگی اصحاب خاص ایشان بودند
ائمه طاهرین علیهم السلام برنامه برای هدایت امت تا زمان قیامت دارند و این برنامه و طراحی فرهنگی را برای حفظ شیعه قرار داده اند. در این میان ابزار ایشان برای اجرای این مدیریت فرهنگی اصحاب خاص ایشان بودند. حضرت عبد العظیم حسنی در کنار باقی محدثین، نقش ویژه ای برای انتقال آموزههای شیعی به نسل های آینده شیعیان داشتند. روایاتی که او نقل نموده است از تنوع بالایی برخوردار است و در علوم مختلف تفسیر، فقه، اخلاق، کلام، مهدویت و ... میباشد.
از مهم ترین خدمات حضرت عبدالعظیم حسنی و دیگر محدثین، زنده نگه داشتن فرهنگ شیعه است
یکی از مهم ترین خدمات حضرت عبد العظیم حسنی و دیگر محدثین، زنده نگه داشتن فرهنگ شیعه است. به واسطه خدمات ایشان است که جوامع شیعی می توانند حیات فرهنگی و علمی داشته باشند؛ چرا که او و امثال او پلی برای انتقال علوم الهی اهل بیت به سوی ما می باشند.
نسیم: دلیل عنایت ویژه اهل بیت به حضرت عبد العظیم چه بود؟ به حدی که ثواب زیارت او همان ثواب زیارت سید الشهدا است.
امام هادی (ع) خطاب به عبدالعظیم حسنی: انت ولینا حقا
صارم: اهل بیت علیهم السلام معدن حکمت هستند و فرمایشات ایشان منزه از آفت مبالغه می باشد. در حدیث علتی برای این مطلب بیان نشده است اما می توان از روایات دیگر استفاده کرد که مواسات حضرت عبدالعظیم حسنی و ایثار و فداکاری او در راه ائمه طاهرین باعث رسیدن او به این مقام بالا شده است. او نسبت به امام زمان خویش وظایف خود را به خوبی انجام داده است. تا جایی که امام هادی علیه السلام خطاب به ایشان فرمودند :«انت ولینا حقا».
البته لازم به ذکر است که او در این مسیر سختی های بسیاری متحمل شد تا جایی که در شرح حال او گفته اند :«خاف من السلطان فطاف البلدان»او از ترس سلطان از شهری به شهر دیگری می رفت و در اواخر عمر شریف خویش مخفیانه در شهر ری زندگی می کرد. نسیم: به عنوان آخرین سوال بفرمایید آشنایی با زندگی و فضائل این نواده بزرگوار امام حسن مجتبی چه بهره و درسی برای شیعیان دارد؟
بی شک حضرت عبدالعظیم الحسنی از حواریون امام زمان خویش بوده است
صارم: بی شک حضرت عبد العظیم الحسنی از حواریون امام زمان خویش بوده است و دارای غیرت نسبت به امام زمان خود بود. مهم ترین درس و عبرت از زندگی او غیرتمند بودن نسبت به امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف است .مهم ترین عبرت ما از زندگی حضرت عبدالعظیم حسنی این است که ما نیز همانند او صدای یاری خواهی حجت خدا را بشنویم و به وظایف خود در زمان غیبت عمل کنیم.