«نسیم آنلاین» گزارش می دهد:
از برخورد پلیسی تا حذف دامین؛ هیچ چیز جلودار دانلودهای غیرمجاز نیست
ستاد صیانت از آثار سینمایی این سایتها را مسدود میکند اما این سایتها بعد از هر بار مسدود شدن با شگردهای دیگر دنیای مجازی بار دیگر راه اندازی میشوند تا جایی که برخی از این سایتها بیش از ۵ هزار بار مسدود شدند ولی باردیگر راه اندازی میشوند.
گروه فرهنگی « نسیم آنلاین »- یک مدیر ارشد سازمان سینمایی از طرح حذف دامین های سایت هایی که فیلم های خارجی را به صورت غیر مجاز برای دانلود قرار می دهند خبر داده است، این طرح در حالی قرار است اجرا شود که مدت ها است روش فیلترینگ این سایت ها انجام شده ولی به نتیجه نرسیده است.
دانلود غیر مجاز به راحتی چند کلیک سادهدانلود فیلم از اینترنت نه تنها در ایران بلک از کل جهان یکی از مهم ترین استفاده ها از اینترنت به شمار می رود و اصلا نباید فکر کرد که فقط در ایران است که مردم فیلم های سینمایی را بدون پرداخت حقوق مولف دانلود می کنند. برای نمونه گاردین با انتشار گزارشی درباره دانلود غیر مجاز فیلم «میان ستاره ای»( Interstellar ) ساخته کریستوفر نولان محصول سال 2014، اعلام کرد تنها در سال گذشته میلادی بیش از 45 میلیون بار این فیلم از طریق اینترنت دانلود غیر مجاز شده است ( اینجا ) بنابر گزارش گاردین در سال 2015 میلادی «سرع و خشمگین 7» 44 میلیون بار، « Avengers Age of Ultron » فیلم اکشن علمی تخیلی نیز توانست با 41 میلیون بار دانلود در رتبه سوم قرار گیرد. در ضمن کشور ما ارتباط مستقیمی با پخش کنندگان جهانی فیلم ندارد و خیلی کم پیش می آید که یک فیلم خارجی به صورت قانونی در کشورمان اکران شود. با این شرایط نمی توان به علاقه مندان ایرانی سینما خرده گرفت که آخرین تولیدات سینمای جهان را از مسیر های غیر مجاز به دست آورند. در این میان سایت های دانلود فیلم که به صورت مشترک آثار ایرانی و خارجی را برای دانلود در خروجی خود قرار می دهند، در چند ساله اخیر به خاطر ضربه به سینمای ایران به خصوص در بخش نمایش خانگی بارها توسط وزارت ارشد و سازمان سینمایی تهدید شده و نشانی اینترنتی آنها فیلتر شده است. اما هنوز هم شاهد دانلود غیر مجاز فیلم هستیم.
سایت هایی با 500 میلیارد تومان درآمدسایت های دانلود فیلم اکثرا به صورت رایگان و برخی با عضویت پولی و در ازای دریافت مبلیغ حق اشتراک اجازه دانلود فیلم های ایرانی و خارجی را به مراجعه کنندگان می دهند. سوال مهم این است که چرا با وجود سنگین بودند هزینه های نگه داری سایت های دانلود فیلم این سایت ها به وفور ایجاد می شوند؟ مصطفی ابطحی دبیرکل ستاد صیانت و مبارزه با تکثیر و عرضه غیرمجاز آثار سینمایی و سمعی و بصری می گوید: «گردش مالی اکران سالانه سینمای ایران، 50 میلیارد تومان اعلام شده است. آمار درآمدی که مافیای قاچاق آثار سینمایی و سمعی و بصری کسب می کنند رقمی معادل 350 تا 500 میلیارد تومان برآورد شده است» ( اینجا ) . این میزان درآمد را سایت ها از درآمد های جانبی به دست می آورند. ابطحی در این زمینه می گوید:سایت های غیرمجاز با ارائه رایگان یک فیلم، تعداد مراجعه کنندگان خود را افزایش می دهند و درآمد خودشان را از طریق فروش غیرمستقیم کالاهای دیگر کسب میکنند.
درآمد 10 برابری دانلودغیر مجاز و قاچاق فیلم نسبت به صنعت سینمای ایران لزوم برخورد با این دانلود های غیر مجاز بیشتر نمایان می کند.
ستاد صیانت از آثار سینمایی این سایتها را مسدود میکند اما این سایتها بعد از هر بار مسدود شدن با شگردهای دیگر دنیای مجازی بار دیگر راه اندازی میشوند تا جایی که برخی از این سایتها بیش از 5 هزار بار مسدود شدند ولی باردیگر راه اندازی میشوند.
دور زدن فیلترینگ، آب خوردن!چند سالی است که یک جنگ سایبری میان ستاد مبارزه با محصولات غیرمجاز سمعی و بصری و سایت های دانلود فیلم درجریان است. تنها در طی سال 90 بود که این ستاد با همکاری کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه 250 سایت دانلود فیلم را فیلتر کردند ( اینجا ) روزنامه «هفت صبح» درگزارشی پیرامون دور زدن فیلترینگ توسط سایت های غیرمجاز دانلود فیلم، می نویسد: در شرایطی که اکثر این سایت ها به سرعت توسط نهادهای مرتبط شناسایی و مسدود می شوند، شاهد این هستیم که بلافاصله با اضافه شدن یک عدد به عنوان پسوند، فعالیت خود را دوباره شروع می کنند. هستند وب سایت هایی که طی سال های اخیر تمامی آثار سینمایی و تلویزیونی خارج از کشور را در اختیار کاربرها قرار داده و برای بیش از 500 بار نیز مسدود شده اند . هزینه پایین خرید دامنه جدید این امکان را در اختیار دارندگان این نوع از وب سایت ها قرار داده که به راحتی دامنه جدیدی را خریداری کرده و با اضافه کردن یک عدد جدید باز هم در دسترس کاربرها قرار گیرند. ( اینجا ) این روزنامه می افزاید: در وب سایت های اینچنینی حتی قابلیتی وجود دارد که کاربر به واسطه آن از آدرس بعدی سایت در صورت مسدود شدن نام فعلی باخبر شده و در ادامه از آن استفاده می کند. این موضوع و البته پیگیری قابل توجه موسسان سایت های اینچنینی به خوبی اقتصاد قوی و البته درآمد بالای آنها را نشان می دهد . هر چه سازمان فیلترینگ و مبارزه با جرائم اینترنتی سختگیری خود را افزایش می دهند، وب سایت ها کار خود را متوقف نکرده و با همان جدیت محتوای بین المللی را در اختیار کاربرها قرار می دهند.
در گذشته، برخی وبسایتهای اینترنتی مدتی پس از انتشار فیلمهای سینمایی، اقدام به انتشار این فیلمها میکردند اما اکنون فضای دانلود غیرقانونی به سمت و سویی رفته که حتی پیش از نمایش یک فیلم سینمایی، برخی وبسایتهایی با تعبیر «به زودی»، صفحاتی را برای دانلود غیرقانونی فیلمها ایجاد میکنند تا پس از آنکه فیلم به نمایش درآمد و وارد شبکه خانگی شد، مخاطب این فیلم، از سایتهای دانلود غیرقانونی، فیلم را دانلود کند. ( اینجا )
هنوز هم اصرار بر فیلترینگسال گذشته دبیر کل ستاد صیانت از محصولات فرهنگی و سینمایی از مسدود شدن ۷۰ درصد سایت هایی که امکان دانلود غیر مجاز فیلم های ایرانی را فراهم کرده بودند، خبر داد. ( اینجا ) ابطحی گفت: این اقدام با هدف مقابله با عرضه غیر مجاز فیلم های سینمایی گام بزرگی برای مقابله با پدیده شوم قاچاق در فضای مجازی است و امیدواریم تهیه کنندگان گرامی که فیلم آنها در این سایت ها عرضه شده با تنظیم شکایت در محاکم قضایی، نسبت به استیفای حقوق قانونی خود اقدام و از مالکان این سایت ها شکایت کنند. حجت الله ایوبی رئیس سازمان سینمایی نیز در مصاحبه ای با تاکید بر فیلترینگ سایت های دانلود غیر مجاز فیلم، اعلام کرد: «جلوگیری از قاچاق محصولات فرهنگی نیاز به تامین زیرساختها دارد و برای رسیدن به این مهم باید مقدمات راهاندازی سیستم VOD را فراهم کنیم. سیستم VOD یک فعالیت زیرساختی است که از این راه هم میتوان با قاچاق فیلم و نمایش غیرمجاز ماهوارهای مبارزه کرد و هم میتوان برای تهیهکنندگان دستاورد مالی فراهم کرد. من امیدوارم با ادامه این روند و نتیجه دهی آن، رایت فیلمها به تهیهکنندگان آثار داده شود و نمایش خانگی نیز سروسامان یابد.» ( اینجا )
با انتشار خبر ایجاد VOD این سامانه به عنوان راهکار مبارزه با سایت های غیر مجاز فیلم معرفی شده است . اما در نقطه مقابل وجود سایت های رایگان دانلود فیلم را می توان یکی از دلایل عدم موفقیت طرح VOD و شکست آن دانست. مصطفی ابطحی مدیرعامل موسسه رسانه های تصویری که وظیفه ساماندهی (سند) VOD را بر عهده دارد می گوید:« شرط موفقیت «سند» این است که قیمتی پایین تر از DVD ها و قیمت دانلودهای غیر مجاز داشته باشد. حدود قیمتهای محتوای عرضه شده این سامانه، هزار تا 2 هزار تومان است و البته برخی از این محتواها قیمتهایی بالاتری هم دارند». واضح است که این رقم در مقابل دانلود رایگان از پیش شکست خورده است.
در نهایت مدیر موسسه رسانه های تصویری در آخرین طرحی که برای مقابله با دانلود غیر مجاز فیلم ارائه کرده است، حذف دامین سایت ها است. ابطحی در مصاحبه با ایلنا درباره فعالیت سایت های غیرمجاز گفت: یکی از دغدغهها و برنامههای آتی ما سامان دادن به این سایتهاست. مدیران سه سایتی که فیلمهای خارجی را دانلود میکنند و بعد آنها را بدون مجوز ارائه میکنند از ما تقاضای مجوز کردهاند و ما هم در حال بررسی هستیم تا مجوز لازم را به آنها بدهیم .
وی ادامه داد: به این سایتها به شرطی مجوز داده میشود که تحت شرایط و مقرراتی که ما تعیین میکنیم؛ کار کنند و معتقدیم تنها با قرار دادن سایتها تحت پوشش VOD آنها کمتر تخلف میکنند . ابطحی درباره سایر سایتها نیز گفت: درباره برخی از سایتهایی که نامآشنا نیستند و شناسنامه مشخصی ندارند؛ با همکاری سازمان تنظیم مقررات نسبت به حذف دامین آنها اقدام میکنیم. ( اینجا ) این اقدام تفاوت چندانی با فیلترینگ سایت ها ندارد و پیش تر از این نیز سایت های غیر مجاز نشان داده اند با تغییر دامین فعالیت دوباره خود را از سر می گیرند. به نظر می رسد مقابله با دانلود غیر مجاز بیشتر از این که سخت افزاری باشد باید وابسته به فرهنگ سازی باشد.
یقه سفید ها دانلود غیر مجاز می کنندکاربران خانگی که فیلم ها را از سایت های غیر مجاز دانلود می کنند اکثرا برای مصرف شخصی این کار را انجام می دهد و از قبل این اقدام منفعت مالی به دست نمی آورند ولی پردیس های سینمایی با دانلود غیر مجاز فیلم و بلیت فروشی برای اکران آنها سود های خوبی را به جیب می زدنند.
با فاصله کمی از اکران فیلمهای خارجی به خصوص انیمیشنهای مهم و پرمخاطب، شرکتهای ایرانی اقدام به توزیع نسخههای دوبله شده آنها میکنند. پردیسهای سینمایی نیز مدتی است روی به همین کار آورده و فیلمهای روز جهان را در تکسانسها برای مخاطبان خود اکران میکنند. با توجه به اینکه کشور ما هنوز در شرایط تحریم است، احتمال خرید مستقیم این فیلمها از شرکتهای امریکای شمالی و اروپا تقریباً صفر است. از طرف دیگر کشورما به کنوانسیون جهانی برن نپیوسته و لزومی برای رعایت کپیرایت وجود ندارد! در این بین برای اکران یا توزیع فیلم در ایران نسخه اصلی فیلمها از طریق واسطههایی تهیه میشد که به آن «میجر» گفته میشود. ( اینجا ) پردیس های سینمایی چندین عنوان فیلم های روز سینمای جهان را از طریق دانلود غیر مجاز اکران می کنند. در گزارشی که چندی پیش در سینما ژورنال منتشر شد ( اینجا ) درباره یکی از پردیس ها که به صورت گسترده فیلم های خارجی را اکران می کند آمده است: در سایت پردیس سینمایی کوروش قسمتی برای معرفی فیلمهای در حال اکران سینما وجود دارد که بخشی از آن فیلمهای ایرانی و بخش دیگر که بسیار هم قابل توجه است، عناوین فیلمهای خارجی است که این پردیس اقدام به اکران آنها میکند . در این بخش میتوان عناوین آثار مشهور و به روزی را دید که در پردیس کوروش اکران میشود. این پردیس بنر اکرانهای آذرماه را نیز تهیه کرده است. «هابیت۳»، «ارباب حلقههای ۳»، «یخزده»( frozen )، «گلادیاتور»، «مینیونها» ( minions )، «مکس دیوانه۲»، «طالع نحس»، « maze runner» ، «inside Out »، «مرد مورچهای Ant-man »، «راننده تاکسی» و « Big hero6 » و «باب اسفنجی» تنها بخشی از عناوین فیلمهایی هستند که این پردیس به صورت دوبعدی و سهبعدی اکران میکند. محصولات برتر کمپانیهای هالیوودی با بهترین کیفیت تصویر در این پردیس اکران میشود.
به نظر می رسد اقدام به مقابله با دانلود های غیر مجاز فیلم ها نه تنها با برخورد اساسی با سایت های غیر مجاز باید همراه باشد بلکه باید با پردیس های سینمایی نیز به خاطر استفاده اقتصادی از این اقدام غیر قانونی برخورد شود در نهایت نیز راهکاری فرهنگی برای پایان دادن به پدیده دانلود غیر مجاز پیشنهاد شود.