یادداشت مهمان/
چرا بعضی خبرنگاران درد را درمان نمیکنند
انگار جنس شایع خبرنگار، در رقابت هول انگیز رسانهها، میخواهد صرفا خبری را شکار و به سمت مشتری – یعنی مخاطب - پرتاب کند، بیآنکه خود آن را هضم کرده باشد.
خبرگزاری فارس- گروه رسانه: «خبر»، نقطه آغاز است، آنچنان که با خبر بودن، انسان را فضیلت می دهد. «جان نباشد جز خبر در آزمون - هرکه را افزون خبر جانش فزون»؛ که گفته اند انسان باخبر، برتر از حیوان است: «جان ما از جان حیوان بیشتر - از چه زآن رو که فزون دارد خبر». خبر در معنای درست خود «آگاهی» می آورد و این آگاهی همان کیمیایی است که مس وجود انسان را طلا کرده و لایه های وجودیش را توسعه و نیروهایش را رشد می دهد. با این حساب می توان برای هرکسی که دست اندر کار خبر می شود، نقشی ویژه و جایگاهی متمایز، تصور نمود. «خبرنگار» از این دار و دسته و از این ایل و طایفه است. اما اینک یک سؤال: چرا گاهی و یا شاید خیلی از اوقات، از خبرنگاری در مطبوعات و رسانه ها، چیزی عاید ما نمی شود؟ چرا دردی دوا نشده و حتی بر دردها و حیرت ها و دلزدگی ها اضافه می شود؟ «از قضا سرکنگبین صفرا فزود». در شبانه روز هزاران خبر دست به دست می چرخد، سایت های فراوانی بالا می آید، روزنامه های بسیاری به دکه می رسد و صدها نفر از خبرنگاری نان می خوردند و روزنامه نگاری می کنند؛ اما در اجتماع انسانی، تحولی بنیادین رخ نمی دهد. شاید یک دلیل منطقی آن است که خبرنگار به «خبررسان» و روزنامه نگار به «روزنامه نویس»، تبدیل شده است، پس پذیرفتنی است این حجم سرسام آور خبر، هرگز کوله آگاهی و انبان حکمت مخاطب را پر نسازد. انگار جنس شایع خبرنگار، در رقابت هول انگیز رسانه ها، می خواهد صرفا خبری را شکار و به سمت مشتری - یعنی مخاطب - پرتاب کند، بی آنکه خود آن را هضم کرده باشد. درست مانند گارسون بی حوصله یک رستوران، در بعد از ظهر دمغ، که ظرف سوپ سرد شده را به سمت مشتری سُر می دهد تا فوراً به دنبال تمیز کردن میزها و پاکسازی دخل، بشتابد. اما غذای مادر، همیشه خوردنی است. چون او حتی ساده ترین غذاها را به عشق فرزند می پزد تا در لحظه نتیجه - یعنی هنگامه غذا خوردن - با لذت نظاره گر بزرگ شدن فرزند باشد؛ تا هر روز قد کشیدن او را به واسطه همین وعده های غذایی، مرور کند. مادر در همه جای آشپزی، به نمایندگی از فرزند، غذا را می چشد، مزه می کند، گاهی چیزی بر آن می افزاید و گاهی شعله را کم و یا زیاد می کند، تا غذا درست همان چیزی از آب در بیاد که باید باشد. مخاطب، مشتری خبرنگار نیست، فرزند اوست. از دست پخت او میل کرده و از خبر، ارتزاق می کند، تا شاید رشد کند و یا شاید هم بیمار و مسلول و معلول شود. پس خبرنگار خوب آن است که خود از خبر بچشد، با خبر درگیر شود و به بافت وجودی آن راه پیدا کند. خبرنگار، خود جزئی از ماجرای خبر است. پس باید آن را تجربه کند. خبر، تجربه زیسته آدم هاست. پس خبرنگار، باید بکوشد زیستن را تجربه کند. پس باید مردم شناس قهاری بوده و در متن و میدان، بازی کند. او باید کنشگر فعال باشد نه آنکه در انفعال و تردید، امروز را فردا کند. او باید خبر را فهم کند تا بتواند آن را بفهماند؛ خبر را لمس کند تا بتواند حس و حال آن را منتقل کند؛ تا وقتی مخاطب آن را می خواند با زمستان سردش شود و با عید، خوشحالی کند. با خبر، گریه کند، ترش کند، تعجب کند و یا با عجله قیام کند و به میدان بشتابد. خبرنگاری که با خبر زلزله و سقوط و انفجار و انتحار، گریه نکرده است احساس مردم را بر نمی انگیزد. خبرنگاری که با بهار و زایش نوزاد و روایت قهرمانی و قصه شجاعت دلیران، به سرور و بهجت نرسیده باشد، حتی با داغ ترین و تیزترین و حرفه ای ترین تکنیک های خبری، با مخاطب خود هیچ کاری نخواهد کرد و هیچ نانی از تنور او گرم نخواهد شد. خبرنگار باید امامت کند تا مخاطب هم به دنبالش راه بیفتد. نمی تواند از دور، عکس بگیرد و برای مخاطب ارسال کند، چرا که با این حساب «دورنگار» است نه خبرنگار؛ «رهگذر» است نه رونده و آفریننده. خبر، نقطه آغاز است و خبرنگار، در مقام حامل خبر، مربی و مرشد جامعه؛ اوست که سرباز میدان آگاهی و معلم خبردان جامعه است. ما امروز به خبرهای آگاهی بخش و خبرنگاران مربی محتاجیم. پی نوشت) نکات حیاتی و اساسی این یادداشت، منبعث از گفتار دکتر عطاء الله رفیعی آتانی است.
یادداشت از: سیدمهدی سیدی
منبع: فارس
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.