عامل ماندگاری بنای تاریخی به روایت یک کارشناس
«برای تضمینِ دوام و تابآوری کالبدی یک بنای تاریخی باید نخست زمینههای تداوم و ماندگاری فعالیت و عملکرد موجود در بنا را فراهم کرد. در این اقدام علاوه بر اینکه حفاظت، مرمت و احیاء باید گام به گام انجام شود توانمندسازی اجتماعی، افزایش میزان تعلق خاطر، همسویی ارگانهای شهری با میراث فرهنگی و توجه به بناها و بافتهای تاریخی نیز در تابآوری میراث معماری و انتقال آن به نسلهای آینده نقش دارند.»
به گزارش ایسنا، در نهمین نشست علمی و پژوهشی ادارات میراث فرهنگی خرمشهر و آبادان که به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی در دانشگاه پیام نور آبادان برگزار شد، "چگونگی تابآوری میراث نسلها در منطقهی آزاد اروند" که برای نخستین بار مورد توجه قرار گرفته است، مورد بررسی قرار گرفت.
نجلا درخشانی، مسئول پژوهش ادارههای میراث فرهنگی آبادان و خرمشهر، به بیان مفهوم تاب آوری در رشتههای مختلف مورد بررسی پرداخت و مفهوم تابآوری در میراث معماری را تبیین کرد.
وی ادامه داد: تابآوری در کالبد بنا بهمعنای توانایی مقاومت فرم و شکل بنا در برابر تغییرات و گذشت زمان و رسیدن آن به زمان حال و میزان پاسخدهی این فرم به نیازهای عملکردی زمان حال و آینده است، بنابراین تابآوری کالبد مقاومت فرم، شکل و جسم بنا در برابر تغییرات زمان است .
او با بیان اینکه تابآوری در کالبد در واقع یک معیار برای سنجش میزان توانایی فرم در برابر تغییرات ایجاد شده با گذشت زمان است، افزود: کالبد و ساختار عموماً از عملکرد تبعیت میکند به همین دلیل برای حفظ کالبد و بقای حیات آن نیاز به حفظ عملکرد نهفته در آن است. عملکرد یک کالبد یا ساختار مانند نقش روح در بدن انسان است و به همان نسبت تا زمانی که روح در بدن انسان زنده است و به حیات خود ادامه میدهد کالبد نیز زنده میماند.
این کارشناس ارشد مرمت بناهای تاریخی؛ افزود: به همین دلیل برای تضمین دوام و تابآوری کالبدی باید ابتدا زمینههای تداوم و ماندگاری فعالیت و عملکرد موجود در آن را فراهم کرد، چون تابآوری فضایی چه از نظر کالبدی و چه عملکردی، نیاز به حفظ ارزشها و اصالت نهفته در آن است.
درخشانی در توضیح عوامل موثر در تاب آوری میراث نسلها اظهارکرد: عواملی مانند حفاظت، مرمت و احیاء باید گام به گام و سلسلهوار انجام شود. همچنین درکنار آنها توانمندسازی اجتماعی، افزایش میزان تعلق خاطر، همسویی ارگانهای شهری با میراث فرهنگی و توجه به بناها و بافتهای تاریخی درسیاستها، برنامهها و طرحهای توسعهی شهری، تاثیر به سزایی در تابآوری میراث معماری و انتقال آن به نسلهای آینده دارند .
او تاکید کرد: برای سنجش میزان تابآوری کالبدی میتوان از مولفههای سلامت، اصالت فرم و منظر، مداخلات صورت پذیرفته در کالبد (بر اساس اصول حفاظت و مرمت و مغایر با اصول حفاظت و مرمت) و برای سنجش میزان تاب ٱوری عملکردی از مولفههای: اصالت و پویایی استفاده کرد.
وی با بیان اینکه با سنجش میزان توان مؤلفههای مؤثر در کالبد و کارکرد یک بنا برای رساندن یک فرم از زمان گذشته به حال و از حال به آینده میتوان میزان تاب آوررودن آنرا بررسی کرد، افزود: کشورهایی مانند فرانسه، ایتالیا، پرتغال، هلند و اسپانیا در حفظ بافتهای تاریخی گامهای ارزشمندی برداشتهاند و با مقایسه تصویری بافت این کشورها با بافتهای آبادان و خرمشهر، به چالشهای موجود در بافتهای ارزشمند منطقه و روشهای موثر در چگونگی حفظ این بافتها با توجه به تجربیات مورد استفاده در کشورهای توسعه یافته جهت حفاظت از بناها و بافتهای تاریخی، پرداختند .
درخشانی با بیان اینکه حفاظت از میراث نسلها و انتقال آن به آیندگان، جز حقوق شهروندی هر عضو جامعه است، افزود: آینده متعلق به کسانی است که علاوه بر شناخت تاریخ و گذشتهی خود نهایت تلاش را در حفاظت از میراث خود و انتقال آن به بهترین شکل ممکن به آیندگان انجام میدهند.
همچنین سجاد پاکگهر، مدیر ادارههای میراث فرهنگی خرمشهر و آبادان، اظهار کرد: برگزاری این نشستها باعث ارتباط بهتر و موثرتر جامعهی بومی و دانشجویان با میراث فرهنگی شده و نقش موثری در حفاظت از بناهای ارزشمند و ثبت شده در منطقه خواهد داشت و همچنین دانشجویان گردشگری و جهانگردی می توانند با ارتباط بیشتر با ادارات میراث فرهنگی، در معرفی جاذبههای گردشگری در محورهای مختلفی که طراحی شده، نقشی موثر و اساسی ایفا نمایند .
در حاشیه این نشست کارگاه صنایع دستی ساخت حصیر توسط هنرمند بومی منطقه انجام میشد، آموزش روش کار این هنر به علاقمندان به عنوان یکی از مهمترین میراث ناملموس منطقهی آزاد اروند، نیز انجام شد.
منبع: ایسنا
مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاعرسانی خود را در این رابطه انجام میدهد.