اخبار آرشیوی

کدخبر: 291791

بازخوانی// رهبر معظم انقلاب: عده‌ای خیال می‌کنند بناست با آزاداندیشی همه بنیان‌هاى اصیل در هم شکسته شود و می‌ترسند؛ عده‏اى دیگر هم تلقى می‌کنند که با آزاداندیشى باید این بنیان‌ها شکسته شود. هر دو گروه به آزاداندیشى ظلم می‌کنند

به گزارش «نسیم»، رهبر معظم انقلاب در دیدار سال 1381 با اعضای انجمن اهل قلم به مسائل مهمی در خصوص آزاداندیشی پرداختند: - صاحبان فکر باید بتوانند اندیشه خود را در محیط تخصّصى، بدون هوچیگرى، بدون عوام‏فریبى و جنجال تحمیلى و زیادى مطرح کنند و آن نقّادى شود؛ یک وقت به‏طور کامل رد خواهد شد، یک وقت به‏طور کامل قبول خواهد شد، یک وقت هم در نقّادى اصلاح خواهد شد و شکل صحیح خود را به‏دست خواهد آورد. این اتّفاق باید بیفتد. ما الان این را نداریم. - امروز فضا طورى است که اگر کسى بیاید نه لزوماً یک نظریه نو، بلکه یک بدعت، یک سنّت‏شکنى یا یک لگدکوبى به یک مرز را سرِ چوب کرده و بلند کند و هیاهو راه بیندازد، مى‏تواند عدّه‏اى را به‏صورت عوام‏فریبانه دور خود جمع کند. مخالف او هم با همان روش با او برخورد مى‏کند و بنا مى‏کند به محکوم کردن او از یک موضع طرد و لعن. شاید اصلِ محکوم کردن درست باشد؛ اما خیلى از اوقات شیوه‏اش درست نیست. - تا گفته مى‏شود آزاداندیشى، عدّه‏اى فورى خیال مى‏کنند که بناست همه بنیانهاى اصیل در هم شکسته شود، و آنها چون به آن بنیانها دلبسته‏اند، مى‏ترسند. عدّه‏اى دیگر هم تلقّى مى‏کنند که با آزاداندیشى باید این بنیانها شکسته شود. هر دو گروه به آزاداندیشى - که شرطِ لازم براى رشد فرهنگ و علم است - ظلم مى‏کنند. - آزاداندیشى غیر از بى‏بندوبارى است. آزاداندیشى یک حرف و بى‏بندوبارى یک حرف دیگر است. آزاداندیشى این است که شما در حرکت به سمت سرزمینهاى ناشناخته معارف، خودتان را آزاد کنید، بروید، نیروها و انرژیهایتان را به‏کار بیندازید و حرکت کنید؛ اما معناى بى‏بندوبارى این است که در حرکت به سمت قله یک کوه، اصلاً اهمیت ندهید که از کدام راه بروید. نتیجه این مى‏شود که از راهى مى‏روید و به نقطه‏اى مى‏رسید که نه راه پیش دارید و نه راه پس و فقط راه سقوط دارید! - اگر بخواهیم رشد کنیم، بایستى بتوانیم در فضاى لایتناهىِ فکر بال و پر بزنیم؛ باید حرکت کنیم. اگر بخواهیم در اقتصاد، فرهنگ، علوم انسانى، فلسفه و در همه زمینه‏هاى علمى و فرهنگى در چارچوب آن نظرى که فردى در جایى گفته و یک عدّه طرفدار هم پیدا کرده و حالا مترجمى آن را ترجمه کرده یا خود ما آن را یاد گرفته‏ایم؛ یعنى در چارچوب آن فکر به‏عنوان یک شى‏ءِ مقدّس غیرقابل دست زدن، حرکت کنیم، این آزاداندیشى نیست، بلکه دنباله «کاغذباد» شدن است. - استفاده از آزادى ادبى دارد. ما ادب استفاده از آزادى را هم باید یاد بگیریم و یاد بدهیم. این هم وظیفه جمهورى اسلامى است. عدّه‏اى به نام آزاداندیشى مرزهاى فضیلت و حقیقت را لگدکوب کرده‏اند و به نام آزاداندیشى و نوآورى، همه اصول مقدّس حقیقى را نادیده گرفته یا تحقیر و یا مسخره کرده‏اند. یک عدّه هم به‏صورت عکس‏العملى یا به‏خاطر مسائل دیگرى که در ذهنشان بود، به پایه‏هایى چسبیدند که باید بر روى آن پایه‏ها نوآورى مى‏شد. نبایستى به آنچه که گفته شده، اکتفا کرد و متحجّر شد؛ یعنى تحجّر در مقابل مرز شکنى و افراط در مقابل تفریط. - البته من به شما بگویم که محیط حوزه از این جهت بهتر از محیط دانشگاه است. علّت این است که در حوزه، نقّادى یکى از محورهاى اصلى است. همه این بزرگان حوزه که شما ملاحظه مى‏کنید - چه آنهایى که امروز هستند و چه بزرگترهایى که در نسلهاى گذشته ما بودند - اصلاً در همین محیط نقّادى بزرگ شده‏اند. هیچ متکلّمى و هیچ فیلسوف یا فقیهى از این‏که یک نظر مسلّم فقهى یا اصولى یا کلامىِ قبل از خود را به‏کلّى ابطال کند، ابایى ندارد و از این‏که کسى به او بگوید چرا ابطال کردى هم باکى ندارد؛ چون چنین چیزى اصلاً در حوزه گفته نمى‏شود. این سنّت حوزه است که نظرات گذشتگان را مطرح کنند. شما ملاحظه کنید؛ امام رضوان‏اللَّه‏علیه، آن وقت که در قم تشریف داشتند در درس اصول، نظرات مُد روز را که نظرات مرحوم آیت‏اللَّه نائینى بود، ذکر مى‏کردند، بعد فیه اوّلاً، ثانیاً، ثالثاً، رابعاً و خامساً، اساس حرف را اصلاً به هم مى‏ریختند. هیچ‏کس نمى‏گفت چرا. - یکى از وظایف نظام جمهورى اسلامى، حمایت صریح از برخورد افکار به شکل سالم است. این‏کار، ظرف و مجرا لازم دارد و این مجرا بایستى به وسیله خودِ دوستان دانشگاهى و حوزوى در بخشهاى مختلف تنظیم شود. آنها باید این مجرا را درست کنند و امکان بدهند. - متأسّفانه یک عدّه اصولگرایى را با تحجّر اشتباه گرفته و خیال کرده‏اند که اصولگرایى یعنى تحجّر! در حالى که اصولگرایى به معناى تحجّر نیست. اصولگرایى یعنى اصول مستدلِ‏ّ منطقى را قبول داشتن و به آنها پایبند ماندن و رفتارهاى خود را با آن اصول تطبیق کردن؛ مثل شاخصهایى که انسان را در یک جاده هدایت مى‏کند. «انّ‏الّذین قالوا ربّنااللَّه ثمّ استقاموا»، این استقامت کردن، اصولگرایى است. معناى تحجّر این است که از هر آنچه که به‏صورت یک باور در ذهن انسان وارد شده، بدون این‏که پایه‏هاى استدلالى و استناد مستحکمى داشته باشد، بى دلیل و متعصّبانه دفاع کردن.
ارسال نظر: