اخبار آرشیوی
سعید زیباکلام، استاد فلسفه دانشگاه تهران: بسیاری پنداشتهاند که پیشرفت فی نفسه امر مقبول و مطلوبی است و در نتیجه در پی یافتن الگویی با برنامهای برای آن هستند/ نهضت روشنفکری افسانه ساخته انسان متفکر دینگریز قرن هجدهم بود
خبرگزاری فارس نوشت: سعید زیباکلام، استاد فلسفه دانشگاه تهران در نشست الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت که عصر امروز در دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران برگزار شد، با بیان اینکه چگونه میتوان با تکیه بر آمال و آرمانها و بدون توجه به مفهوم پیشرفت بر معضلات و مسائل بومی فائق آمد اظهار داشت: با کمی تأمل و سؤال محوری در این پرسش آشکار میشود که فائق آمدن بر معضلات و مسائل هدف محوری یا غایی پیش فرض شده است. این معنی پیشفرض شده که هر امر و کار دیگری که مطلوب و هدف پنداشته شود نهایتا باید آب به آسیاب حل و فصل معضلات و مسائل جامعه، اقتصاد، سیاست، نظام تربیتی، نظام حقوقی و شهرسازی ما بریزد. به عبارت دیگر از پیش مصادره شده است که صرف نظر هر تلقی خاصی که از مفهوم پیشرفت مفروض شده باشد پیشرفت صرفا زنگولهای پنداشته شده که باید به گردن حل و رفع معضلات و مسائل آویخته شود.به عبارت صریحتر مهم نیست چه تلقی از پیشرفت داشته باشیم مهم این است که معضلات و مسائل مبتلا به ما حل یا منحل شود. - مفهوم پیشرفت به همراه علم، عقل و عقلانیت، جهان شمولگرایی، آزادی و سکولاریسم از جمله شاکلههایی ایجابی است از سوی نهضت روشنفکری قرن هجدهم اروپا است.
نهضتی که بنیادیترین شاکله سلبیاش نفی جمیع ادیان الهی و آموزههای انبیاء بود. - به گمان من جا دارد پیش از اینکه در مسیر پیشتر رفته گامهای مؤثر و جدی در جهت سیاستگذاری و طراحی برنامههای اجرایی برداریم، با توجه مفاهیم بیان شده لختی درنگ کرده، تأمل کنیم به راستی چه میزان موازین مبنایی فرهنگی و تمدنسازی ما با آن افرنگیان قرابت داشت. - آیا ما هم باید برای عقل و استدلال به عقلانیت و پیشرفت و علم - معترضه به معنی الاخص علوم طبیعی و علوم اجتماعی متداول - همچون طلایهداران عصر عقل اروپا منزلتی جوهری، جهان شمول، منجی و سعادتبخش قائل شویم؟ - برخی از فرزندان اروپایی در قرن 18 خواستند خدایی کنند و تبع آن نیز بر آن شدند تا معقولاتی جهان شمول را برای تمام بنی آدم در تمام زمانها و مکانها بسازند و سپس بر عرش این دنیا استوار شوند و چنین شد که افسانهها ساختند و مدرنیست را برای تمام انسانها بنا کردند و چنین شد که مدرنیه به عصر مدرن حاصل شد و آمد بر سر بنی آدم آنچه آمد.