اخبار آرشیوی
هوشنگ توکلی، بازیگر: برنامه "هفت" نمیتوانست برنامهای شبیه برنامه نود فردوسیپور باشد، اصلا آن الگو، الگوی اشتباهی بود/ پس از اتفاقات خانه سینما، "هفت" عقلانیت لازم را برای کمکردن چالشها نداشت و برای آرامشدن این فضای پرتشنج و درگیری کمک نکرد
فارس نوشت: هوشنگ توکلی، پیشکسوت سینما هوشنگ توکلی و سیدمحمد حسینی در نشست چشمانداز برنامه تلویزیونی درباره سینما با بیان این مطلب اظهار داشت: - نوع برنامههای فرهنگی که در صداوسیما تعریف شده و راجعبه آنها صحبت میشود، افراط و تفریطی است. مثلاً در برنامهای، در ساعتهای بهخصوص که بیننده ندارد، یکسری خواص میآیند حرفهایی میزنند که پشتوانهای ندارد یا برعکس آن؛ یعنی حرفهای عوامانهای را در حوزه فرهنگی تعریف میکنند و این را توسعه هم میدهند. - دو سال پیش که برنامه هفت راهاندازی شد، دستاندرکاران آن با من مصاحبهای انجام دادند که در آن مصاحبه، تمام ضعفها را گفتم؛ و گفتم با این ترتیب و ساختاری که من میشناسم و این راهی که شما به جلو میروید، حتماً به بنبست میرسید. - سینما رمز و رازی دارد، بهخصوص سینمای فعلی که درواقع، آن رمز و راز است که میزان فروش فیلم را تعریف میکند و در همهجای دنیا، نیروهایی تحصیلکرده و متخصص در این گذرگاههای فکری در حوزه رمز و راز سینمای حرفهای وجود دارند. حتی در اوج درگیریها، آنها تعریف میکنند که چه اطلاعات و حرفهایی باید بیرون برود و چه حرفهایی نباید بیرون برود.
سینمای هالیوود، سینمایی باقدمت و پر از تجربه است که در حوزه سینما، نقش پدرخوانده یا پدرسالار را بر عهده دارد. هیچوقت نمیبینیم حتی جریانهای مخالف هم، مسائل اندرونی سینما را ابراز کرده باشند. - اگر مسائل درونی سینما بیرونی شود، یعنی در برنامه گفته شود، به ضرر سینما تمام میشود. یکی از دلایلی که امروزه، مردم راغب نیستند سینما بروند، ریختهشدن آلودگیهایی در حوزه سینماست؛ البته معلوم هم نبوده این مسائلی که در برنامههایشان میگفتهاند، واقعیت داشته است یا نه. - راجعبه آسیب اولی که هفت وارد کرد، بهصورت عامیانه، میتوان گفت مجموعه کثافاتی را که معمولاً، در تولید هر نوع کارخانهای هم وجود دارد، بیرون آوردند. - برنامه هفت نمیتوانست برنامهای شبیه برنامه نود فردوسیپور باشد. آن الگو، اصولاً، الگوی اشتباهی بود. - تأثیر هفت برای مردم بهنوعی ساختارشکنی بسیار منفی راجعبه سینما و عوامل سینما بود. من از حوزه سینما مقداری دور هستم؛ یعنی در این مجموعه، آگاهانه نرفتهام حرکت کنم. وقتی این برنامه پخش میشد، دائم از من سؤال میکردند که آیا واقعاً صحت دارد، آنقدر خراب است، آنقدر میدزدند، آنقدر میبرند، مسائلی که صحت
نداشت. - برای ساخت برنامهای درباره سینما نگاهی سادهاندیشانه داشته باشیم، دچار اشکال میشویم. این برنامه باید حتماً هدف داشته باشد که آن هدف با عقل درگیر نشود. اگرچه کارهایی که در بخشی از سینما انجام میشود، ظاهراً، باید خارج از حوزه عقل باشد، خارجبودن از حوزه عقل به این دلیل نیست که همه آن بخش بیعقلی است؛ بلکه همان کار هم در نظام عاقلی تعریف میشود. - برنامهسازی، یعنی استفاده از عقل و شعور و تجربه برای ارائه کاری در حوزه رسانه برای مردم؛ حالا اگر عقلانیت را برداریم، ـ خدایناکرده به دوستان توهین نمیکنم، منظورم عقلانیت تعریفشده در حوزهای است که آن کار قرار است انجام شود. حال اگر آن عقلانیت را برداریم و بپردازیم به نوعی خاطره تعریفکردن یا گفتوگوهای درونی یا حاشیهسازی، برنامهای که قرار است دوباره بسازیم، دچار اشکال خواهد شد. - در طی این 33سالی که از انقلاب گذشته، هر حادثهای که اتفاق افتاده است، عدهای آن را تأیید کرده و عدهای هم رد کردهاند. جامعه ما پر از چالش و درگیری و تضاد است و همینها هم جامعه ما را زنده نگه میدارد. اما اگر که در رأس اینها تجربه یا تدبیری نباشد که از این چالشها و
درگیریها به نفع جامعه و رشد و تعالی فرهنگ بهرهبرداری بکند، آشوب بهوجود میآید. - هیچ وقت سینمای ما به اندازه دوران مدیریت آقای شمقدری است به این اندازه چالش و درگیری نداشته است و هیچوقت آنقدر ماهیت سینما به خطر نیفتاده بود که الآن به خطر افتاده است. - در این مقطع که آقای شمقدری وارد حوزه سینما شده، به عقیده من فاقد آن تدبیر اصلی است که بتواند بین جماعت هنرمند و هنرمندساز وحدتی ایجاد کند. کسانی که اصولاً اندیشه هنری دارند و در این نظام فعالیت میکنند تا بتوانند با هم این قطار یا این بار را به مقصد برسانند. - پس از اتفاقات خانه سینما، "هفت"، عقلانیت لازم برای کمکردن چالشها را نداشت و به ایجاد تعامل به آرامشدن این فضای پرتشنج و پر از درگیری کمک نکرد. - برنامهای که میخواهد به روند تولیدات فرهنگی کمک کند، باید نگاهی جامعتر داشته باشد. - هفت برنامه موفقی بود و مخاطب فراوانی پیدا کرد؛ اما عقد اجتماعی در آن اتفاق نیفتاد تا مسائل را بهگونهای تبیین کند که بهسمت تعالی برود و همین موضوع باعث شکست و توقف این برنامه بود. - سینما ایران با داعیه تفکر در صورت سرعت گرفتن دچار مشکلات سریالها میشود. - مدیران
صداوسیما اصلاً فرصت نمیکنند حتی برنامههایشان را بازبینی کنند. درصورتیکه بهفرض در دهه پنجاه، اگر برنامهای شصتدقیقهای در یک ماه، دو ماه یا پنج ماه ساخته میشد، تمام مدیران مینشستند یک هفته آن را نگاه میکردند و لذت هم میبردند که یک برنامه تولید شده است. ولی الآن تعداد برنامهها سرسامآور است و اصلاً سؤال است که آیا به این حجم از برنامه نیاز داریم یا نه؟. البته بزرگان باید بگویند که نیاز داریم یا نه؛ آنهایی که جامعتر از ما فکر میکنند. اگر نیاز داریم، سرعت و تعداد زیاد برنامهها باعث شده است که کیفیت را از دست بدهیم. - آمار فروش ما برای ده ماه رسانه خانگی و سیدیهایی که در داخل ایران تولید و پخش شده است و پولی که به سبد برگشته چیزی نزدیک به 600میلیارد تومان بود؛ ولی هیچ گزارشی از این پول و این چرخه نداریم. فقط میدانیم عدهای جوان و تحصیلکرده و اهل تولیدات سینمایی و... هستند و در این بازار کار میکنند که همه وررشکسته هستند و روزبهروز، مشکلات بیشتری پیدا میکنند. وقتی به خروجی نگاه میکنیم میبینیم که پول بسیار کلانی در این عرصه هزینه میشود و اصلاً معلوم نیست کجا میرود. - امروزه، چالش بزرگ ما این
است که چگونه خوراک سالم مردمی را تهیه کنیم که از سوپرمارکتها فیلم میخرند؟ چون میدانیم آنچه در اختیار مردم قرار میگیرد، خوراک سالم نیست؛ چرا سالم نیست؟ چون برای تولید این آثار هزینه لازم انجام نمیشود؛ مثلاً چند نفر کارخانهدار که تولیدات میلیاردی دارند و اصلاً نیازی ندارند که مجوز یا رسانه داشته باشند، میآیند در گلوگاه این عرصه و مینشینند به بلعیدن این ثروت و پولی که قرار است در آن کالای فرهنگی تولید شود. - اگر نیروری انتظامی و وزارت ارشاد در سطح کلان مشکل دارند، بروند مشکلاتشان را بیرون حل کنند، آن را وارد جامعه نکنند و امنیت اقتصادی جامعه سینما را به خطر نیندازند. - کار اشتباهی است صرف اینکه در تلویزیون، ده تبلیغ مجانی بیشتر پخش کنیم، فیلمی را نشان دهیم که روی پرده است و با کارگردان و بازیگر آن صحبت کنیم، بعد زمانیکه فیلم پخش میشود، نقدهای خصوصی و تخریبی انجام دهیم، شاید گاهی اوقات چند نقد خوب هم کرده باشیم. این اتفاقات نباید بیفتد. باید برای تمام آیتمهایی که در برنامهای تلویزیون میسازیم، اندیشه و فکر درست و جامعنگری وجود داشته باشد تا کمک کند. - یکی از این بزرگان بالیوود یک ماه پیش مصاحبهای
کرد که برای من بسیار جالب بود. گفت: «همه آرزوی اهالی بالیوود این است که سینمای ما شبیه سینمای ایران بشود و متأسف هستیم که بالیوود زیرمجموعه هالیوود است و مردم دنیا تحقیرآمیز به ما نگاه میکنند» - چه جریانی است که به سینمای ما حمله میکند و ازطریق خودِ ما هم این کار انجام میدهد؟ نه از بیرون و نه ازطریق دشمن. این چه نوع نگاه به اندیشه و فرهنگ و هنر این مملکت است که هرکسی به خود اجازه میدهد که در سطح عمومی، این تولیدات را به چالش بکشاند و تفرقه ایجاد کند؟ - سینما، یعنی سرگرمی. وقتی میگوییم سرگرمی، چقدر سرگرمی؟ بیشتر مخاطبان سینمای ایران برای تفریح و سرگرمی میخواهند به سینما بروند و فیلم ببینند. وقتی در فیلمها، تمام بدبختیها و بیچارگیها را نشان میدهیم، کجای آن سرگرمی است؟ با چه دلخوشی بیننده ما برود آن را ببیند؟ بیننده، با زن و بچهاش، تنها، مجرد، جوان، دانشجو، وقتی از سینما بیرون میآید، باید بگوید چیزی به من اضافه شد نهاینکه دردی به دردهای من افزود! - همه مشکل ما این است که نظام جمهوری موظف است پول بیتالمال را بگیرد و بیاید به مجموعهای از این آقایان بدهد که این آقایان علیه بشر حرف بزنند! نمیگویم
راجعبه نظام جمهوری اسلامی. این سیاهی و بدی بهاینصورت بهوجود میآید و آنها را تحلیل هم نمیکنیم یا در نقدهایمان، شخصی تحلیلهای خصوصی میکند که مثلاً آقای فلانی چون از آقای فلانی بدش میآید، تمام آثار فلانی را زیر علامت سؤال میبرد!