اخبار آرشیوی
آیتالله مصباحیزدی: در سبک زندگی اسلامی، سبک زندگی یک فرد منظور نیست، بلکه منظور یک رفتار اجتماعی است/ سبک زندگی را باید بر اساس ارزشهای اسلامی بررسی کنیم/ تقویت عواطف انسانی و دلسوزی برای محرومان،معیارهایی است که در تحقق سبک زندگی اسلامی در اولویتاند
.
به گزارش «نسیم» به نقل از پایگاه اطلاع رسانی آثار آیتالله مصباح یزدی، رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) در مصاحبه با برگزارکنندگان همایش ملی سبک زندگی در پاسخ به چیستی مفهوم سبک زندگی اسلامی گفت: - واژه سبک زندگی که به عنوان یک واژه کلیدی در ادبیات امروز مطرح شده است به لحاظ لغوی و موارد استعمال بسیار گسترش یافته است و به رفتارهای خاصی که فرد برای زندگی خود انتخاب میکند تا رفتارهای خانوادگی، محلی، شهری، کشوری و بینالمللی قابل اطلاق است. از این جهت میشود سبک زندگی را به ویژگیهای رفتاری انسان تعریف کرد و به حسب اختلاف ویژگیها، سبکهای متعددی را در نظر گرفت. - نخستین تقسیمبندی از لحاظ گستره متعلق است که سبک زندگی فرد، خانواده، یک گروه خاص، اهل یک شهر و منطقه، تا سبک زندگی بینالمللی را شامل میشود. این تقسیمبندی در مردم شناسی به کار میرود و خود به خود بار ارزشی مثبت یا منفی ندارد و به صورت توصیفی بیان میکند که اهل هر منطقهای چه ویژگی رفتاری دارند. - تقسیمبندی دیگر به لحاظ عواملی است که در ویژگیهای سبک زندگی مؤثر هستند. این عوامل عبارتند از: عوامل طبیعی، اقلیمی و جغرافیایی، و عوامل
اجتماعی و تاریخی، و نیز عوامل فرهنگی که به نوعی عوامل ارزشی محسوب میشوند. - در این منظر، روشهای زندگی جوامع مختلف بررسی و ارزشگذاری میشود که نتیجه آن، به انتخاب روش خوب منتهی میشود. آنچه امروز با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری مورد نظر است، منظر سوم است. در این دیدگاه فقط بحث توصیفی و تاریخی نیست؛ بلکه منظور این است که ما سبکهای زندگی را با معیار و سنجش اسلام بررسی و ارزشیابی کنیم. - در سبک زندگی اسلامی، سبک زندگی یک فرد منظور نیست؛ بلکه منظور یک رفتار اجتماعی و جمعی است. حال آنکه در اجتماع نیز تمام افراد ملحوظ نیستند، بلکه یک روش غالب و رایج مورد بحث قرار میگیرد. کلمه اسلامی نیز تصریح میکند که معیار ما مشخص است و ما از دیدگاه ارزشی بحث میکنیم و میخواهیم ببینیم که چه سبکی درست است و باید داشته باشیم و چه سبکی غلط است و باید از آن دوری کنیم. - اینکه چه ارزشهایی موجود و چه سبکهایی در زندگی ما معمول است، نیازمند یک تحقیق جامعهشناختی است که باید با متد خاص خود صورت گیرد؛ اما اینکه بدانیم ارزشهای اسلامی که معیار سنجش است، چیست، این را نمیتوان با این متد معین کرد. - پس از اینکه سبک زندگی رایج
جامعه را دانستیم، باید ببینیم که این سبک با سبک زندگی اسلامی و ارزشهایی که اسلام در رفتار معتبر میداند مطابقت دارد یا ندارد و برای آنچه با آن مطابقت ندارد چارهجویی کرد تا کمبودهای آن جبران شود و مردم به سوی آن حرکت کنند. - به طور کلی ما باید بدانیم چه چیزهایی را باید بررسی کنیم تا بتوانیم طرحی را برای سبک زندگی اسلامی معرفی کنیم و سپس به دنبال عوامل مناسب برای اجرایی شدن آن باشیم. - استنباط بنده از فرمایشات رهبر معظم انقلاب این است که گستره این مهم بسیار وسیع است، اما زاویه بحث ارزشی و معیار ارزشی آن نیز اسلام است. با توجه به پسوند اسلامی ما باید همه مسایل را از دیدگاه ارزشی، نه صرفاً عوامل طبیعی و اقلیمی، بررسی کنیم. در واقع، ما میخواهیم ببینیم انسانها براساس نظام ارزشی خودشان چه سبک زندگی را باید داشته باشند و چون نظام ارزشی ما نظام ارزشی اسلام است، باید براساس این نظام رفتارهای خانوادگی تا بینالمللی موجود را بررسی کنیم. - برای اینکه در جهت منویات رهبری اقدامی درخور انجام دهیم، باید دو نوع فعالیت و برنامهریزی داشته باشیم. نخست برنامه کوتاهمدت و دوم، برنامه بلندمدت. - وقتی ما بپذیریم که باید سبک
زندگی را براساس ارزشهای اسلامی بررسی کنیم، باید چند نوع مطالبه داشته باشیم. نخست، توصیف وضع موجود. دوم، طراحی وضع مطلوب و سوم، راهی را که باید پیمود. - میتوان مجموعهای محدود به عنوان مجری طرح در نظر گرفته شوند که به هر دو حوزه معرفی اشراف داشته باشند، یعنی هم در حوزه جامعهشناختی و هم در توصیف وضع موجود نسبت به ارزشهای اسلامی خبره باشند. - برای نظریهپردازی در باره واقعیات جامعه باید به درستی از وضعیت عینی و نقاط ضعف و قوت جامعه آگاهی داشته باشیم؛ چراکه در غیر اینصورت نظریهپردازی ما ذهنی خواهد بود. - از آنجا که مسایل ارزشی به ویژگیهای رفتار فردی و اجتماعی انسانها مربوط است، این مسایل شامل مسایل فقهی و اخلاقی نیز میشود که باید از دانشمندان اسلامی که در فقه و مبانی ارزشی آن یعنی اخلاق اسلامی خبره هستند در بررسی طرح مشارکت داشته باشند؛ چراکه اگر فقط به دانشمندان فقه اکتفا کنیم به نتیچه مطلوب نمیرسیم. - آیاتی که درباره عرفیترین مسایل در قرآن آمده، متضمن مسایل اخلاقی است و به تعبیری، بسیاری از مسایل اسلامی بیش از آنکه فقهی باشد اخلاقی است.