اخبار آرشیوی
یادداشت اختصاصی حجتالاسلام اکبری، معاون پژوهش دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در پاسخ به شبهه رویا بودن قرآن و وحی نبوی/ "قرآن کریم به صراحت بیان داشته که قرآن وحی محض است و از جانب خداوند نازل گردیده و زائیده فکر بشر نیست و خداوند خود حافظ و پاسدار این کتاب الهی است"
این پژوهشگر و استاد علوم قرآنی، در یادداشتی که در اختیار «نسیم»، قرار داده است، در پاسخ به شبهاتی پیرامون رویا بودن وحی نبوی نوشت: شبهه تحریف قرآن یا اینکه قرآن وحی نیست شبهه تازهای نیست بلکه از عصر نزول قرآن این شبهه بوده است و اکنون نیز این شبهه هراز چند گاهی از سوی خودیها و بیگانگان مطرح میشود تا وحی بودن و صیانت قرآن از تحریف را زیر سوال ببرند. علمای ما در حوزه و دانشگاه با چهار دلیل محکم،قوی و متقن اثبات کردهاند که قرآن اولا وحی است و تمام کلمات و الفاظ آن از زبان خداوند نازل شده و ثانیا از هرگونه تغییر و تحریف مصون بوده و دست نخورده است. دلایل عقلی اولین دلیل که قرآن وحی و کلام خدای متعال است دلیل عقلی است که خود دلیل عقلی نیز به سه دسته تقسیم میشود. یکی استحاله نقض غرض است یعنی خداوندی که انسان را برای غایتی خلق کرده و آن رسیدن به کمال مطلوب است و عالم برای انسان آفریده تا به کمال برسد بنابراین حکمت خدا اقتضا میکند که اسباب و وسایل رسیدن به آن کمال مطلوب را در اختیار انسان قرار دهد و برای این منظور دو وسیله و ابزار مهم نیاز است، یکی معلم و دیگری کتاب. خداوند بزرگترین معمل را در اختیار بشر قرار
داده است و آن پیامبران و در نبودن آنان امامان معصوم هستند که کار آنان را انجام میدهند. یکی از لوازم لاینفک هدایت و رسیدن انسان به غایت و غرض کمال مطلوب قرآن به عنوان کلام الهی است که به ضرورت عقل در هر عصری، برای هر نسلی و هر انسانی این قرآن باید در اختیارش قرار گیرد. ثانیا عقل به ضرورت حکم و درک میکند که اینکه قرآن باید دست نخورده و مصون از تحریف بوده و عین وحی باشد تا انسان با تمسک به وحی و کلام الهی بتواند راه کمال و سعادت و چگونه به خدا رسیدن و نجات پیدا کردن از آسیبها و آفتها را آموخته و نقشه راه را پیدا کند و به غایت از خلقت خود که همان کمال و لقای الهی است نائل شود. بنابراین اگر قرآن وحی نباشد یا دستخوش تغییر قرار گرفته باشد غرض خداوند از خلقت نقض و انسان به آن هدفی که خلق شده نائل نمیشود در حالی که نقض غرض از خداوند سر نمیزند و ضرورت عقل و حکم عقلی ایجاب میکند که قرآن کلام خدا باشد و دستخوش تغییر و تحریف قرار نگیرد. دلیل دیگر عقلی قبح عقاب بلابیان (اتمام حجت) است. یعنی عقل حکم میکند به اینکه خداوند برای انسان احکامی را مقرر فرموده است که باید مراد و مقصود آن را به انسان اعلام و ابلاغ کند و
اتمام حجت نمایند و اگر این کار انجام نشود قبیح است در حالی که از خداوند کار محال و قبیح سرنمیزند. بنابراین عرض بر این است که خداوند احکام و مراد و مقصودش را توسط انبیا و کتب آسمانی به ویژه قرآن بیان نموده است و عقل حکم میکند که خدایی که احکامش را توسط قرآن برای همگان فرستاده و ابلاغ نموده این احکام و تعالیم و مقاصد آن باید اولا عین وحی باشد و ثانیا دست نخورده و در اوج صیانت از تحریف بوده باشد تا برای همگان حجت تمام شود و انسان از خداوند سوال نکند که پروردگارا تو چرا احکام و مقاصد و تعالیمت را که مراد و مقصودت بود به ما اعلام و ابلاغ نکردی یعنی انسانها با خدا احتجاج نکنند. لذا به ضرورت حکم و درک عقلی اتمام حجت و قبح عقاب بلابیان حجت الهی که قرآن کریم است باید عین وحی بوده و دست نخورده و بدون تغییر و تحریف باشد تا حجت بر همگان تا قیامت تمام شده باشد. دلایل نقلی دلیل دوم از ادله اربعه دلیل نقلی است که به دو بخش دلیل نقلی قرآنی و دلیل نقلی حدیثی تقسیم میشود. در دلیل نقلی قرآنی چند آیه محکمترین و صریحترین پاسخ را به این افراد و شبههها میدهد. آیه اول آیه 9 سوره حجر است که میفرماید: «ما قرآن را نازل کردیم
و خود،آن را حفظ می کنیم» یعنی این قرآن از جانب خداست نه غیراو و فقط و فقط خداوند حافظ و نگهبان این معجزه بزرگ الهی است. این آیه با صراحت میگوید که قرآن وحی محض است و از جانب خداوند نازل گردیده و زائیده فکر بشر نیست و خداوند خود حافظ و پاسدار این کتاب الهی است بنابراین قرآن در اوج اعتماد و اطمینان به سر میبرد به اینکه اولا وحی، وحی محض است و ثانیان چیزی به آن افزوده یا از آن کاسته نشده است. آیه دوم آیه 13 سور هود به عنوان آیات تحدی در قرآن کریم است که در آن قرآن مخالفان و دشمنان خود را دعوت به مبارزه و مانند آوری نموده است و این تحدی به دلیل جاودانگی قرآن شامل همه انسانها در همه اعصار میشود و از سوی دیگر دشمنان اسلام را که در عصر نزول و بعد از آن میگویند قرآن ساختگی یا ازجانب رسول خداست دعوت به همفکری و تعاون در مقابله ناپذیری قرآن میکند و این قویترین شکل تحدی است که با بسیج کردن عده و عُده دشمن همراه است و با قاطعیت تمام این آیه خبر از ناتوانی کفار و منافقین داده است که "هرگز نمیتوانید مانند آن را بیاورید". آیه دیگر آیه 4 سوره نجم است، میفرماید: «تنها کتابی که تمام کلمات و الفاظ آن از سوی خداوند
است قرآن میباشد» یعنی قرآن به جز وحی چیز دیگری نیست. آیه دیگر آیات 44 تا 46 سوره الحاقه میباشد که میفرماید: «این کتاب فروفرستادهای است از جانب پروردگار جهانیان، و اگر او برخی از گفتارها را به ناحق به ما میبست مسلما او را به تمام قدرت میگرفتیم(و به عذاب میکشیدیم) سپس بیتردید شاهرگ قلبش را میبریدیم در آن صورت هیچ یک از شما جلوگیر از(عذاب او نبود) و همانا این قرآن یادآوریای است برای پرهیزگاران. بنابراین در این آیه خداوند به صراحت پیامبر(ص) را تهدید میکند به اینکه اگربه ما چیزی نسبت بدهی غیر از آنچه به تو نازل کردیم شاهرگ قلبت را میبریم و عذاب میکنیم. پس قران چیزی جز وحی نبوده و نیست و آنچه پیامبر در قالب قرآن به بشریت به ارمغان آورده متن وحی و کلام خدا با تمام الفاظ و کلماتش میباشد. از دلایل نقلی حدیثی میتوان به بهترین حدیثی که دلالت میکند قرآن وحی محض و متن وحی است و از جانب انسان و حتی پیامبر نیست به حدیث معروف متقن و متواتر «ثقلین» اشاره کرد. درباره سند و متواتر بودن این حدیث شیعه و سنی اجماع دارند و هیچگونه خدشهای به سند این حدیث وارد نکردهاند. در این حدیث رسول خدا(ص) میفرمایند میراث من
دو چیز گرانسنگ است اول کتاب خدا و دوم عترت و اهل بیت من. این نشان میدهد که پیامبر(ص) قرآن را کتابی که از ناحیه خدا نازل شده است معرفی میکند که تمام کلمات و الفاظ آن از جانب خدا انشا گردیده و معارف و حقایقش از سوی خدا فرستاده شده است و پیامبر(ص) با بکار بردن لفظ «کتابالله» آن را به خدا نسبت میدهد و از جانب خود نمیداند اما درباره عترت میفرمایند: «و عترتی» یعنی عترت من. حدیث دیگر در بحارالانوار جلد 89 ذکر شده که رسول خدا فرمودند: «برتری قرآن بر دیگر سخنان همچون برتری خداوند بر سایر مخلوقات است». مدلول این حدیث با صراحت دلالت میکند بر اینکه قرآن عین وحی بوده و کلام خداوند سبحان است چرا که رسول خدا به قانون تقابل خدا با خلقش، عظمت قرآن را با سایر کلام بیان میفرماید و واژه «علی سایر الکلام» شامل حتی کلام رسول خدا هم میگردد. بنابراین دلالت این حدیث نورانی بر این است که تمام کلمات و الفاظ قرآن محض و وحی و کلام الهی است. اجماع مسلمین چهارمین دلیل، اجماع کافه مسلمین و علمای اسلام از عصر بعثت تاکنون میباشد که قرآن کلام خدا و عین وحی بوده و مانند کتب آسمانی دیگر مثل تورات و انجیل دستخوش تغییر و تحریف قرار
نگرفته است و حتی یک مسلمان ادعا نکرده که قرآن غیر وحی بوده و کلام رسول خدا نیست. اجماع که خود یکی از ادله اربعه برای استنباط احکام شرعی محسوب میشود، دال بر این است که قرآن کتاب الهی و وحی بوده و تمام الفاظ و کلمات آن، آیات و سورههایش از جانب خداوند سبحان بر شخص پیامبر(ص) نازل گردیده است. نتیجه اینکه قرآن عین و متن وحی بوده و تا ابد هیچگونه تغییر و تحریفی در آن صورت نگرفته و نخواهد گرفت اما این که هراز چندگاهی افرادی شبهه تحریف قرآن یا شبهه اینکه قرآن از جانب خدا نیست و رویای رسول خدا یا مغرض هستند و یا جاهل یعنی یا شبهه علمی دارند و یا شهوت عملی. حال اگر این افراد شبهه علمی دارند چهار دلیل متقن و محکم را بزرگان، فقها، مفسران و متکلمین ما برای پاسخگویی به اینکه قرآن از جانب غیر خدا نیست، بیان نمودهاند اما اگر این افراد غرض و شهوت عملی دارند فقط باید منتظر باشند که قرآن و صاحب آن جواب عملی به آنها دهد که پاسخ قرآن هم تهدید و هم عذاب الیم الهی است.