اخبار آرشیوی
نشست عوامل نمایش "ترنج" در «نسیم»/۱- تینو صالحی: از ژانر کمدی تراژدی غافل شدهایم؛ اگر کسی هم کار کند بجای تعریف، جلویش گارد میگیرند/ انتظار کشیدم تا در تئاترشهر اجرا بروم چون حقم بود؛ حقی که به زور گرفتم/ خوشحالم مردم با استقبال خود، جواب برخی را دادند/ بودجه تئاتر، توهین است
تینو صالحی، کارگردان نمایش «ترنج» در نشست عوامل نمایش که در خبرگزاری «نسیم» برگزار شد، گفت: ** «ترنج» نماد عشق است - ترنج میوهای است که با وجود بوی خیلی خوب مزهای تلختر از گریپ فروت دارد، به همین دلیل هم نماد عشق به حساب میآید. ** «ترنج» و تغییراتی که نسبت به جشنواره آئینی سنتی داشت - علاوه بر اینکه ۵۰ درصد طراحی صحنه تغییر کرد، متن هم دستخوش تغییراتی شد، بازیگرها و بازیهایی که داشتند هم عوض شد که به نظرم بهتر شد. البته چند بازیگر هم عوض شدند. همچنین خودم به عنوان بازیگر به گروه اضافه شدم. - در جشنوارههای استانی و اجراهای عمومی شهرستانها این داستان خیلی به صحنه رفته است و افسانه بسیار معروفی در کردستان است. ولی این نوع خوانش را دوست نداشتم. - شیوه نمایشنامه نویسی که بر اساس الگو گرفتن از افسانههای کهن در ایران انجام میشود را دوست ندارم و فکر میکنم خیلی ضعیف هستند و کار خوب نوشته نمیشود. دیالوگها کلیشهای است، قصه دراماتیزه نمیشود و روایت را به زور دراماتیک میکنند، قصههای ایرانی روایتی هستند و تا داماتورژی نشود، نمیتوانند برای صحنه آماده شوند. - وقتی میخواستم این قصه را کار کنم، اولین چیزی
که به ذهنم رسید این بود که باید تفاوتی با تمام متنهای این سبکی داشته باشد. با قصهپردازی درست داستان شکل بهتری پیدا کرد و شخصیت اضافه کردیم. ** به نمایشنامهنویس، گفتم قصه سادهای داریم - برای نوشتن متن هم به آقای عبداللهزاده گفتم داستان سادهای داریم که باید خوب پرداخته شود. - «سیروس همتی» وقتی نمایش ما را دید، گفت ادبیات فولکور ایران چیزی از غرب کم ندارد. اما همین را هم نمیتوان در تمام آثار دید، آثار سنتی قدرتمند و قوی نیست و بدون اینکه علم تئاتر وارد آن شود، همان روایتی که وجود داشته را بیان میکند. ** تاثیر گذاری تراژدی در کنار کمدی بیشتر است - دو داستان تراژدی و کمدی به صورت همسان و با هم جلو میروند. اگر تماشاگر به شخصیت تراژدی میخندد، کمدی نیست، بلکه تماشاگر به صحنه خوانندهها که کمدی است میخندد. این شیوه کار طراحی شده است و به همین دلیل امکان ندارد یک طرف سنگینی کند. - دو داستان با هم حرکت میکنند و در یک نقطه که اوج تراژدی داستان است، به هم میرسند. - تاثیر گذاری تراژدی در کنار کمدی بیشتر است، اگر این یک تراژدی خالص بود، شاید فقط آدمهایی با طبع عاشقانه که به یک مسئله بسیار جدی نگاه میکنند،
خوششان میآمد و مخاطب در حالت کلی ارتباط خوبی با آن بر قرار نمیکرد. - اگر تاثیرگذاری در زمینه تراژدی در این نمایش اتفاق میافتد، به این خاطر نیست که تراژدی در آن قدرتمند پرداخته شده است، البته نوع پرداخت ضعیف نیست، اما پرداخت کمدی اثر گذار است. - ما هنرمندها عادت خاصی داریم وقتی چیزی را برای اولین بار میبینیم، نمیگوییم آنها بلد هستند، بلکه میگوییم چون ما بلد نیستیم اشتباه میکنند. - ژانر کمدی تراژدی در ایران کم کار شده است و این یکی از دلایلی است که بعضی نسبت به آن گارد میگیرند. ممکن است برخی نمایشی را ببینند و حس خوبی پیدا کنند، اما وقتی بیرون میآیند، میگویند بد است و این یعنی در درونیات خودشان مشکلی دارد. - زبان جدیدی در بیان تراژدی است، در لحظهای که تماشاگر انتظار ندارد ممکن است لبخند بزند، و حتی غافلگیر شود و نداند باید چه کاری انجام دهد، در واقع ادغام احساسات باهم است. همین غافلگیری میتواند برای تماشاگر جذابیت داشته باشد. ** از لهجه میترسم - من از لهجه میترسم چون اگر خوب نباشد، کار را خراب میکند. همیشه هم معتقد بودم ارائه لهجه یک توانمندی است. - همه موافق بودند و من هم تا جایی که
میتوانستم به آنها کمک کردم. به بچهها گفتم که آهنگ لهجه را داشته باشید، کافی است. ** میخواستیم زنده به گور شدهها را نشان دهیم - در حقیقت برای طراحی صحنه چیز دیگری در ذهنم بود. یک روز در تمرین آقای عبداللهزاده گفت، برای طراحی صحنه از پارچه استفاده کنید که گفتم نه، اما همین حرف باعث شد که در ذهن من جرقه زده شود که اگر پاچهای باشد وآدمهای فانوس به دست زیر این پارچه باشند، بهتر است. - حضور افراد فانوس به دست هر لحظه احساس میشود و به شکلی باشد که نشان دهیم که هر چیزی داریم، از آنهاست. ** چنگ با صدایی رویایی مناسب نمایش عاشقانه - هارپ و چنگ یکی هستند و چون عکسی در کتیبههای بیستون بوده که شبیه هارپ بوده، برخی نام چنگ را بر آن گذاشتند. - چنگ صدایی رویایی دارد و خیلی تحت تاثیر قرار میدهد و نمایش هم عاشقانه بود، پس بهترین گزینه مویقی به حساب میآمد. با اینکه میدانستم تاثیر خوبی دارد، اما در اجرا به میزان اثر گذاری آن پی بردم. - حتی شکل آلت موسیقی هم خاص است و حس غریبی به مخاطب میدهد. ملودی که اجرا میشود، برگرفته از یک آهنگ کردی است که در پایان نمایش هم پخش میشود و خواننده نیز همین داستان نمایش را تعریف
میکنند. ** برای اجرا کم؛ انتظار نکشیدم - میتوانستیم نمایش را در این مدت دو ساله که نمایش را در جشنواره آئینی سنتی اجرا کردیم، در سالن دیگری بر روی صحنه ببریم، اما نمیخواستیم و اصرار داشتیم در تئاتر شهر اجرا بروم، چون این حق من بود که این حق را تئاتر شهر و شورای آن به من نمیدادند. - شورای تئاتر شهر که جمعی از هنرمندان تئاتر شهر بودند و دو کار من را ۳ بار رد کردند، به دلیل اینکه کیفیت کار را کم میدانستند و من خوش حالم که مردم جواب آنها را دادند و متاسفم یک سری استاد دانشگاه و هنرمند به عنوان شورای تئاتر شهر جمع شدهاند که برای خودشان تصویب میکنند، در این مدت افردی در این مجموعه اجرا داشتند که مدتها بود کار تئاتر نکرده بودند. - یعنی؛ کارگردانهایی که همیشه با کارهای تکراری بر روی صحنه آمدهاند و همانها را تکرار میکنند و مخاطب خودشان را هم تنها با حس نوستالوژیک جذب میکنند، چون اگر کار جدید انجام دهند چیزی در چنته ندارند. همانها باعث شدند که نمایش «ترنج» در یک سالن کوچک با تعداد اجرای کم و تماشاگر کم بر روی صحنه برود. ترنج، به راحتی میتوانست بهترین سالن تئاتر شهر را پر کند. - این کار سه بار رد
شد و بعد از رایزنیها و آدمهایی که به ما کمک کردند، توانستیم در شورای جدید اجرا برویم، اما با اجرای محدود ۱۵ روز و کمک هزینه خیلی کم. ** کارگردانی و بازیگری همزمان در یک نمایش؛ کاری سخت است - کار سختی است و من موافق نیستم که در کار خودم بازی کنم و این بار اجباری بود که پیش آمد. چون در شرایطی بودم که نمیتوانستم فرد جدیدی را جایگزین کنم. البته من بیشتر بازی کردم و تسلط بیشتری روی بازیگری دارم. ولی کار سختی است، چون کار خودم را نمیتوانم ببینم. ** هنر تئاتر هرگز اهمیت داده نشده است - ما شاغل نیستیم و خانه تئاتر به عنوان یکNGO هیچ قدرتی ندارد. اما ۸ سال قبل قدرت داشت و توانست قرار داد تیپ را تصویب کند. رئیسهای ما هر کار بد و زشتی کردند و وقتی همه چیز ۱۰ برابر شد، حقوقهای ما یک چهارم یا یک پنجم شد. - قرار داد تیپ که در همان زمان هم همه میگفتند کم است را به گروهها ندادند. این هنر در سطح کلان ارزش ندارد. بودجه تئاتر مانند توهین است. ** هیچ وقت بیکار نبودهام - من همیشه کار میکنم. توی این دو سال نمایش «سی و سه» را در جشنواره فجر داشتم و کار جدیدم «مموزین» که برای جشنواره آئینی سنتی پذیرفته شده است.