اخبار آرشیوی
نشست عوامل نمایش "پوتینهای عمو بابا" در «نسیم»/۳- رویا افشار: هر هنرمندی باید دغدغهاش دفاع مقدس هم باشد؛ اگر پس بزند لابد خود را عضو جامعه نمیداند/ تئاتر همیشه وضعیت نابسامانی داشته اما هنوز درحال رشد است/ ۳۰سال پای تئاتر ایستادهام چون نمیتوانم نسبت بدان احمق باشم
رویا افشار از جمله بازیگران نمایش "پوتینهای عمو بابا" در ادامه نشست «نسیم»، گفت: ** کارگردانی شهرام کرمی، دلیل حضور من در این تئاتر است - وجود آقای کرمی باعث میشود که هرکسی بگوید من قدم اول را بر میدارم و بعد از آن است که به دنبال خواندن متن میرود. اساسا آقای کرمی به هر دلیلی که با من تماس میگیرند، من قبول میکنم و بعد به مراحل بعدی کار فکر میکنم. - فکر میکنم در این نمایش محوریت نقش با پیرزن(نقش خودم) نیست، بلکه با تک تک پرسوناژها است که همین موضوع باعث جذابیت نمایش میشود. - اگر کسی به تماشای نمایش مینشیند و احساس میکند محوریت با یک فرد خاص است و یک نقش خودش را بیشتر نشان میدهد، شاید کمی کوتاهی و خطای بازیگرهای دیگر باشد. در کل نمایشهای آقای کرمی، هرگز هیچ پرسوناژی بیدلیل نیست و حذف هرکدام از آنها حتما به داستان لطمه میزند. هرکسی معیارهای خودش را دارد. **کرمی گمنامها را برای داستان نویسی بر میگزیند؛ این یک امتیاز است - جذابیت کارهای آقای کرمی در میان نویسندههای دیگر دلایل زیادی دارد، چون خودش تئاتری است، پس طبیعتا روشنفکر هم هستند؛ چون روشنفکر هستند، مسائل اجتماع را هم خوب میشناسند. - در
این میان چیزی که متن آقای کرمی را نسبت به دیگر نویسندگان دفاع مقدس شاخص میکند، این است که گمنامترین افراد را برای داستان برمیگزیند؛ خانوادههایی که ممکن است حتی بنیاد شهید نداند که این خانواده هم در جنگ شهید داشته است. افرادی از این دست که خودشان هم نمیدانند در یک جامعه زندگی میکنند، کسانی که منفرد، کوچک و بدوی زندگی میکنند، اما در عین حال میتوانند در یک جامعه بزرگ زندگی کنند. - شاید وظیفه دیگر نویسندگانی که در این حوزه فعالیت میکنند، این باشد که به دنبال پیدا کردن همین گزینهها بروند. ما گزینههای سرشناسی از شهدا و جانبازان داریم، در کنار اینها گزینههای بیجهت سرشناسی هم داریم. گزینههای که آقای کرمی آنها را در نوشتههای خودشان بازگو میکنند، خیلی عمیق با انسان حرکت میکند. ** حضورم در این کار، برایم یک سربلندی است - امروز که من در این نمایش حضور دارم، به عنوان کسی که جنگ را لمس کردهام، در انقلاب حضور داشتهام و شاهد تغییر و تحولات کشور بودهام، باعث سربلندیام است که بخشی از جامعه را ایفا کردم که هیچ کس حتی سران جامعه حاضر نشدند آنها را ببینند. مسائل و مصائبی از این مردم را به افرادی که به
تماشای نمایش مینشینند، نشان دادیم که ممکن است پیش از این فکر میکردند، سطحی است. - امروز که این نمایش دیده میشود، پی میبرند که سطحی نیست. همچنین بستر جامعه مملو از این افراد گمنام، بینشان و بیادعا و حرف است. آدمهایی که خودشان را به این نوع زندگی محکوم میکنند و در این میان در جنگ حضور دارد، شهید میدهند، در انقلاب حضور دارند و هزاران اتفاق دیگر که کسی از آنها باخبر نیست. حتی سیاست مردهای ما از شرایط زیستی و اقتصادی، فرهنگی و مسائلی که سیاستهای خاص ممکن است بر سر آنها بیاورد، بیخبرند. ** در دفاع مقدس، امور فرمایشی صدق نمیکند - واقعیت این است که «پوتینهای عمو بابا» اصلا قرار نبود در جشنواره حضور داشته باشد و کاری بود که از آن برای حضور دعوت شد، قرار بود اردیبهشت سال گذشته اجرا داشته باشد که برای فجر دعوت شدیم و این اتفاق خیلی خوبی بود. - دفاع مقدس کمترین بخشی است که امور فرمایشی در آن صدق میکند. چون بچههایی که در این زمینه فعالیت میکنند، مسئله خودشان است. بیجهت کسی سراغ این موضوعات نمیرود. - کسانی که ممکن است این موضوع را پس بزنند، افرادی هستند که در پیله بسیار بسته زندگی میکنند که خودشان را
نه عضوی از این جامعه و نه بخشی از مشکلات جامعه میدانند. - لازم نیست فردی در جنگ شرکت کند، شهید داده باشد یا با حضور در انقلاب مسائل آن دوران را تجربه کرده باشد. اما وقتی هنرمند میشوید، مسئله شماست شرایط مناطق جنگی را درک کنید. ** هنرمندی که جنگ را پس بزند، جای تأسف دارد - اگر هنرمند ما بخواهد این موضوعات را پس بزند، معلوم نیست او به دنبال هنر کدام سرزمین است. از جنگهای تمام دنیا زمانهای زیادی گذشته اما هنوز که هنوز است وقتی از جنگ حرف میشود، همه از آن حرف دارند، هنرمندی نیست که اثری در ارتباط با جنگ نداشته باشد، حتی اگر خودش در آن زمان نبوده باشد. - نباید فراموش کنیم که مسئله جنگ با قطعنامه سال ۶۸ تمام نشد. مصائب جنگ امروز در فرزندان جانبازان و در نسل سوم شهیدان خودش را نشان میدهد، هنوز هم ادامه دارد. ما توقع داریم سیاست مردانمان این موضوع را فراموش نکنند. در این میان اگر هنرمندان یادشان برود، دیگر جای تاسف دارد. - تعهد هنرمند است که به دنبال این مسائل برود و با توجه به اینکه هنر در مملکت ما به شکلی است که اجازه آن از سمت دولت میآید، بستگی به سیاستی دارد که در یک زمان مشخص اعمال میشود. - بچههایی که
امروز در حوزه دفاع مقدس کار میکنند، برخی از آنها در جنگ نبودند، حتی افرادی را میشناسم که در کشورهای دیگر تحصیل کردهاند و امروز مسئله جنگ دارند. هر هنرمندی اگر هنرمند است، یکی از مسائلش باید جنگ باشد. - ما خیلی میخواستیم نمایش را به سمت و سویی دیگر بکشانیم، ولی آقای کرمی اصرار داشتند که متن به جای خاصی تعلق ندارد. - حتی خود من روی این موضوع فکر کردم و موسیقی کارهای جنگ در تمام دنیا را جمع آوری کردم، به نکته جالبی رسیدم، همه ملودیها از باسک گرفته شده است. چون کسانی که جنگ دیدهاند، تجربه دارند و حتی در موسیقی آنها هم تجلی پیدا میکند و بعدها همین ملودیها تبدیل به موسیقی جنگ میشوند. - در نمایش ما از ملودیهای آقای سیاوش لطفی استفاده شده است. ممکن بود اگر آهنگساز دیگری قرار بود موسیقی نمایش را سازد، از ملودی جنوب استفاده میکرد. چون اینها اقوامی هستند که درگیر جنگ بودهاند و موسیقی آنها با این پدیده عجین شده است. ** هنرمندان تئاتر همیشه قابل احترام بودهاند، چنان چه امروز هستند - تئاتر همیشه وضعیت نابه سامانی داشته، فکر نکنید سرگذشت تئاتر امروز به دلیل بیتوجهی سیاست گذاران ما است. واقعه تئاتر
در یک کشور واقعهای بسیار فرهنگی است، سینمای ملک ما در گذشته رگههایی از فئودالیته در خودش داشت و امروز در دست بورژوازی افتاده، صنعت پول در آن بسیار جا افتاده است و نمیتوان خیلی در آن وارد شد. - تئاتر این مملکت از گذشته هم به همین شکل بوده است؛ هنرمندان تئاتر همیشه قابل احترام بودهاند، چنان چه امروز هستند. اما همیشه برخورد وحشتناکی با آنها میشد، چون با فرهنگ و تفکر جامعه سر و کار داشتند. - من مخالف این حرف هستند که میگویند تئاتریها به خاطر دلشان کار میکنند، چون مگر دل من چقدر گنجایش درد دارد؟ شانههای من چقدر توان تحمل درد دارد؟ ** بیش از 30سال است که پای تئاتر ایستادهام چون نمیتوانم احمق باشم - اگر من ۳۵-۳۶ سال است که ایستادهام و کار میکنم، به این دلیل است که نمیتوانم احمق باشم، اگر جایی اقدام به دانستن کردم، دیگر نمیتوانم بگویم نمیدانم. - تئاتر این سرزمین علاوه بر مصائب و مشکلاتی که دارد، هنوز هم در حال رشد اندیشمندانه است و من هم به آن اعتقاد دارد. مسائل مالی و مشکلات دیگر آن کوتاهی و کسریهای قوانین کشور است. وقتی بازیگری تئاتر یک شغل به حساب نیاید و برای آن اندیشهای در نظر گرفته نشده
باشد، این مشکلات هم وجود دارد. - وقتی در یک کشور به اندیشمندان آن بها داده نمیشود، باید از روزی ترسید که حماقت پایههای ستونش را از بین میبرد. اگر نمیخواهند به عرصه تئاتر بها دهند، در حقیقت نمیخواهند به جریان فکر و اندیشه بها دهند. - خیلی عجیب است که امروز جامعهشناسان و مددکاران ما به تماشای تئاتر نمینشینند. اینها چیزهایی هستند که با هم ارتباط دارند، عدم انسجام در بین تفکر و عملکرد فرهنگی مطمئنا ویرانی به بار میآورد. - دولت جدید اگر نخواهد به بخش هنر و هنرمند توجه کند، مطمئن باشد که دچار مشکل میشود، چون رسوبات حماقت هر متریالی را میخورد.