اخبار آرشیوی

کدخبر: 644693

شهریار زرشناس در درس‌گفتار "نقد ایدئولوژی‌های مدرن": غرب با غارت ملل دیگر، رابطه نابرابر تجاری، تجارت برده و استثمار وحشیانه طبقه کارگر توانست انباشت ثروت کند؛ بودجه‌‌های سرسام‌آور امروز غرب ناشی از این اقدامات است/ تاریخ غرب بر مبنای نیست‌انگاری ولایت الهی شکل گرفت

به گزارش خبرنگار «نسیم»، سومین جلسه درس گفتارهای نقد ایدئولوژی های مدرن، شب گذشته در کانون اندیشه جوان برگزار شد. شهریار زرشناس در این جلسه به ادامه بحث معرفی سوسیالیست های پس از انقلاب صنعتی(سوسیالیست های تخیلی) پرداخت که در ادامه تقدیم خوانندگان گرامی می شود. * عامل انباشت ثروت غرب کشورهای غرب مدرن از قرن 14 میلادی به بعد با چند عامل توانسته اند ثروت را انباشت کنند که عبارتند از غارت وحشتناک ملل دیگر، رابطه نابرابر در تجارت، تحارت برده و استثمار وحشیانه طبقه کارگر . این ها موضوعاتی نیست که ما مطرح کنیم خود مورخین و داستان نویسان غربی نظیر ویل دورانت، جک لندن، امیل زولا، ویکتور هوگو، الکساندر دوما و .... وضع وحشتناک غرب مدرن را نوشته اند. * رابرت اوئن (متوفی 1858 میلادی) اوئن یک کارخانه دار انگلیسی بود که با مشاهده وضع فلاکت بار کارگران در کارخانه ها و صنایع تصمیم گرفت مقداری اوضاع آنها را بهبود ببخشد. وی ساعت کار کارگران را به 10 ساعت کاهش داد، کار کودکان زیر ده سال را ممنون کرد، به میزان هزینه ای که برای محصول می شود روی کالا قیمت گذاری کند و تعاونی های کارگری تشکیل داد تا مقداری امکانات و ملزومات زندگی برای کارگران فراهم کند. این ایده تا کنون در حزب کارگر انگلیس باقی مانده است و این حزب بعد از اوئن تا ده ها سال به عنوان حاکم مطلق در بریتانیا حاکم بود. این نکته را باید در نظر داشت که سوسیالیسم انگلستان هیچ گاه خواهان براندازی نظام سلطنتی سرمایه داری نشد و فقط به دنبال مقدار حاشیه ای امن برای کارگران از طریق کاستن 10 تا 15 درصدی سود سرمایه داران و تخصیص آن به طبقه فرودست از طریق بیمه های مختلف و خدمات عمومی اجتماعی بود. اوئن معتقد بود که انسان محصول محیط است و با تغییر محیط انسان عوض می شود و می توان گفت که این دیدگاه تاثیر گرفته از جهان بینی عصر روشنگری است که سایه افرادی نظیر جان لاک و نیوتن بر آن جهان بینی تا سده های متمادی بر آن جهان بینی سنگینی می کرد. * شارل فوریه (متوفی 1837 میلادی) فوریه فرزند یک تاجر بزرگ بود و از آن دسته سوسیالیست هایی است که معتقد بود می توان با ارائه یک طرح یا ایده جلوی مظالم نظام سرمایه داری را گرفت، او بر همین مبنا یک اتوپی کوچک را ترسیم کرد. سوسیالیسم فوریه بر خلاف ایده های سوسیالیست هایی نظیر کامپانلا، یک نوع سوسیالیسم لذت گرا بود. او معتقدبود بشر موجودی است که انگیزه لذت طلبانه در او خیلی قوی است و باید هر چه بیشتر این لذت را برای انسان فراهم کرد در همین راستا در اتوپی خود زندگی لذت جویانه ای را برای مردم ترسیم می کرد، زندگی که در آن خانه های مردم شبیه هتل ها بود، نظام خانواده کاملا متلاشی شده و روابط جنسی بی قید و بند برقرار باشد. کودکان را نیز همه جامعه باید بزرگ کنند و نباید متعلق به خانواده ای خاص باشند. او معتقد بود فقری که می بینیم نتیجه رشد ناهمخوان ابزار تولید و اوضاع اجتماعی است، جامعه باید هزینه شهروندانش را بدهد؛ حتی اگر کسی نخواهد کار کند باید زندگی حداقلی برای او تامین شود که بیمه های بیکاری ناشی از این نوع دیدگاه است. * مفهوم متافیزیک و مارکس از متافیزیک تعاریف مختلفی شده است اما آنچه که در این سلسه درس گفتارها از "متافیزیک" مراد می شود تعریفی خاص از این مفهوم است. وقتی تاریخ غرب ظهور پیدا کرد به همراهش نوعی تفکر پدید آمد که مبتنی بر نیست انگاری ولایت الهی و معرفت وحیانی بود که این تفکر را متافیزیک می نامیم و به این معنا تاریخ غرب سراسر متافیزیکی است که در زمان های مختلف بسط پیدا کرده است. در خود یونان دو صورت متافیزیکی قابل تمایز است صورتی که شاعرانه است و صورت دیگر که به تفکر منطقی و توضیح جهان می پردازد از دل تفکر دوم متافیزیکی یونانی صورت تازه ای ظهور کرد که ما به آن فلسفه می گوییم و تا هگل به رشد خود ادامه داد و در او بود که تفکر فلسفی غرب به تمامیت می رسد اما تفکر متافیزیکی به پایان نرسید. متافیزیک بعد از هگل بیشتر ماهیتی عملی گرفت و ظهوری ما بعد فلسفی یافت، مارکس نیز یکی از این گرایش های ما بعد فلسفی بود که عمل را بر نظر مقدم می دانست و اصولا منکر این می شود که نیازی به کشف حقایق و ماهیات وجود داشته باشد، بنا بر این مارکسیسم یک ایدئولوژی کاملا سکولار اومانیستی محصول مدرنیته است و در جلسات بعد به بحث مارکس و انگلس خواهیم پرداخت.
ارسال نظر: