اخبار آرشیوی
جدیدترین کتاب فرهاد فخرالدینی رونمایی شد/ معاون هنری ارشاد: فقر مستندات در حوزه موسیقی احساس میشود/ شهرام ناظری: موسیقی طی سالهای گذشته آنچنان درخششی نداشته که تنبلی ارگانهای مرتبط با موسیقی از مهمترین علت آن است
به گزارش «نسیم»، کتاب "تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران" نوشته فرهاد فخرالدینی، شب گذشته با حضور علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد، برخی اعضای شورای عالی و هیئت مدیره خانه موسیقی و جمعی از هنرمندان و علاقمندان در سالن رودکی رونمایی شد. در ابتدای این مراسم محمد سریر، رئیس هیئت مدیره خانه موسیقی گفت: - انتشار این کتاب ارزشمند گامی موثر در شرح ردیف موسیقی ایران است. خوشبختانه در سه دهه اخیر بحث تئوریک موسیقی بسیار فعال شده است. در حوزه تئوریک دو جنبه مهم وجود دارد یکی جان مایه دستگاه ها است که چقدر اصالت دارند و روایت هایی که از آن است کدام یک اصیل است. از سوی دیگر ذات موسیقی ایران و ردیف موسیقی ایران در بداهه نوازی نهفته است. شان این گوشه ها در ظرفیت ردیف ها حائز اهمیت است. - این اثر حاصل عمر و نزدیک به شش دهه تلاش در حوزه موسیقی ردیف دستگاهی است و تحلیل آن کاربسیاردشواری است. آقای فخرالدینی کتاب دیگری نیز نوشته که بخش مهمی از تاریخ موسیقی ایران را در خود داشت. این کتاب نزدیک به 500 صفحه و مشتمل بر تاریخچه ردیف، دستگاه و همچنین تحلیل تمام گوشه های موسیقی ایران است. - به یاد دارم در دورانی که اثر موسی
معروفی نیز منتشر شد هنوز بحثهایی درباره آن وجود داشت و به همین سبب غالبا هنرمندان بدین بخش از موسیقی نمی پردازند. - این کار با حمایت موزه موسیقی و تلاشهای آقای مرادخانی منتشر شده است کمتر اثری در سالهای اخیر از سوی ناشران انجام میشود بعید می دانم در آینده جوان ها هم به دنبال چنین کاری بروند. داریوش طلایی، نوازنده تار در ادامه این مراسم گفت: - هر زمان شرایط طوری بوده که موسیقی نمی توانست نشر داشته باشد، به صورت غیر ظاهری رشد می کرد. در دوره ناصرالدین شاه به دلیل اینکه اهل ذوق بود و همچنین ارتباطی که با مغرب زمین داشت موسیقی شکوفا می شود. در این دوره در دربار موسیقی جدی نیز باب میشود بنابراین در این دوره که موسیقی به تعالیم اشرافی اضافه میشود. - در این دوره اساتید به جمعآوری موسیقی پراکنده میپردازند و موسیقی ای که به اصطلاح در سینه اشخاص بود را به صورت رپرتواری منسجم در میآورند و تدریس می کنند و این همان چیزی است که به آن ردیف می گوییم. - آنچه در این کتاب مطرح شده فراتر از ردیف است. آقای فخرالدینی در این کتاب کاری جامع انجام داده است. این کتاب در 4 بخش تنظیم شده و آنچه تئوری نوین ایران که بنیان
آن کلنل وزیری بوده است، در بخش نخست آمده. بخش دوم مشتمل بر تاریخچه ردیف است که به رسالات کهن پرداخته است. نکته جالب در این کتاب آن است که تنها یک تئوری موسیقی نیست و حاشیه ها و نکات در آن است که به رسالات کهن پرداخته است. نکته جالب در این کتاب آن است که تنها یک تئوری موسیقی نیست و حاشیهها و نکات در آن ذکر میشود. - قسمت چهارم مفصل ترین بخش کتاب است که گوشه ها و دستگاه ها را تحلیل میکند و نه تنها فرم گوشه را تحلیل میکند، کارهایی را که میتوان با آنها انجام داد نیز بیان شده است. در ادامه مراسم کامبیز روشن روان(آهنگساز) روی صحنه آمد و گفت: - خوشحالم که این کتاب امروز منتشر شده است. این کتاب یک کتاب مرجع موسیقی است و می توان در مقطع دکتر آن را تدریس کرد. - امیدواریم روزی این کتاب به همه مراکز علمی دنیا برود چون شناخت زیادی درباره موسیقی ما در دنیا نیست با خواندن این کتاب می توان به دانشی جامع در زمینه ردیف نوازی رسید. - به ویژه در بخش موسیقی قدیم ایران موضوعاتی نهفته است که نه تنها ویژگیهای جدید بلکه ارتباطات ردیفهای مختلف با یکدیگر در آثار گنجانده شده و خواننده از لحظه لحظه آن سرشار از عشق و امید میشود.
در ادامه شهرام ناظری،در سخنانی گفت: - انتشار این کتاب توسط استاد فخرالدینی برای موسیقی ایران فرخنده است و همه باید از او بیاموزند. - از سوی دیگر مسئولان فرهنگی نیز کاری نکرده اند. کدام یک از مراکز درباره کتاب استاد طلایی کنگره و جلسه تشکیل دادند. باید برای امتداد این ماجرا باید مسئولان فکری کنند. وی در پایان سخنانش گفت: امیدوارم مراکز فرهنگی در برنامهریزیهای سالانه خود در طیف گسترده تری به مسائل مربوط به موسیقی بپردازند. فرهاد فخرالدینی در این مراسم درباره کتاب خود تصریح کرد: - حس میکنم بیهوده کار نکردهام. شاگردانم یادشان نرفته که شاگردم بودند آنها امروز از اساتید موسیقی ایراناند و من به دوستی شان افتخار میکنم. - سالیان سال نوازنده بودم و بعد رهبری ارکستر را برعهده گرفتم استاد جواد لشکری شاهد بودند که در رادیو نوازنده به رهبری ارکستر رسیدم. در این ضمن آثار متعددی در زمینه آهنگسازی انجام دادم. زمانی هم رهبر ارکستر رادیو بودم و هم مدرسی پرکار بودم و آهنگ های زیادی می ساختم و شب ها تا صبح نمیخوابیدم تا اثری برای رادیو بسازم. - همزمان با کنارهگیری من چند حادثه اتفاق افتاد. یک انقلاب فرهنگی اتفاق افتاد
و در هنرکده موسیقی ملی دیگر درس ندادم و به یکباره پیرامونم خالی بود نه از اداره ارکستر و نه هنرستان موسیقی ملی انجام شد. شروع به نوشتن شرح موسیقی ایران پرداختم همایون و اصفهان و شور و متعلقات آن را نوشتم. اما به سرعت کارگردانها به سراغم آمدند و بهترین کار را موسیقی سریال دانستم و موسیقی سربداران را نوشتم. بلافاصله موسیقی ابنسینا که آن را امشب اجرا میکنم. - موسیقی ما مدیون روحالله خالقی است. از 1338 در کتابخانه ملی کتاب های روح الله خالقی خواندم و غافل بودم که چه اثری بر من خواهد گذاشت و همزمان با آموزش تدریس را هم آغاز کردم از من خواستند تا طبق قوانین فارابی تنبور خراسان را به ردیف درآورم و فواصل آن شبیه تار و سه تار بود. به من پیشنهاد شد که موسیقی قدیم را ریشهیابی کنم. - ریتم و صدا را باید بشناسیم تا وارد مباحث اصلی موسیقی شویم من گنجینه هایی از صفی الدین ارموی و عبدالقادر مراغهای را کشف کردم و موفق به کشف آهنگی شدم که ششصد سال قدمت دارد و عبدالقادر مراغهای آن را ساخته و قدیمیترین قطعه مکتوب است همه اینها را به نت درآوردم. توجه به ریشهها ما را استوارتر به جلو میبرد و با اتکا به ریشهها محکم تر
خواهیم ایستاد. در پاین مراسم علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد و مدیر موزه موسیقی، به روی صحنه آمد و با اشاره به چگونگی روند پیشنهاد موزه موسیقی به فرهاد فخرالدینی برای انتشار این کتاب گفت: - می توان در این زمینه میزگرد و مستر کلاس هایی تشکیل داد. ما کسانی که سالیان سال زحمت کشیدهاند، را مورد ارزش قرار نمی دهیم. باید بزرگان خود را با شایستگی مطرح کنیم. برعکس غرب که کوچک ترین کارها را به نحوی ارائه می دهند که همه را متوجه میکنند، ما در زمینه معرفی بزرگان قدری دریغ می کنیم. - امیدوارم در آینده اساتید با انگیزه و اشتیاق بیشتری کار خود را انجام دهند و مستندات موسیقی را به رشته تحریر درآورند. - یکی از ویژگیهای فخرالدینی این است که به قدری سخنانی را شیرین بیان میکند، که به سرعت فهمیده میشود و من برای ایشان آرزوی سلامتی و طول عمر دارم. بخش پایانی مراسم رونمایی کتاب، اجرای جمعی از نوازندگان ارکستر ملی به رهبری فرهاد فخرالدینی بود. ارکستر در ابتدا یک قطعه از موسیقی فیلم "ابن سینا"ساخته فخرالدینی را اجرا کرد و در ادامه قطعه "حالا چرا" به آهنگسازی روح الله خالقی و شعر محمدحسین شهریار با صدای سالار عقیلی به اجرا
در آمد.