اخبار آرشیوی

کدخبر: 680029

سیدیحیی یثربی: تحول در علوم انسانی جز با تحول در منطق، معرفت‌شناسی و روش تفکر فلسفی، امکان ندارد/ در علوم تجربی، با غرب هماهنگیم و تا حدودی با آنان پیش می‌رویم اما در علوم انسانی، قرن‌ها است که از حرکت، بازایستاده‌ایم/ حرکت تحول‎آفرین، نیازمند نقد و نظریه‌پردازی است

به گزارش «نسیم»، دکتر سیدیحیی یثربی مفسر قرآن و استاد بازنشسته فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی به مناسبت روز جهانی فلسفه مطلبی را خطاب به سیاستگذاران پژوهشی کشور نوشته است، متن این پیام بدین شرح است. احتراما چنانکه بارها نوشته و گفته­ ام، بار دیگر به مناسبت روز جهانی فلسفه، نکاتی را به عرض می­ رسانم. 1- بی­ تردید تحول علوم ­انسانی و حتی تحول علوم­ تجربی و تحول تمدن بشری، مدیون تحول فلسفه است. این فلسفه بود که در قرون وسطی، چراغ روشنی برافروخت! با ترجمه آثار ابن ­رشد و ابن­ سینا، متفکران مغرب ­زمین، از اسارت تخیل و احساسات آزاد شده و به عقلانیت و خردورزی روی آورده ­اند. همین تحول راه را بر تمدن جدید و پیشرفت علوم­ تجربی و انسانی بازکرد. گواه این ادعا، تاریخ ­های علم و تمدن است که به وسیله محققان برجسته نوشته شده ­اند. 2- علوم ­انسانی در جامعه­ ما چنان بی ­اثر است که گویی مرده است. بدون شک، در علوم ­تجربی، با غرب هماهنگیم و تا حدودی با آنان پیش می ­رویم اما در علوم انسانی، قرنهاست که از حرکت، بازایستاده ­ایم و با روزگار خود هماهنگ نیستیم. 3- تحول در علوم انسانی جز با تحول در منطق، معرفت­ شناسی و روش تفکر فلسفی امکان ندارد. 4- با اینکه روزگار ما روزگار توسعه و تحول است، عملا ما درجا می­ زنیم و نمی­ توانیم حرکت کنیم. 5- حرکت تحول آفرین، نیازمند نقد و نظریه پردازی است. مادامی که ما به نقد میدان ندهیم، نظریه ­پردازی نخواهیم داشت، بلکه با بودجه و امکانات خود، بازی خواهیم کرد. 6- نقد و نظریه پردازی به دو صورت امکان دارد: یکی حاشیه ای و دیگری بنیادی. نقد و نظریه پردازی حاشیه ای تحول آفرین نبوده و نخواهد بود. به فیزیک ارسطو درمدت بیست قرن، هزاران نقد حاشیه ای زدند و حاشیه نوشتند، اما در چارچوب همان فیزیک باقی ماندند. فیزیک وقتی تحول یافت که نقدها بنیادی شدند. بنابراین با این موضوع آگاهانه برخورد کنید که نقدها و نظریه پردازی امروز ما همگی حاشیه ای هستند و لذا راه به جایی نخواهند برد و تحولی ایجاد نخواهند کرد.
ارسال نظر: