اخبار آرشیوی
نشست «نسیم» با عوامل فیلم سینمایی "نازنین"// گلستانه: اگر فیلم در جشنواره اکران میشد جایزه هم میگرفتیم/ سینمای ما تا بخواهی مانکن دارد نه بازیگر/ فرحبخش: دولت فعلی در سینما نمره رفوزگی میگیرد/ قریشی: جایزه آهنگرانی در جشنواره اشتباه بود؛ برخی باند دارند و دم از پرکاری میزنند/ مهاجر: جایزه نگرفتهام؛ مهم نیست اما کارم دیده میشود
*محسن غلامی(قلعهسیدی): وقتی دم از سینما و سینما رفتن میزنی اولین چیزی که به ذهن میرسد صفی از مخاطبان است که جلوی سالن، ردیف ایستادهاند. حالا اینکه چقدر توهم یا واقعیت باشد را بیخیال؟ از این جهت که چنین صفی نداریم؛ حداقل الان شاهدش نیستیم. میگویند خب فیلمی نیست شایدم هزینه سینمارفتن گران شده. حالا شایدم مدیریت ما اینقدر درگیر دعواهای خود شدهاند که من و توی مخاطب را فراموش کردهاند. اگر هم فیلم خوبی ساخته شود که میشود حتی در این دوره و زمانه، با این همه پازلچینی عجیب و غریب دعواها، در اکران گم میشود. جز اینکه حرفهایها پشتش باشند و یا سابقه کارگردانش تو را مجاب به سینما رفتن کند. بگذریم! چیزی که الان سینمای ما نیاز دارد قصهگویی و به روز بودن است که تک و توک فیلمهای حال حاضر سینما چنین ویژگی را رنگ و لعاب کارشان کردهاند. برخی با ساختار محکم، برخی هم رفته رفته آب میروند تا اینکه دیگر نمیتوان اسم فیلم را بر آن گذاشت. قضاوت به عهده خودتان! "نازنین" یکی از فیلمهای الان پرده سینماست اینکه کیفیت قصه و ساختش چه باشد باز هم جای حرف و حدیث دارد. تهیهکننده آن حرفهای است حتی عواملش اما نتیجه...! با زهم
به عهده خودتان. گفتگویی انجام دادیم صمیمی با عوامل این فیلم مهدی گلستانه(کارگردان)، حسین فرحبخش(تهیهکننده)، سحر قریشی(بازیگر) و مستانه مهاجر(تدوینگر). گفتگویی که به شکل صمیمی شکل گرفت و البته جدای از خود فیلم "نازنین" به حواشی هم کشیده شد. گرچه تلاش کردیم اسامی را حذف کنیم که احیانا به کسی هم برنخورد. آنچه میخوانید نشست «نسیم»، با عوامل این فیلم درحال اکران است. نسیم: اگر اجازه بدهید به بحث اکران زودتر از جشنواره فجر، اشاره کنم. از خود کارگردان! اینکه چرا راضی به اکران شدی؟ البته بگویم که اگر من کارگردان بودم، راضی نمیشدم! گلستانه: از برخی جهات بله و از برخی جهات خیر. اول اجازه بدهید محاسن آن را بیان کنم. یکی از محاسن این است که اگر فیلم به جشنواره می آمد با توفیق خوبی از سوی منتقدان روبرو می شد و دوم امکان خیلی بالایی هم بود که ما یک تعداد جایزه هم بگیریم. مورد دوم در حوزه محاسن فیلم؛ اینکه اکران در این مملکت هیچ تکلیف مشخصی ندارد. فیلم به نظرم زمانی نطفه اش کامل میشود که اکران شود و مردم و مخاطبان آن را ببینند؛ تا این اتفاق هم رخ ندهد پرونده آن فیلم هم مختومه نمیشود. هیچ تضمینی هم وجود نداشت که اگر
زمان اکران را از دست بدهیم به عاقبت سایر فیلم ها دچار نشویم. یعنی می آمدیم در جشنواره و با اقبال عمومی هم روبرو می شدیم همانند بسیاری از فیلم ها که مورد اقبال مردم و منتقدان روبرو شده بودند اما گاه توقیف شده و اکران نمیشوند. نسیم: من میتوانم مخالفت کنم با این بحث شما در مورد قضیه اکران و البته همین فیلم "نازنین"؟ گلستانه: چرا نمی توانید! اما با چه دلیلی؟ نسیم: چون حسین فرحبخش پشت شما است یعنی در هر حال امکان اکران دارد. گلستانه: خیر فرحبخش هم تهیه کنندهای همانند سایر تهیه کننده ها است. نسیم: من میگویم فرحبخش در سینما بزرگ نشده بلکه سینما را بزرگ کرده حتی شاید خیلیها با عقاید او مخالف کنند ولی در حوزه اکران هرکاری که بخواهد انجام میدهد. گلستانه: ممکن است فردی پارامترهایی داشته باشد ولی اینکه آن پارامترها همیشه گارانتی داشته باشد؛ نیست. درمیان تهیه کنندگانی که من کار کردهام؛ حرفهایترین آنها فرحبخش و عبدالله علیخانی بودهاند. ولی این به این معنایی نیست که اتفاقات قهری که از طرف مجموعه رخ میدهد بشود صد در صد جلوی آن را گرفت. نسیم: بگذریم! برسیم به یک نکتهای که ابتدا اشاره کردید. نکتهای درباره جایزه
گفتی. واقعا امیدوار بودی فیلم جایزه بگیرد؟ گلستانه: بله. امیدوار بودم. نسیم: مثلا چه بخشهایی؟ ازاین بابت که من راجع به این فیلم نقدهایی دارم که امیدوارم در ادامه بتوانم به آن هم اشاره کنم. گلستانه: قطعا در بخش فیلمبرداری کاندید میشد، مونتاژ کاندید میشد، فیلمنامه شاید نه؛ نمی شد. در بازی ها هم قطعا سحر قریشی و هم مجید صالحی شانس داشتند. گرچه اینهایی که گفتم منوط به بیطرفی هیات داوران هم بود. 90 درصد مشکلات ما این است که آدمها هدفمند و جهت مند به ماجرا نگاه می کنند. شما این طرف را میبینید که وقتی فرحبخش است خیلی از اتفاقات رخ میدهد ولی آن طرف را نمی بینید که چون فرحبخش است خیلی از اعضای تیم روبرو نمیگذارند خیلی از همان اتفاقات برای ما واقع شود. نسیم: من بحث اکران را اشاره کردم و هنوز هم به حرفم معتقدم. جشنواره بالاخره همیشه سلیقه وجود دارد و حواشی. گلستانه: در جشنواره هم همین است. مگر داوران جشنواره ما از مریخ می آیند. نه همین تیم هستند که بخشی از آنها با من رابطه دوستی دارند و بخشی هم دشمن من هستند، بخشی رفیق من هستند و بخشی با تهیه کننده مشکل دارند. هم شما دیدید و هم من، معمولا سعی میشود جوایز در
آخرین لحظه تقسیم شود. معمولا فیلم هایی که فارابی تولید می کند در جوایز سهم دارند. نسیم: من با جایزه گرفتن این فیلم مخالفم و میگویم چرا. اما به بحث جایزه و تفاوت سلیقهها و البته نوبتی گرفتن هم معتقدم. در جشنواره پارسال هم دیدیم چون مطلع هستم در مورد برخی که زنبیل در صف داشتند. گرفتن درحالیکه حقشان نبود. گلستانه: شما می گویی سبد هرکسی جلوتر باشد ولی من می گویم هرکسی سهم بیشتری داشته باشد. هر وقت به آن توزیع عادلانه هیات داوران خود رسیدیم خیلی بیشتر می شود در مورد برخی چیزها با اقتدار و محکم تر صحبت کرد. نسیم: به بحث بازیگری و بازیگران هم برسیم؛ سوالم متوجه خانم قریشی است! گلایه بازیگران بیشتر این است که فیلمنامه خوب کم داریم. برخی هم کنار میکشند و می گویند فیلمنامه خوب نبود ما هم کار نکردیم. در مقابل برخی نه یک فیلم بلکه همزمان چند فیلم بازی میکنند. چقدر به این اعتقاد دارید؛ یک رفتار دوگانه! قریشی: خیلی از همکاران میگویند فیلمنامه خوب نداریم و کار هم نمیکنیم. خیلی از افراد هم هستند که گزیده کاری میکنند و با فیلمنامه های قوی هم کار می کنند. وقتی یک باند و گروه میشویم من بازیگر می آیم و با فلان تهیه
کننده و نویسنده و کارگردان صحبت میکنم پس ما هم یک گروه هستیم. خود آنها مینشینند و فیلمنامه می نویسند. مثلا بازیگری می آید با تهیه کننده ای صحبت می کند که بیاییم و گروهی تشکیل دهیم و فیلمنامه ای خیلی خوب بنویسیم. خود ما هم پول بگذاریم و خود ما هم شریک شویم. نسیم: یعنی گزینه دومی برای آن نقش به خودی خود باقی نمیماند! قریشی: بله؛ در نتیجه گزینه دومی برای آن نقش وجود ندارد. وقتی نویسنده ای می آید و میگوید من متنی را می نویسم و گروهی هم این کار، انجام می شود پس دیگر سراغ فرد دیگری نمیرود. نویسنده اول، بازیگرش را انتخاب میکند و سپس روی بازیگران شروع به نوشتن فیلمنامه و قصه می کند. همینطور هم که میگویند کسی جز من نمیتوانست این نقش را بازی کند. کاری که در خیلی از فیلم های هالیوودی هم انجام می شود. وقتی بازیگری سنش زیاد میشود و دیگر نمی تواند نقش همسر را بازی کند و مجبور است نقش پدر بزرگ را بازی کند آن هم در سینمای هالیوود ما که نداریم در اصل و البته خالیوود هست، آنها برای بازیگران پیش کسوت خود اینقدر ارزش قائل هستند که برای آنها فیلمنامه می نویسند. نسیم: خب! الان یعنی ما هم باید گروهی شویم؟ قریشی: ما باید
سینمای خود را یک گروه کنیم. گروهی که وقتی نویسنده میخواهد فیلمنامه خود را بنویسد اول بیاید روی بازیگران اولیه خود طرح را ببندد؛ تا وقتی بیننده می آید فیلم را ببیند بازیگران جای هم قرار نگرفته باشند. گاه بازیگران میروند و فیلمهایی بازی می کنند که به نظر شما بین بد و بدتر انتخاب میشود. ما الان فیلمنامه عالی نداریم. وقتی بازیگری در سینما کارهای خاصی را انجام میدهد کاملا مشخص است که گروه هستند؛ با هم جمع میشوند، پولی گذاشتند، با هم شریک شدند و در نهایت سهم خود را از روی اکران بر می دارند. نسیم: ولی خب خیلی هم به چشم نمیآیند؛ چون همه گلایه میکنند. البته هستند بازیگرانی که مداوم مشغول بازی در پروژههای مختلف هستند ولی نمیتوان علنا گفت فلانی و فلانی یک گروه خاص را تشکیل می دهند. قریشی: متاسفانه امروزه باب شده و مثلا فیلمنامه ای برای من ارسال می کنند و می گوید کار فلان کارگردان است و شما اصلا نباید پول بگیری بازی کنی؛ وقتی این حرفها می شنوم اصلا در آن کار بازی نمیکنم ولی دوستانی هستند که علاقه دارند کار کنند و روی پرده سینما بودن برای آنها اهمیت دارد. وقتی من حق انتخاب ندارم برای انتخاب یک سری کارگردانهای
خاص و پیشکسوت! چطور؟ یک سری جز باند و گروههای یکدیگر هستند بنابراین من نمی توانم زنگ بزنم و بگویم با من کار بکن و باید به من پیشنهاد بشود یا نه. نسیم: اگر اجازه بدهید از این بحث جدا شویم و به فیلم "نازنین" هم وارد شویم. اعم از فیلمنامه و نوع مشارکت... قریشی: متأسفانه همه فیلمها ما، زمان پیش تولیدشان، کوتاه است. وقتی پیش تولید میشود در لحظه و تا دقیقه نود انتخاب بازیگر میشود. این بحران سینمای ما است. من به شما می گویم حتی فیلمی بوده که یک هفته پیش تولید داشته؟ پیش تولید یعنی چی؟ یعنی دورخوانی و بازیگری که انتخاب میشود بنشیند و درمورد شخصیت خودش مهندسی کند، نظر دهد و با کارگردان خود صحبت کند و بگوید که نظر من این است که به این صورت بازی کنم و از آن طرف هم کارگردان ارائه ایده کند. نویسنده باید در پیش تولید حضور داشته باشد نه بخاطر اینکه آنجا باشد تا بگوید متن من را تغییر ندهید بلکه باید باشد تا بداند نظر بازیگر و مهندسی او در مورد آن نقش چیست. همچنین از مهندسی کارگردان در مورد متن با خبر شود. بازخورد بگیرد در مورد مردم بیرون که او را مشاهده می کنند. الان من خودم سر پروژهای هستم که کارگردان می گوید واو به
واوی که من نوشتم را بگو؛ در حقیقت من برای این آدم دلقک سیرک شدم و هر کاری که دوست دارد با من انجام می دهد. نسیم: پس با این شرایط هم کار میکنید؟ قریشی: مسلما نه؛ من می گویم مهندسی من برای یک نقش مهم است. اگر ناراحت است نباید مرا برای این نقش انتخاب می کرد. خوشبختانه در "نازنین" در بازنویسی و دورخوانی که داشتیم این نوع مشکلات احتمالی، بین کارگردان و بازیگرها حل شده بود. نسیم: اما گاها اتفاق خوبی هم در این چهارچوب رخ میدهد. مثلا فیلم "دربند" پرویز شهبازی. خود شهبازی اعلام کرده بود که بازیگران این فیلم هم نمیدانستند که فیلمنامه قرار است چه باشد. دورخوانی را قبول نداشت. به قول خودش قرار نیست بازیگر از داستان خبر داشته باشد. قریشی: الان این چیزی که میگویم نظر شخصی من است. "دربند" فیلم بدی نیست ولی فیلمی هم نبود که به خاطر آن و نقش مکمل آن پگاه آهنگرانی بخواهد جایزه بگیرد. چطور خانم آهنگرانی خبر نداشتند که چه چیزی دارند بازی میکنند. ولی نازنین بیاتی بعنوان یک بازیگر تازه وارد میدانست که چه می خواست بازی کند. به نظر من سحر قریشی؛ بازی نازنین بیاتی همه رو تحت الشعاع خود قرار داده بود. نه به خاطر اینکه نقش یک
بود بلکه به این علت که داشت درست بازی می کرد. از طرف دیگر بعلت اینکه خانم آهنگرانی را خیلی دوست دارم و به او علاقمند هستم؛ توقع من نه بعنوان یک بازیگر بلکه بعنوان یک مخاطب -چون بازیگر مورد علاقهمند بود- می دیدم در این فیلم که اصلا نمی داند چه می خواهد بکند. من بازیگر وقتی ندانم چه کار میخواهم بکنم وقتی بیام سر صحنه ببینم بقیه دیالوگهای خود را میدانند و حفظ هستند و جای خود را می دانند و تمرین کرده باشند؛ شوکه می شوم و بازی نمی کنم. به نظرم اگر چنین چیزی در "دربند" برای او اتفاق افتاده باشد؛ خانم آهنگرانی اشتباه کرده است. نسیم: اما بالاخره جایزه هم گرفت! قریشی: حالا اگر جایزه گرفتند، شما باید این موضوع را کنار بگذارید. در حقیقت اینگونه است که جایزه گرفتن و کاندید شدن نوبتی شده است. جایزه گرفتن پارسال اشتباه بود. اگر من بودم که جایزه میگرفتم ولی فردی در کنارم بود و واقعا خوب بازی کرده بود من جایزه خود را پس میدادم. در اصل شعور مخاطب را نباید زیر سوال برد. گلستانه: من یک اشاره کنم به فیلمنامه. نسیم: فیلمنامهای که اشاره کردید حتی اگر در جشنواره هم اکران میشد باز جایزه نمیگرفت! گلستانه: من نگفتم فیلمنامه
ما بد بود پس کاندید نمیشد. این را عرض کنم در تاریخ 32 سالهای که جشنواره فجر برگزار شده؛ همیشه برنده جایزه فیلمنامه و برنده جایزه بهترین فیلم معمولا اکثر اوقات به فیلمهای نفتی (دولتی) رسیده و ما سهمی در این وسط نداشتیم. البته اشاره کنم اگر بازیگری، تهیه کنندهای و کارگردانی برای بحث مهاجرت خود مجبورند چند سالی را بیرون از ایران باشند و اسم آن را می گذارند گزیده کاری و نبود فیلمنامه خوب، آن بحث دیگری است. ما باید سعی کنیم سینمای خودمان را یک پله بالا ببریم. نه با این رویه که بگوییم من کار نمی کنم و مسائل دیگر را وسط بکشیم. چند وقت پیش مصاحبه ای از پرویز پرستویی دیدم که به نظر من آن ایده ئولوژی، ایده ئولوژی درستی است. آقای پرستویی گفته بود "من یک سال پیشنهاد خوب نداشتم کار نکردم ولی منظورم این نیست که دغدغه بازی نداشتم و یا نیازی به بازی کردن ندارم". در مورد فیلم "نازنین" دو مطلب وجود دارد. یک بخش که منحصرا به من مهدی گلستانه مرتبط است و بخش دیگری از آن به ذات سینمای ایران بر می گردد. فرمول درست تری که درحال حاضر در حال اتفاق افتادن است. فرمول درست تر "تیم ورک" بودن است. نسیم: به چه شکل؟ گلستانه: در مورد این
فیلم هم چندین جلسه من، خانم قریشی، آقای آرمان، بازغی، انصاریان و مجید صالحی نشستیم و صحبت کردیم. یادم هست در یکی از همین جلسات آقای انصاریان ناراحت هم شد ولی بعد از بررسی هایی که کرد فردای آن روز گفت همانی که شما می گویید درست است. عموما تمام نویسنده هایی که با من همکاری کردند راضی نبودند. همه ماها بعد از یک فیلم به آن نتیجه رسیدیدم که دوست باشیم بهتر است تا اینکه همکار باشیم. زیرا من نهایتا یک فیلمنامه را تا نهایت جایی که امکان دارد به نفع خودم نه به نفع نویسنده تغییر می دهم. هیچ وقت نه اسمی به نام بازنویسی می آورم چون به آن اعتقادی ندارم و نه هیچ وقت هم بحث پول دارم که چرا اینقدر به این و آن پول می دهید. نسیم: اما بالاخره هم باید به شما اعتماد کند؛ آن هم با این نوع اعتقادی که به کار دارید. گلستانه: حسین فرحبخش در این زمینه به ما اعتماد کرد آنهم اعتماد مطلق. سکانس هایی بوده که ما 3-4 ساعت تمرین کردیم که به زبان آن سکانس برسیم. این مورد معمولا در فیلم های دیگر اتفاق نمی افتد. خصوصا فیلمی که خود را برای سینمای بدنه می داند. نسیم: به سینمای بدنه اشاره کردی؛ مطابق با فیلمنامه، بازیگران "نازنین" از همان اول هم
انتخاب اول شما بودند یا اینکه بخاطر گیشه و بحث تجاری، این ترکیب را برای جذب مخاطب چیدهای؟ گلستانه: من هیچ عبایی از سینمای تجاری و گیشه ندارم و من خودم را به شدت متعلق به سینمای بدنه میدانم. این قضیه را هم خیلی دوست دارم. هیچ وقت هم از سینمای تجاری فرار نکرده ام و نمی کنم زیرا آن را دوست هم دارم. نسیم: به چیدمان بازیگران برسیم... گلستانه: عرض میکنم؛ وقتی بحث "نازنین" جدی و پروانه ساخت آن هم صادر شد؛ آمدیم بدون اینکه خود را محدود کنیم روی کاغذ یک تعداد اسم نوشتیم و اولویت بندی کردیم. اولین کسی که در این پروژه قرارداد بست امیرحسین آرمان بود که گزینه اول و آخر ما برای نقش منصور بود. هم من و هم فرحبخش بر او تاکید داشتیم. در این فیلم سه کاراکتر ویژه داشتیم. اول جهان بود که گزینه ایده آل ما آتیلا پسیانی بود ولی مشکلاتی داشتیم زیرا او سر سریال "مادرانه" و سر تئاتر و یک کار دیگر هم بود پس کارهای هماهنگی آن بسیار دشوار گذشت. از انجایی که خدا من را دوست داشت در قسمت 15 سریال "مادرانه" سعید نعمت الله(نویسنده سریال) به این نتیجه رسید که نقش آتیلا پسیانی باید کشته شود. نسیم: البته فقط نقش او را از آن سریال کندید و به
فیلم "نازنین" آوردی! چون تغییری در شخصیت پردازیش ندیدم. گلستانه: من سریال را واقعا ندیدم که بخواهم مشابهتی لحاظ کنم. اما بالاخره آتیلا پسیانی اینگونه به ما رسید. بعد رسیدیم به سامی این فیلم؛ سامی ما در فیلمنامه یک نقش خیلی فرعی بود ولی ما نیاز داشتیم به تیپی که زهر و تلخی داستان را بگیرد و یک جاهایی ماجرا را بالانس کند. از همه بیشتر نیاز داشتیم به یک بازیگر طناز انگیزهمند. بنابراین مجید صالحی را آوردیم و با او صحبت کردیم و به او گفتیم که مهم است که مجید صالحی آن مجید صالحی همیشه نباشد و به سمت چیز دیگری برویم. زیرا رسالت بزرگتری داریم و نمی خواهیم که تماشاگر ما بخندد و یا شاد باشد. سپس به کاراکتر نازنین رسیدیم. البته اصلا دغدغه ما وصل کردن رابطه منصور(امیرحسین امران) و نازنین(سحر قریشی) در فیلم نبود. نمی خواستیم بیان کنیم ارتباطی بین آنها شکل می گیرد و ازدواج میکنند. زیرا پیام فیلم چیز دیگری بود. البته در رنج سنی خانم قریشی و شخصیت نازنین ما دچار یک فقر وحشتناک هستیم. زیرا بازیگر نداریم که از پس نقش بر بیاید. نسیم: البته در این رده سنی، بازیگر کمی هم نداریم. گلستانه: مانکن زیاد داریم که به درد ما نمیخورد.
نسیم: چطور به خانم قریشی رسیدی؟ گلستانه: در لیستی که داشتیم سحر قریشی اولویت اول من بود و هم به دلیل اینکه ایشان در اولین فیلم من هم بازی کرده بود، می دانستم که با او بسیار راحت خواهم بود. سحر قریشی هم با ما قرارداد بست. فقط ماند نقش نادر(پژمان بازغی) که همه بازیگرانی که در آن سن تحمل آن نقش را داشته باشند را درنظر گرفتیم. نسیم: ولی خب قبول دارید که برخی جاهای فیلم کلیشه شده؛ مثل اینکه در فیلم اجتماعی مثل فیلمفارسی یک کارکتر طنز بیاندازیم که زهر قصه را بگیرد، یکی بیاید و وسط فیلم بخواند، حتی همین نگاههای عاشقانه که هیچ ربطی به موضوع فیلم ندارد و ... فرحبخش: کلیشه اشکالی ندارد و زمانی اشکال پیدا می کند که کاربرد اشتباهی داشته باشد. البته این روزها کاربرد غلط کلیشه خیلی زیاد استفاده می شود. ما نه وسط فیلم نه در انتها از خواننده استفاده نکردیم فقط در تیتراژ پایانی بود. اصلا ممکن است که من فیلمی بسازم که ایجاب کند وسط آن ترانه قرار دهم اشکالی ندارد. اما در این فیلم اصلا نیست و در تیتراژ پایان است. نسیم: این ارتباط عاشقانه در این نوع داستان قرار دادن که دیگر کلیشه است. تا مخاطب هم ببیند دوباره صدایش در میاد که
ای بابا شد فیلم هندی و ...! قرار نیست که هر فیلمی که دختر و پسر درونش باشد به داستان عشقی وصل شود. مهاجر: عاشقی تکرار است، زندگی تکرار است و شب و روز تکرار است. ولی نوع نگاه به آن همیشه همانند یکدیگر نیست. دید آدمها به عشق متفاوت است. استفاده از اینها که مثلا اسم کلیشه هم بگذاریم، اگر جای درست بکار رود ایرادی ندارد. گلستانه: البته ما از نگاه عاشقانه استفاده کردیم نه رابطه که تابلو باشد. یک رابطه را وقتی میخواهیم نشان دهیم بدیهیترین آن دیالوگ است. در این میان عمیق ترین آن نگاه است. مهاجر: البته اگر من اینگونه حرف می زنم برای این است که من برای آن سینما هم هستم. این فیلمی است که برای عموم و برای همه ساخته شده است. ژانر سینمای اجتماعی متعلق به بانو رخشان بنی اعتماد است. مگر می توانیم برگردیم و به ایشان بگوییم چرا در "روسری آبی" آن نگاه موجب آن صیغه شد؟ ما در فضای ممیزی کار می کنیم که با چیزهایی باید حسهایی را القاء کنیم که بعد اسم آن را کلیشه می گذاریم. نسیم: منظورم تم عاشقانه نیست؛ نوع استفاده از نگاه یا رابطه عاشقانه در فیلمی بکار رفته که هیچ ارتباطی بین این دو نیست. چرا باید با هر زوری داستان مثلا تلخی را
با این روش تلطیف کنیم. اصلا عاشقانه کردن چه با رفتار و چه با نگاه در این قصه و فیلم جایگاه ندارد؛ همین. گلستانه: این فیلم، فیلم تفاوت ها است. پژمان بازغی، مجید صالحی، سحر قریشی و امیر حسین آرمان آن هم متفاوت است. حتی بنیامین آن و آهنگ هایی که خوانده هم با بقیه متفاوت است. به نظرم تعریف ما از کلیشه با هم متفاوت است. نسیم: قبول نمیکنم اما بگذریم چون بخواهم وارد نقد شوم حتی به اسم فیلم هم ایراد دارم؛ اینکه اول شخصیت "نازنین" به نظرم کارکتر اصلی قصه نیست و دیگر اینکه انتخاب نام فیلمها به سمتی رفته که خودش یک خلاقیت میخواهد و نوآوری. وگرنه ساده ترین راه این است که اسم یک کارکتر فیلم را نام آن بگذاریم. قریشی: در مورد اسم "نازنین"(شخصت سحر قریشی در فیلم) که بر فیلم گذاشته شده؛ شما فراموش نکنید که "نازنین" یک صفت است و تنها یک اسم نیست و تک تک بازیگران فیلم به نظرم به لحاظ شخصیت هم نازنین هستند. پسری که از اطراف تهران برای انجام کاری به تهران آمد فرد نازنینی بود، پدر معتادی که بحرانهایی را دیده بود تا خواهر و برادر قصه و همه کارکترها، شخصیت نازنینی داشتند و این نشان از صفات آنان داشت. نسیم: با کم و بیش ضعفهایی
که من به قصه و ساخت فیلم دارم اما یک ویژگی "نازنین" به نظرم جالب آمد؛ شما ببینید هر بازیگری حاضر نیست در فیلم خودش را به خطر بیاندازد اما زد و خوردها و درگیریهای بازیگران این فیلم خیلی واقعی به نظر میآمد. گلستانه: دقیقا؛ هیچکدام از صحنه های درگیری فیلم نمایشی گرفته نشده و به همه بدون استثناء گفتیم که همدیگر را بزنند. فرحبخش: اتفاقا خوب بود چون همه چیز واقعیتر به نظر میآمد. آن هم در آن گرمای ظهر و در ماه رمضان. مهاجر: من دومین کاری است که با آقای گلستانه می کنم و این فیلم، فیلمی بود که بسیار برای من لذت بخش بود. همچنین فیلم بسیار سختی هم بود زیرا اتفاقات آن خیلی لب تیغ اتفاق افتاد. نسیم: چطور حاضر به این نوع بازی کردن، شدند؟ گلستانه: برای این کار به بازیگر همراهی نیاز داشتیم که نگران صورت و ظاهر صورت خود نباشد. بازیگری داریم که حتی بخاطر لباس هم زد و خورد را انجام نمی دهد. ان هم لباسی که پروژه برای او تهیه کرده است. نسیم: من به جواب اولم نرسیدم اینکه پس همه بازیگران انتخاب های اول شما بودند؟ گلستانه: بله 99 درصد بازیگران فیلم "نازنین" انتخاب نخست ما برای بازی در این فیلم بودند. روی این موضوع زیاد حساس شدی!
نسیم: از این جهت که ساخت فیلم همزمان با اتفاقات خانه سینما هم بود. بالاخره ممکن بود شما روی برخی بازیگران دست بگذاری ولی بخاطر موضع آقای فرحبخش در مقام تهیهکننده، حاضر به همکاری نشوند. گلستانه: ما وسط فیلمبرداری "نازنین" که بودیم دقیقا زمان یارکشی طرفین در ماجرای خانه سینما بود. حتی یادمه ما وقتی سکانس زد و خورد را داشتیم میگرفتیم و همان شب آقای فرحبخش در برنامه "هفت" بود. آتیلا پسیانی می آمد از ما آف میگرفت و میگفت ما بخاطر همین مسأله سینما، گردهمایی داریم. نسیم: قبل از اینکه از خود آقای فرحبخش سوال کنم، شما بگوئید چه نظری داشت؟ گلستانه: اتفاقا آقای فرحبخش میگفت که هماهنگ کنید بروند؛ ایرادی ندارد. دیگری میآمد و میگفت میخواهم بروم آن طرف شعار بدهم؛ بازهم سخت نمیگرفت. نسیم: فکر کنم بهتر است سوال اولم را بار دیگر البته از صاحب اصلی فیلم بپرسم. بحث اکران زودتر از جشنواره؛ گرچه قبلا به خود من هم گفتید که بخاطر دبیر امسال جشنواره فجر، حاضر نبودید "نازنین" به فستیوال برود. فرحبخش: برخی عوامل مثل خانم مهاجر(تدوینگر) هم اصرار داشت فیلم را برای جشنواره نگهداریم زیرا موضوع آن اجتماعی و با فیلمهای امروز سینما
متفاوت است. نسیم: و چرایی ندادنش به جشنواره؟ همان آقای رضاداد و اینها؟ فرحبخش: علیرضا رضاداد و امثال آنها مدیران ورشکسته هستند و من از آنها خاطره خوبی ندارم. حجتالله ایوبی بنده خدا خودش پیاده است و چیزی متوجه نیست. به او گفتند بیاید و اینها را دور هم جمع کند که کرده و یک آش شل قلمکاری را درست کرده است. نسیم: ولی خب جشنواره که متعلق به شخص نیست. فرحبخش: شک نکن؛ جشنواره فجر ملی و باعث افتخار ما است و در دوره های قبل آن نیز همیشه شرکت کرده ام. نسیم: لابد فیلمی که قرار است بزودی کارگردانی کنید را هم قرار نیست به جشنواره بدهید؛ حتی اگر زود تولید شد. فرحبخش: فرقی نمیکند؛ آن را هم به جشنواره نمی دهم زیرا رضا داد را قبول ندارم. حتی به خود او هم گفته ام که تو اصلا صلاحیت کار را نداری. نسیم: خود ایشان چه! عکسل العملی نداشت؟ فرحبخش: چیزی نگفت؛ یعنی جرات ندارد که چیزی بگوید. رضا داد اصلا چیکاره است. مسئولین نوکر ما هستند و خیلی هم باید به این افتخار کنند که به آنها پست و مقامی هم داده شده است. اگر بقیه بلد نیستند از حقوق خود دفاع کنند دلیل نمی شود که من از هم حقوق شهروندی خود دفاع نکنم. نسیم: این مشکلات و اختلاف نظرها
ربطی به سیاست که ندارد؟ فرحبخش: دلیلی ندارد که این دولت بعنوان دولت جمهوری اسلامی را قبول نداشته باشم. حتی جالبتر اینکه من خودم به آقای روحانی رای دادم و افتخار هم می کنم به ایشان رای دادم. هیچ باکی هم از کسی ندارم که بگویم خوب عمل کرده آقای روحانی اما در سینما ایشان نمره رفوزگی میگیرد. ممکن است حجتالله ایوبی هم آدم خوبی باشد و آدم هایی که آنجا هم هستند افراد خوبی باشند. نسیم: پس این اختلاف نظرها و عقاید متضاد چیست که این وسط بین شما و طرف مقابل، پیش آمده؟ فرحبخش: افرادی که وابستگی به سینمای دهه 60 دارند جنایتکار بودند. اینها در دهه 60 جنایت کردند. شما نبودید و ندیدید اینها را و آن زمان که خاک بازان سینما را نابود کرد. در دهه 60 انوار و خاکبازان بودند که الان هم آنها هستند که از پشت پرده دارند سینما را هدایت می کنند. آنها بودند که سینما را نابود کردند. نسیم: مدیریت شخصی مثل آقای ضرغامی در سالهای بعد چطور؟ فرحبخش: ضرغامی در سالهای 74 و 75 اتفاقا بد عمل نکرد. نسیم: احتمال دارد ارتباط با تیم قبلی سازمان سینمایی باعث شده الان صمیمیتی با مسئولین الان سازمان نداشته باشید؟ فرحبخش: در واقع شاید مرا به جریان شمقدری
می چسبانند. اصلا شمقدری کی هست که من به او بچسبم؟. اگر پول و امکاناتی دادند در این چهار سال باید بیایند و اینها را رو کنند. بعضی ها هم که با لگد و جفت پا در خانه سینما را باز کردند ما فکر می کردیم که اینها کارگردان هستند. اینها می نشینند اراجیفی در روزنامه ها می نویسند. اینها کوتوله های فکری هستند. کوتوله های فکری هستند که سریال می سازند و نصفه ول کرده و به کنار می گذارند. در عمر خود ممکن است 3 تا کار کرده باشند و حرف هایی که می زنند اندازه دهان آنها نیست. در مسائلی دخالت می کنند که شکلشان به ان حرفها نمی خورد. در مورد درجه بندی صحبت می کنند که 15 سال است که ور افتاده. مصاحبه ای چند وقت پیش از حجت الله ایوبی دیدم که در آن گفته بود ماه سپتامبر! زیرا اینقدر در پاریس قهوه خورده که یادش نیست ماه های ما شمسی است. ایوبی از نظر فرهنگی هم خیلی خوب است و اگر به ملاقات ایشان بروید ممکن است که خیلی خوشحال شوید. نسیم: ولی خب با او هم مخالف هستید. فرحبخش: اولین چیز این است که ایوبی نباید قبول می کرد این پست را زیرا این پست اصلا برای او نیست. مشخص است زیرا اگر افراد دیگری می خواستند بیایند، مجلس موضع میگرفت برای همین
ایشان را در این پست قرار داده اند تا خودشان در پشت پرده کارهای خود را انجام دهند. به هر حال خدا آخر عاقبت ما و بخش خصوصی را به خیر کند. نسیم: یک نکته؛ در مورد ندادن "نازنین" به جشنواره، فکر نمیکنید دیگر عوامل فیلم هم حق دارند؟ فرحبخش: دوستان حق دارند و اینجوری نیست که حق نداشته باشند. اما من مصلحت بالاتر و آینده را درنظر می گیرم. زیرا می دانم چه اتفاق هایی در جشنواره امسال رخ می دهد و این را خواهید دید. اصل درگیری ها را امسال در جشنواره خواهید دید. من اگر درست پیش بینی نکنم 30 سال در سینما وقت خودم را تلف کرده ام. بعد هم، قرار نیست در جشنواره من سیاهی لشکر باشم. گرچه قبول می کنم سیاهی لشکر افراد درست و حسابی باشم. اما سیاهی لشکر افرادی که خود آنها سیاهی لشکر هم نیستند، نمی شوم. نسیم: البته اکثر سینماگران خوب ما، امسال در جشنواره هستند. فرحبخش: فیلم هایی که امسال در جشنواره می بینید هیچ ربطی به دولت فعلی ندارد و برای دولت قبلی است.تیم فعلی سازمان سینمایی، اصلا به فیلمساز برجسته ای پروانه ندادند. همه فیلم هایی که آماده شده فیلم هایی بوده که در دولت قبل تهیه و تولید شده است. قطعا و ندیده به شما می گویم که فیلم
های خوبی امسال در جشنواره حضور خواهد داشت. اما مدیریت را مدیریتی سالم نمیبینم و نمی تواند به خوبی مدیریت کند و حق به حق دار را برساند. نسیم: خانم مستانه مهاجر! تا جایی که سابقه شما نشان میدهد چندین فیلم با آقای فرحبخش همکاری داشتهاید. چطور این ارتباط همچنان دوام دارد؟ مهاجر: استمرار کار کردن با یک تهیهکننده، نشانه یک توافق کامل بین بازیگر، عوامل و آن تهیه کننده است. من دوازدهمین فیلم است که با پویافیلم کار می کنم. فکر نمی کنم اینقدر زیاد مابین تهیه کننده، کارگردان و تدوینگر تفاهم وجود باشد که ماها داریم. در کل بگویم وقتی تفاهم فکری در کار هست پس من هم هیچ اعتراضی ندارم. پس تا حالا اگر جایزه نگرفتهام، خب نگرفته ام و هیچ اتفاقی هم برای من رخ نداده است ولی مطئنا کار من دیده می شود. نسیم: اگر اشتباه نکنم امسال هم با چند فیلم در جشنواره امسال فجر همکاری دارید. مهاجر: بله من چند فیلم دارم ولی هر فیلم خاصیت و ویژگی خود را دارد. من هم به آقای گلستانه پیشنهاد کردم و هر دوی ما دوست داشتیم که "نازنین" به جشنواره برود ولی به تصمیم آقای فرحبخش احترام می گذاریم. نسیم: و پایان مطلب اگر حرفه ناگفتهای مانده...؟ فرح
بخش: من فقط یک ادعا دارم و آن اینکه من متعلق به بخش خصوصی هستم. غیر از این موضوع هم هیچ ادعای دیگری ندارم. همچنین در بخش خصوصی کسی جلوی من قرار ندارد. گلستانه: ما از ابزار و ادباتی که داشتیم به نحو احسن استفاده کردیم. این نکته خیلی مهمی است که این کار حاصل فعالیتی گروهی بوده است. اینکه شما داستانی را در مدت زمان 90 دقیقه باز کنی، تشریح و تعریف کنی و سپس به پایان برسانی و هیچ نکته بازی نمانده باشد.