اخبار آرشیوی
نشست 'رسانه و هیأت' در «نسیم»// "مخاطب در رسانه هیأت" - حجتالاسلام زائری: ما در هر سطحی در هیأت، از مخاطبمان عقبیم/ مهدی زنگنه: در همه رسانهها اتاق فکری وجود دارد که مخاطبشناسی میکنند، اما در هیئات این را نداریم/ عبدالرضا هلالی: صداوسیما در برنامهسازیها، تمام سلایق را در نظر نمیگیرد
سرویس فرهنگی - نشست "هیأت و رسانه" با حضور حجتالاسلام شهاب مرادی، حجتالاسلام زائری، حسن سلطانی، عبدالرضا هلالی و مهدی زنگنه، پیش از محرم در خبرگزاری «نسیم» برگزار شد. متن این نشست به تفیک موضوعات مورد بحث، طی چند قسمت منتشر میشود. مبحث دوم این نشست با عنوان "مخاطب در رسانه هیأت" را از نظر میگذرانید. *مهدی زنگنه: یکی از مباحث مهم علوم رسانه مخاطب شناسی و تولید محتوا برای طبقات و سلایق گوناگون مخاطبان است. هر رسانه ای مخاطبش را باید بشناسد، رده بندی سنش را بداند، تحصیلاتش را بداند و برای آن برنامه ریزی کند. در رسانه های موفق یک اتاق فکر و شورای ارزشیابی وجود دارد که یکی از کارهایشان این است که مخاطب شناسی می کنند و بر اساس آن برای مخاطب محصول تولید می کنند. آیا در هیئات ما چنین اتاق فکری وجود دارد. آیا برای مخاطبان گوناگون برنامه های مناسب سلایق و علایقشان داریم؟ بنظر من این اتاق فکر وجود ندارد. همه چیز با سلایق فردی مدیریت می شود و علمی نیست. ما دو سه سری مخاطب داریم، یک سری مخاطب به قول معروف بچه هیئتی اند، یک سری مخاطب داریم که گاه گاهی می آید هیئت، یک سری مخاطب هم مخاطب رهگذر است، یک صدایی به گوشش می
رسد و می گوید حالا یک هیئتی هم برویم، یک سری مخاطب هم هستند که بی تفاوتند اما جزو مخاطبین هیات ها هستند. *عبدالرضا هلالی: ما پتانسیلی داریم به نام محرم و در این ماه ما با یک قشری در ارتباط هستیم که شاید در طول سال هیچ وقت گذرشان هم به روضه امام حسین (ع) نیافتد. در دهه محرم مخاطبی داریم که اصلا در این فضا نبوده، آن هم بخاطر اینکه فضای جامعه بگونه ای است که طرف ناخود آگاه باید شب عاشورا و تاسوعا در فضای مذهبی قرار بگیرد و خیلی از کارهایی که شاید در طول سال انجام می دهد را کنار بگذارد. این می شود یک فضا و پتانسیل که باید از آن استفاده کرد. ما از آن قشری که شاید خیلی پایبند به مسائل شرعی نباشد غافلیم و دنبال افرادی هستیم که به قول خودمان هیئتی اند و فقط می خواهیم به آن ها خوراک بدهیم. ما باید برای حداقل 8 میلیون نفری که ساکن تهرانند برنامه بریزیم. که چطور این آدم را که اهل فلان کار است را بیاوریم در روضه امام حسین (ع). ما هم معلم دبستان نیاز داریم، هم معلم راهنمایی و هم استاد دانشگاه. ما نمی توانیم با زبان دانشجویی برای دبستانی ها صحبت کنیم. متوسط سن قشری که در جلسه ما شرکت می کند 13 تا 33 سال است. بعضی وقت ها
ما یک شعر خیلی شعر ساده می خوانیم، خب کسی که پای منبر من است 13 ساله است و من نمی توانم شعری بخوانم که او نفهمد. می گویند پس تو داری خودت را فدا میکنی، بله این کار هم نیاز است، فدا شدن را هم دارد. شعرهای قوی خواندن خیلی هم عالی است، ولی تکلیف این بچه 12 ساله چی میشود؟ ضمن اینکه این مهم تر از دانشگاه است، یعنی ما اگر بتوانیم اینها را از پایه بهتر بسازیم و بیاوریم در این فضا مطمئنا اینها سوق پیدا میکند به سمت مرحله های بالاتر. صداوسیما می گوید که ما می خواهیم برای همه سلایق برنامه داشته باشیم. آیا واقعا در این ادعای خود موفق بوده اند؟ باید برنامه ریزی کرد، ما اکتفا کردیم مثلا به یک شب شهادت با یک منبر و مداح، سعی نکردیم برای اینها یک برنامه ریزی بکنیم و برنامه مناسب تولید بکنیم. در این 30 ساله بعد از انقلاب چقدر برنامه توانستیم با رویکرد مذهبی تولید کنیم که مردم را پای تلویزیون بنشاند؟ هیچ برنامه ای نبوده و هیچ برنامه ای هم نریختیم، بلکه سلیقه ها را هم در جامعه نگاه نمی کنیم که شاید از فلان مداح هم یک قشری خوششان بیاید، خب بیاییم نکات مثبت آن جلسه و آن مداح را دربیاوریم و برای مخاطبمان نمایش دهیم. ما در همه
بخش های هیات از منبر و روضه و سینه زنی و شور به فکر مخاطب خاص خودش هستیم که به هر قشری خوراک خودش را بدهیم. حتی باید به فکر چایی جلوی در هیات هم بود. آن هم مخاطب دارد. *حسن سلطانی: این که ما باید سلیقه مخاطب را بالا ببریم یا خودمان را هم سطح سلیقه او کنیم یک جاده دوطرفه است، یعنی یک موقع مخاطب ما به قول آقای هلالی 13 سالش است و یک وقت هم 33 سالش است، ما باید روشی را به کار ببریم که هم نیازمندیهای او را برطرف بکنیم و هم آرام آرام سلیقه این را تغییر دهیم. یعنی هم چندتا شعر با زبان ساده گویی بخوانیم، لحنی باشد که او لذت ببرد، آهنگی باشد که او برایش جذاب باشد، اما در قالب همین لحن و آهنگ و این آوا و این ساده گویی آرام آرام از عبارات و ابیاتی استفاده بکنیم که نگاه او دستخوش تغییر بشود. ببینید این فنجان یک ظرفیتی دارد، آن پارچ هم یک ظرفیتی. اگر چایی درون فنجان را بریزیم در پارچ ظلم کرده ایم چون خودش را نشان نمی دهد اگر آب پارچ را هم بریزیم در لیوان ظلم کرده ایم چون همه اش هرز می رود. بنابراین، اولا باید مخاطب را شناخت، بعد هم او را نیاز سنجی کرد. این اتاق فکر وجود دارد، الان قطعا آقای هلالی قبل محرم دغدغه اش این
است که چه کسی را برای منبر دعوت کند، خب این دغدغه حل شد، حالا منبری راجع به چه موضوعی صحبت کند که 13 شب موضوع ادامه پیدا کند. اول جلسه که هنوز به پیک جمعیت نرسیده چه چیزی به مخاطب بدهد. وقتی جلسه به اوج خود رسید چه خوراکی نیاز است. بنابراین خود بخود دارد یک کنداکتور می بندد. *حجتالاسلام مرادی: ببینید هر مخاطبی سلیقه ای دارد و باید برای همان سلیقه برنامه ریزی شود. مخاطبی خواندن آقای هلالی را دوست دارد، یکی هم دوست دارد بنشیند پای منبر یک مداح فینه ای که با یا رحمن و یا رحیم شروع می کند. خب ما نمی توانیم آن کسی که خواندن هلالی را دوست دارد به زور بیاوریم بنشانیم پای منبر این آقا. *حجتالاسلام زائری: ما در هر سطحی از کفش دار هیئت تا منبری و مداح، از مخاطبمان عقبیم. از زاویه رسانه ایش سرعت تحولات اجتماعی و مخاطب خیلی بیشتر از ماست و توقع خیلی خیلی بیشتر از کاریست که ما کردیم. دلایل این عقب ماندگی و فاصله یک بحث دیگریست، یکی از آن دلایل به طور جدی این است که منابع تامین مالی چنین کارهایی باید مردمی باشد، باید درون خود فضای هیئت باشد، نباید به سمت کارهای دولتی برود. یکی از امتیازات هیات این است که مردمی است و به
نهادهای مردمی و مناسبات سیاسی و اینها چندان آلوده و گرفتار نیست. طبیعتا رسانه هیئت یا کارهای مطالعاتی و پژوهشی درباره هیات در همین چهار چوب تعریف میشود. ضمنا این کارها واقعا هزینه بردار است، یعنی من طبیعتا بعنوان بخش خصوصی امکان اینکه چنین هزینه ای بکنم را ندارم. طبیعتا با چنین وضعیتی نیروی متخصص و کارشناس در این حوزه هم نمیتوانم پیدا بکنم که بتواند آن خلا را جبران کند. اینها دست به دست هم میدهد این عقب ماندگی و فاصله را بوجود میاورد.