اخبار آرشیوی

کدخبر: 724746

مجید اخشابی در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: هنرمندی که صرفا تقلید می‌کند هنوز در مرحله آموزش درجا می‌زند/ ملودی‌هایم را بر اساس موسیقی ایرانی می‌سازم/ اعتقادی به "مافیا در موسیقی" ندارم/ به رسمیت نشناختن حق مولف از سوی صداوسیما و سایر نهادها، بی‌معرفتی به هنر است

"مجید اخشابی هنرمندی است که با سازندگی سنتور پا به عرصه موسیقی کشور گذاشت و فعالیت خود را در ارکسترهای صدا و سیما ادامه داد وی از سال ۱۳۷۵ با تشکیل ارکستری بنام مهرآوا مرکب از اساتید موسیقی سنتی ایران در اقصی نقاط ایران و جهان کنسرت‌هایی برپا کرد و از سال ۱۳۸۰ با خوانندگی در تیتراژ یکی از سریال گمگشته توانست اسم خود را بیشتر از گذشته مطرح کند و این رویه ادامه یافت تا اینکه تا به امروز توانسته با انتشار آلبوم های مختلف خود را به عنوان هنرمندی پرکار مطرح کند." نسیم:: آیا می‌شود از شما به عنوان نخستین خواننده ای یاد کرد که اختصاصا برای یک سریال تلوزیونی تیتراژخوانده است یا خیر؟ - به اعتقاد من اینکه چه کسی و چه زمانی نخستین تیتراژ سریال تلویزیونی را خوانده اصلا اهمیت ندارد اما باید به این نکته اشاره کرد که آن موجی که موجب شد که همه مجموعه سازان تلویزیون به عنصر موسیقی با کلام در سریال روی بیاروند مربوط است به سریال گمگشده که در ماه رمضان از تلویزیون پخش شد و یک جو جدیدی از تیتراژهای تلویزویونی شروع شد. نسیم::خیلی مواقع از سوی مردم از شما به عنوان خواننده تیتراژ خوان یاد میشود این موضوع موجب نشده که تمرکز شما بر روز مسائل اساسی موسیقی کم شود؟ - از ابتدا بروز چنین اتفاقی که صدای من در ماه رمضان به مردم معرفی شود و با کارهای آیینی به مردم معرفی شود یک محبت الهی بوده است و این تاثیرات هنری، اجتماعی موسیقی بر زندگی شخصی و هنری من هم مثبت و موثر بود و راه، سبک و سیاق زندگی من هم تحت تاثیر قرار داد و همیشه به این مسئله افتخار می‌کنم که اگر صدای من بتواند ذهن و خیال کسی را به سمت و سوی ماه رمضان ربط بدهد بدیهی است که از نیکبختی من است. نسیم:: از نکات جالب درباره شما این است که با نوازندگی سنتور پا به عرصه موسیقی کشور گذاشتید، چه اتفاقی افتاد که بعدها به عنوان خواننده موسیقی پاپ مطرح شدید؟ - درست است، ورود به عرصه موسیقی را با نوازندگی سنتور شروع کردم و سپس با خوانندگان و نوازندگان مطرح موسیقی سنتی در حوزه های نوازندگی، تنظیم، آهنگسازی و نظارت بر ضبط در تولید آلبوم‌های مختلف همکاری داشتم اما با آغاز دهه 80 بود که به حرفه خوانندگی نیز روی آوردم و نوازندگی در درجه دوم قرار گرفت اما از آنجا که به عنوان یک نوازنده سنتور و یک هنرمند موسیقی سنتی فعالیت می‌کردم خیلی از اطرافیان من تصور می کردند که در راستای موسیقی اصیل فعالیت خود را ادامه دهم اما با توجه به گیرا بودن و فراگیربودن موسیقی پاپ تصمیم گرفتم به عنوان خواننده در این حوزه به فعالیت خود ادامه دهم. نسیم:: البته با یک تفاوت دیگر با هنرمندان پاپ کشور، درسته؟ - بله و بر همین اساس در تمامی آثارم سعی کردم ملودی‌هایم را بر اساس موسیقی اصیل ایرانی پایه‌گذاری کنم و هیچ گاه سعی نکردم بر اساس موسیقی غربی، آثارم را به تولید برسانم و همیشه در تولید آثارم به دنبال ارائه تلفیق جدید و جذاب از موسیقی پاپ و موسیقی اصیل ایرانی بوده ام. نسیم:: واقعا به نظر شما موسیقی پاپ فراگیرتره؟ - موسیقی پاپ با زبان ساده تر با مخاطب خود سخن می‌گوید و از طرفی هم برای برخی جوانان از هیجان بیشتری برخوردار است. موسیقی پاپ یک صمیمیت در وجودش است که هر شعری را می توان در قالبش خواند، البته قدر موسیقی سنتی را همچنان می‌دانم و تفاوت آن بین موسیقی پاپ و سنتی مانند لباس اسپرت و لباس رسمی می ماند و هنرمند در موسیقی پاپ مانند لباس اسپرت در آن احساس راحتی می کند. نسیم:: اغلب اشعار آهنگ های شما از شاعران معاصر صاحب سبکی چون علی معلم دامغانی بوده است آیا شخصا در انتخاب اشعارتان حصاصیت خاصی وجود دارد؟ - بدیهی است که شعر به عنوان روبنایی ترین سطح درگیرکننده ذهن مخاطب بسیار در موسیقی اهمیت دارد این همه ساز و سازنده در خدمت خواننده سعی می کنند کلام را با موسیقی در بیامیزند و باعث شوند که یک پیامی که به زیبایی موسیقی آراسته است به مخاطب ارائه دهند و زمانی که این پیام بصورت هجوگونه به مخاطب انتقال یابد که شاعر آن به یک نتایج غلط رسیده و یک جهان بینی غلط برخلاف بسیاری از آدم ها دارد و با یک کوته بینی سطح پائین به موضوعاتی چون نفرین، کینه خشم، انزجار و طغیان می پردازد و نتیجه اش می‌شود اینکه یک خواننده به واسطه جواب ندان تلفن دوستش یک آهنگی بخواند. نسیم:: ملاک اصلی و ثابت شما برای انتخاب شعر در آهنگ ها چیست؟ - بنده به عنوان یک دست اندکار حوزه موسیقی نمی توانم خودم را قانع کنم که اثری را بخوانم که شعرش هیچ ارزشی نداشته باشد و همیشه سعی کردم اشعاری را انتخاب کنم که یک محتوا ، پیام و انرژی داشته باشد که قابل ارائه به مخاطب باشد نه اینکه فقط یکسری کلمات باشد که به هم مرتبط باشند. نسیم:: به اعتقاد شما در ارائه ترانه های سخیف در حوزه موسیقی چه کسی مقصر است؟ - متاسفانه هم اکنون یک سطحی نگری از سومی برخی هنرمندان و مردم نسبت به موسیقی مظلوم در حال رخ دادن است ، یک زمانی استاندارد تنظیم موسیقی شخصی به نام واروژان بود که ارکستر سازهای آن مخاطب را به وجد می‌آورد اما متاسفانه هم اکنون تظیم کننده ها و مخاطب در نوع تنظیم آثار، وجود سازهای زیاد را مزاحم می پندارد و تنظیم به خلوتی رایج شده و از سازهای اندکی در موسیقی استفاده می‌شود و خیلی از این تنظیم کنندگان بسیاری از سازها را از نزدیک ندیده‌اند و اغلب صداهای آنان را فقط در کامپیوتر شخصی خود دارند هم تنظیم کننده خیلی قضیه موسیقی را ساده گرفته اند و هم سلیقه مخاطبان هم دچار تزلزل شده است و از سویی اشعار موسیقی ها به شدت تنزل پیدا کرده و فاقد قافیه و ردیف اند و صرفا یک تکس محسوب می‌شود. در حالی که شعر یک زاویه دید جدید و یک مکاشفه و کشف جدید از سوی شاعر است که باید از سوی شاعر روایت شود اما متاسفانه این اتفاق به ندرت در موسیقی کشور می افتد. نسیم:: شاید برخی هنرمندان می خواهند در کارهایشان از اشعاری استفاده کنند که به نوعی برای مخاطب تازگی داشته باشد؟ - به عنوان مثال میلیون ها نفر درباره گل اظهار نظر می کنند اما مولانا از یک زاویه ای درباه گل شعر می گوید که برای همه تازگی دارد که این مسئله درباره پدیده های اجتماعی هم می تواند صدق کند یعنی اینکه اگر کسی راجه به پدیده های اجتماعی بخواهد حرفی بزند چیزی را عنوان کند که هیچ کس تاکنون به آن پی نبرده باشد. نسیم:: شاید برخی خواننده های پاپ از اشعار ساده برای ارتباط بیشتر مخاطبان با موسیقی پاپ استفاده می کنند؟ - به اعتقاد من یک خواننده با ارائه یک قطعه مردم را به یک نمایشگاه کوچک موسیقی دعوت می کند و یک هنرمند برای برپایی یک نمایشگاه باید تمامی امکانات اولیه و حرفه‌ای را فراهم کند اما شعر سخیف جایی در یک نمایشگاه هنری ندارد. نسیم:: اما همین شعر سخیف را در این نمایشگاه هنری و در قالب کنسرت‌ها به مردم عرضه می کنند. - به نظر من یک اثر هنری وقتی در ذات چیزی برای عرضه ندارد، هنرمند مجبور است از حواشی هنر برای جذابیت استفاده کند که این روش لطمات بسیاری به هنرمند و خود هنر وارد می کند. نسیم:: اگر بخواهیم درباره سطح سواد هنری خواننده های فعلی صحبت کنیم به نظر شما خوانده های ما تا چه اندازه به سبک های آوازی واقف اند؟ -خوشبختانه تمامی خوانندگان موسیقی سنتی ما سال ها توسط اساتید موسیقی آموزش دیده‌اند و در این دوره آموزش ناخودآگاه با شعر آشنایی کامل پیدا می‌کنند و یک سواد هنری پیدا کرده و یک زیبایی شناسی را در هنر کشف کرده و همه خوانندگان هنری یک سابقه حداقل 10 ساله در فراگرفتن اصول موسیقی در کارنامه خود داردند اما متاسفانه خواننده موسیقی پاپ این ماهیت یکبار مصرف آن جلوی این فراگرفتن را می گیرد. نسیم:: پس چرا آثار خوانندگان پاپ با اقبال عمومی بیشتری نسبت به آثار خواننده موسیقی سنتی مواجه میشود؟ - متاسفانه بازار موسیقی کشور به خاطر تشنگی لحظه ای و هیجانی مخاطبان جوان خیلی مواقع از انواع مختلف موسیقی پاپ بصورت بی هدف استقبال می کند. برخی از هنرمندان که سواد آکادمیک که ندادند حداقل لازم است که اصول موسیقی را از هنرمندان مطرح موسیقی کشور فراگیرند. نسیم:: به نظر شما یک خواننده پاپ برای ارتقای سطح کیفی کار خود باید به سبک های آوازی موسیقی اصیل ایرانی واقف باشد یا خیر؟ - نمی توان گفت الزاما یک خواننده پاپ باید به ردیف های آوازی موسیقی ایرانی واقف باشد اما فراگرفتن این ردیف ها می تواند به ارتقای دانش و توان خوانندگی کمک کند. نسیم:: به نظر شما برای تغییر ذائقه مخاطب به سمت و سوی موسیقی پاپ چه اقداماتی می‌توان انجام داد؟ - به اعتقاد من مردم اگه به این مسئله که نوع موسیقی که گوش می دهند می تواند نوع شخصیت آنها را تعیین کند واقف باشند می تواند خیلی از مسائل را حل کند زیرا نوع موسیقی می تواند بر شخصیت شان تاثیرات مختلفی را بگذارد. نسیم:: به نظر شما چرا خواننده پاپ سراغ شعرهای وزین نمی روند؟ - چون به اعتقاد بنده کار کردن به روی شعرهای سنگین و وزین بسیار سخت است زیرا شعر وزین اینقدر قوی است که موسیقی شما را می بلعد. نسیم:: به همین خاطر است که شما به اشعاری وزین روی می آورید؟ - بله دقیقا به همین خاطر است نسیم:: به نظرتون برای برون رفت از این وضعیت چه باید کرد؟ -همه فرم هایی که خوانندگان با همه بضاعتی که هست ارائه می کنند نشانه استعداد بالای این هنرمندان است اما متاسفانه استعداد کنترل نشده، مهارنشده و تربیت نشده است و باید در ساز و کاری خاص این جوانان استعداهای خود را تربیت و هدایت کنند. نسیم:: پس از انقلاب یک موج موسیقی پاپ در کشور با حضور چهره‌هایی چون محمد اصفهانی، خشایار اعتمادی و ... راه اندازی شد که توانست تاحدودی جوانان را جدب موسیقی داخلی کند به اعتقاد شما چرا این موج آنچنان که باید پایدار نماند؟ - به نظر من در آن دوره موسیقی شاهد یک پیشترفت قابل توجه ای در بخش های شعر، آهنگسازی و تنظیم بودیم که سردمدار این اتفاق مرکز موسیقی صداوسیما با مدیریت علی معلم دامغانی بود که با ارائه مجوزها و کمی بازتر عمل کردن تاثیرات بسزایی در این اتفاق داشت و حضور معلم موجب شد خیلی از خواندده های شاخص نسل اول موسیقی پس از انقلاب مجوز بگیرند و حتی وازرت ارشاد هم به تبع این اقدام به صدور مجور کرد. نسیم:: به اعتقاد شما اینکه برخی از این خواننده ها در نوع صدا و لحن شباهت عجیبی به برخی خواننده‌های خارج از کشور داشتند در آن برهه از زمان این مسئله می توانست به ارتقای موسیقی سالم بینجامد؟ - اتفاقا برای خود من هم به عنوان یک موزیسین تعجب انگیز بود که چرا باید دقیقا صدای یک خواننده دیگر برای مخاطبان موسیقی کشورمان را تکرار کنیم اما معلم دامغانی تاکید داشت که کسی که چیز جدیدی برای عرضه نداشته باشد با یک یا دو کاست و آلبوم از اذهان مردم فراموش می‌شود. نسیم:: یعنی شما مقوله ای به نام "تقلید" را در هنر رد می کنید؟ - به نظر من تقلید یکی از دوره های آموزش در موسیقی است و یک شاگرد در نحوه خواندن باید از استاد خود تقلید کند اما وقتی این شاگرد به درجه استادی و خلق اثر رسید باید یک خلاقیتی را برای ابداع ارائه کند، کلا کسانی که صرفا تقلید می کنند هنوز در مرحله آموزش مانده است و هنوز به بخش ارائه موسیقی پا نگذاشته اند. نسیم:: اینکه برخی هنرمندان می گویند من تقلید نمی کنم بلکه از فلان خواننده تاثیر گرفته ام، قابل قبول است؟ - ممکن کسی شکل حنجره اش و چهره اش ناخودآگاه شبیه هنرمند دیگری باشد که هیچ ایرادی ندارد اما باید در محتوای اثر تفاوتی محسوس احساس شود و این تفاوت نهایتا منجر به پیشرفت خود خواننده می‌شود. نسیم:: به اعتقاد شما خواننده نسل اول موسیقی پاپ پس از انقلاب تا چه اندازه عاری از مقوله تقلید بدون خلاقیت بودند؟ -همه هنرمندان نسل اول موسیقی پاپ پس از انقلاب قابل احترام هستند زیرا جاده موسیقی سالم را به خوبی هموار کردند بدون تردید موجب آشتی دادن مردم با موسیقی داخلی شدند و واقع شاهد یکسری کارهای خوب، تنظیم ها و آهنگسازی های خوب بودیم و همان که آشنا کردن مردم با موسیقی پاپ نقش داشتند قابل ستایش است و خیلی از این هنرمندان سالیان سال به علت عدم مجوز پشت خط مانده بودند. نسیم:: چرا ادامه این نسل تاثیرگذار نتوانست دوام کافی بیاورد؟ - متاسفانه مهترین مشکل موسیقی کشور این بود که اغلب مسئولین پس از انقلاب به تولید سرود تاکید داشتند که این تاکید در دوران دفاع مقدس به جا و مناسب بود اما پس از این دوران تولید صرفا سرود خیلی توجیه نداشت و همین نسل اول سرود ها را کم کم به سمت و سوی آهنگ سوق دادند و با شیوه ای مناسبتی. - بلافاصله نسل بعد از این نسل اولی ها ظهورشان مواجه شده بود با شروع موج خوانندهای اینترنتی و بدون مجازو این همین مسئله که نسل دوم این موسیقی با هنرمندان غیرمجازی که بدون فیلتر کارهای خود را ارائه می دادند باید رقابت می کردند بسیار کار سخت و دشواری بود. نسیم:: که در نهایت هم خواننده های غیر مجاز بدون فیلتر توانستند در جذب مخاطبان عام موفق تر عمل کنند؟ - بله کاملا، این مسئله به خاطر ارائه اثری بدون فیلتر و یک آزادی عمل خاصی قابل پیش بینی بود و این عدم فیلترینگ به وجود جذابیت های کاذب عوام پسند منجر می شد که البته بعدها همین خواننده با گرفتن مجوز همانت سبک و سیاق هنری خود را ادامه دادند. نسیم:: تا چه اندازه موافقید که در صورت اعطای سریع تر مجوز به خواننده ها می توان از گسترش موسیقی زیرزمینی جلوگیری کرد؟ - به اعتقاد من همچنان به مانند سابق صدور مجوز به سختی صورت می گیرد، البته بخشی از این مسئله واقعا به حق است زیرا واقعا یکسری ترانه ها را نمی توان مجوز داد. نسیم:: این سختی کار در گرفتن مجوز تا چه اندازه در کیفیت کار هنرمند تاثیر گذار است؟ - بسیار زیاد تاثیرات منفی می گذراد هنوز من که سال ها است کارهای مجاز ارائه می دهم برای گرفتن مجوز یک آهنگ باید دو ما دوندگی کنم حال چه برسد به سایر هنرمندان. نسیم:: البته معاون هنری ارشاد یکسری قول هایی مبنی بر برداشتن سیکل طولانی اداری اعطای مجوز به هنرمندان داده است؟ -به نظرم دیگه باید جلوی یکسری سخت گیری های بی حد و حساب گرفته شود به هر صورت این روند اعطای مجوز تاثیر بسیاری برجوانان می گذراد تا مسیر کوتاه تری را برای شناساندن اثر خود به مخاطبان انتخاب کنند که این مسیر همان موسیقی زیر زمینی و اینترنتی است در کنار این مسئله باید به بحث آموزشی جوانان علاقه مند به موسیقی توجه ویژه ای کرد. نسیم:: به اعتقاد شما درخشش هنرمندانی که با موسیقی زیرزمینی فعالیت خود را شروع کردند و هم اکنون به عنوان هنرمند مطرح مجاز در موسیقی کشور حضور دارند تا چه اندازه در گسترش جوانان به سمت و سوی موسیقی زیر زمینی تاثیرگذار است؟ - به اعتقاد من این مسئله خیلی تاثیرگذار نخواهد بود و در عوض نهادها به جای اینکه فیلتر بگذارند سر راه هنرمند باید در ارتقای سطح سلیقه مردم تلاش کنند یعنی به جای اینکه به هنرمند بگویند چه بخوانند و چه نخوانند باید کاری کرد که سطح سلیقه مخاطبان را ارتقا داد وباید فرهنگ سازی کنند و باید تلاش کنند که هر مخاطبی بتواند به عنوان یک کارشناس صاحب ذوق، اثر باکیفیت را برای گوش دادن انتخاب کند. نسیم:: یعنی شما با آزادی انتخاب موسیقی از سوی مخاطبان موافقید؟ - به نظر بنده باید به خواننده های زیرزمینی اجازه دهند تا هر کاری که دوست دارند انجام دهند و هر چه در توانایی خود دارند عرضه کنند که این مسئله دو جنبه مثبت دارد که یکی اینکه توانایی خواننده های موسیقی زیرزمینی برای مردم به خوبی آشکار می شود و از سویی دیگر خواننده های متعهد زیرزمینی به مسیر درست موسیقی قدم می گذراند. نسیم:: شما تا چه اندازه به وجود "مافیا" در موسیقی کشور اعتقاد دارید؟ -شخصا این واژه را به هیچ عنوان را در شان هنر کشور نمی‌دانم و مافیایی در موسیقی کشور مطرح نیست و هنر واقعی باید اینقدربرنده و نافذ باشد که هیچ سدی نتواند جلویش را بیگرد. نسیم:: یعنی هیچ باندبازی و یا حتی پارتی بازی هم در کار نیست؟ - نه به واقعا اینچنین نیست شاید مواقعی پیش بیاید که یک کارگردانی تلویزیونی با یک خواننده دوست باشد و از صدای آن خواننده لذت ببرد و چندین بار از حضور این خواننده در تیتراژ تلویزیونی استفاده کند که هیچ وقت نمی توان اسم این کار را باندبازی و مافیا گذاشت. نسیم:: یعنی حتی در کنسرتهای موسیقی هم خبری از "مافیا" نیست؟ -در کنسرت های موسیقی هم مافیایی در کار نیست یک خواننده ای از آلبومش استقبال می شود و مدتی بعد هم کنسرت خود را تمدید می کند و یک امر طبیعی در دنیای موسیقی به حساب می آید. نسیم:: اینکه برخی هنرمندان مطرح اعلام می کنند که عده ای نمی گذراند ما کار کنیم، تا چه اندازه قابل قبول است؟ - به اعتقاد من اینچنین نیست و هیچ کسی نمی تواند مانع کار کردن کسی در این مملک شود و اگر هنرمندی حرفی برای گفتن داشته باشد می تواند حرف خود را به کرسی بنشاند. نسیم:: آیا به موسیقی سبک هایی چون رپ علاقه دارید؟ -صادقانه بخواهم بگویم اینکه هیچ گاه نتوانستم با موسیقی رپ ارتباط برقرار کنم و اعتراف می کنم سعی کردم ارتباطی برقرار کنم اما به اعتقاد من هنرمندی که موسیقی را بلد باشد و زیبایی های موسیقی را شناخته باشد سبک رپ برای وی یک سبک مسخر ه ای است زیرا هیچ زیبایی هنری برایش به ارمغان نمی آورد. نسیم:: تعریف شما از موسیقی خوب چیست؟ - موسیقی خوب، موسیقی است که با زیبایی شناسی های استاندارد، قدرت انتقال حس خوب را داشته باشد و بتواند مخاطب را به تفکر فرو ببرد و به آرامش و لذت معنوی دعوت کند نه اینکه کاری کند که مخاطب بدون دلیل بالا و پایین بپرد. نسیم:: به نظر شما موسیقی ما، اقتصادی دارد که نیاز باشد شکست آن را بررسی کند؟ -اقتصاد تا جنبه عام به خود نگیرد، نمی‌توان گفت اقتصاد موسیقی داریم زیرا پولی که اکنون ردو بدل می‌شود به صورت محدود است و هیچ رونقی ندارد که بخواهد اقتصاد موسیقی را در پی داشته باشد. نسیم:: خود شما چطور، توانسته اید از هنر خود منفعت مادی ببرید؟ - خودم به عنوان یک هنرمند از شرایط اقتصادی موسیقی خود رضایت دارم اما متاسفانه اگر بخواهیم بگوییم هر کس بیاید در موسیقی کشور و صادقانه فعالیت کند حتما به سود مالی هم دست پیدا کند کاملا سخنی کذب است نسیم:: پس موسیقی ایران اقتصادی ندارد؟ -به نظر من تا وقتی تضمینی برای بازگشت سرمایه در یک اثر هنری وجود نداشته باشد نمی‌توان گفت موسیقی کشور اقتصاد دارد. نسیم:: درباره اینکه برخی هنرمندان معتقدند عدم رعایت حق مولف از سوی سازمان هایی چون صداوسیما، ضربه شدیدی به پیکره موسیقی وارد می کند ، چه نظری دارند؟ - این مسئله به اعتقاد من بی معرفتی نسبت به هنر است و اگر این مسئله از سوی صداوسیما رعایت شود مطمئن باشید چرخ اقتصاد موسیقی به حرکت در می‌آید صداوسیما باید به سمتی برود که حق قانون کپی رایت را بپذیرد اگر چه برایش هزینه دارد اما باید برای استفاده آثار هنری ارزش قائل شد، متاسفانه صداوسیما چشم خود را بر این مسئله جهانی و حقوقی بسته است.
ارسال نظر: