اخبار آرشیوی
اسماعیل آذر در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: شاید برخی ساز "تار" را در ظاهر بنام کشور خود ثبت کنند اما تمدن ایران قابل مصادره نیست/ شعر و ترانه درحوزه موسیقی، مولود یک جریان ادبی در کشور است/ اشعار برخی ترانهها در ساحت ادبیات نیست/ اکثر خوانندگان به جزئیات ترانه دقت نمیکنند
"اسماعیل آذر (متولد ۱۳۲۳، اصفهان) استاد ادبیات فارسی و مدیر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است. وی همچنین مدیر گروه ادبیات فارسی سازمان فرهنگی اکو می باشد. او در تلویزیون نیز به عنوان مجری و کارشناس برنامههای ادبی از جمله برنامه "به تماشا سوگند و به آغاز کلام" (مشاعره) فعالیت میکند. اسماعیل آذر جدای از حضور در رسانه ملی، در علم موسیقی هم شناختهشده است و به عنوان کارشناس موسیقی در کشور مشغول فعالیت فرهنگی و پژوهشی است و به همین بهانه گفتگویی با آذر در خصوص وضعیت این روزهای موسیقی کشور داشتهایم که به شرح زیر آمده است: **همیشه می گویم ایرانیام تا یک اصفهانی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در دبستان و دبیرستان هاتف اصفهان گذرانده ام و پس از آن در یکی از رشتههای پزشکی به نام پرتو شناسی که پیوسته تا دوره دکتری ادامه داشت در دانشگاه اصفهان تحصیل کرد اما پس از مدتی تحصیل در این رشته متوجه شد علم پزشکی با روحیه من سازگار نیست. در واقع زمانی وارد سالن تشریح داشنگاه شدم حالم بد شد. بنابراین اگرچه مدتی در این رشته تحصیل کردم اما پس از آن ترک تحصیل کردم و به تهران آمدم. 38 سال
است که در تهران زندگی می کنم و می گویم من یک ایرانی هستم وهیچ وقت فکر نکردم که اصفهانی هستم، همیشه میگویم ایرانیام. هیچ وقت غریب نبودم چون کسی در غربت است که در کشور خود نباشد. برای من همه جای ایران اصفهان است همانطوری که همه جای ایران، تهران، کردستان، لرستان و آذربایجان است. علی رغم پیشنهادات فراوان به هیچ وجه حاضر نیستم در هیچ کجای دنیا غیر از ایران زندگی کنم زیرا در ایران از زندگی خود بسیار راضی و خشنود هستم. **شعر و ترانه در حوزه موسیقی مولود یک جریان ادبی در کشور است شعر و ترانه در حوزه موسیقی مولود یک جریان ادبی در کشور بوده و است و در صورتی که محور ترانه ها در موسیقی خدا باشد این شعر و ترانه موجب آرامش بخشیدن به مخاطبان موسیقی در کشورمان می شود البته صداو سیما در بخش اینگونه موسیقی ها اهتمام خوبی داشته است چراکه تمامی مدیران کشور اسلامی ایران فرهنگ مدار و فرهنگ دوست هستند. فرهنگ باید به دست افراد فرهنگمند اداره بشود فرهنگ یک علم است هرکسی نمیتواند در این حوزه کار کند، یک مهندس مکانیک نمیتواند کار فرهنگی کند چون علم آن را ندارد. در حوزه فرهنگی بسیار علاقهمند بودم که کاری را برعهده بگیرم و بتوانم
در آن فیلسوفان فرهنگی مسلمان را دعوت کرده و برای اعتلای فرهنگ کشور شورایی تشکیل دهم، حتی امسال در شورای شهر تهران نیز ثبت نام کردم اما بعد از چند روز استعفا دادم. مقامات مسئول باید بدانند که اگر فرهنگ درست نشود و ارتفاع نگیرد هیچ کدام از ارزشها در جامعه باقی نمی ماند و خشونت، رانتخواری، دزدی و خیانت به بیتالمال شکل میگیرد. **حاضرم برای تعالی تران های موسیقی در همه جای کشور، مشاوره رایگان بدهم من یکبار کاندیدای شورای شهر تهران شدم تا بتوانم از لحاظ فرهنگی به کشورمان خدمت کنم و در حوزه فرهنگی بسیار علاقهمند بودم که کاری را برعهده بگیرم و بتوانم در آن فیلسوفان فرهنگی مسلمان را دعوت کرده و برای اعتلای فرهنگ کشور شورایی تشکیل دهم، به همین دلیل در شورای شهر تهران ثبت نام کردم اما منصرف شدم و بعد از چند روز استعفا دادم. اکنون حاضرم در شورای شهر تهران برای ترویج فرهنگ، هنر ، مقوله مهم موسیقی و اشعار عرصه موسیقی و نیز برای تعالی یافتن این مهم بصورت رایگان در کشورمان ایران اسلامی مشاوره بدهم. ** تاریخ و تمدن کشورمان ایران اسلامی غیر قابل مصادره است وی در خصوص اینکه آیا کشورهای بیگانه خواهند توانست میراث فرهنگی ما
را از جمله ساز تار که از معروف ترین آلات موسیقی ایران اسلامی است را به نام خود کنند؟ گفت: شاید برخی کشورها در پندار خود بتوانند ساز تار، ورزش چوگان و حتی مولانا را در برخی مراکز به نام خود ثبت کنند اما تاریخ و تمدن کشورمان ایران اسلامی غیر قابل مصادره است و هرگز نمی توانند موسیقی ایران را بنام خود ثبت کنند زیرا موسیقی سرکش نکیسا و باربد، ایرانی بودن خود را فریاد می زنند و حتی بوسیله تاریخداننان خارجی از جمله کریستین سن نیز این مهم مورد توجه قرار گرفته است و خود نیز در باوری و ترویج فرهنگ و هنر ایران اسلامی سهیم هستند. ** همنوازی ام با "جلیل شهناز را منتشر میکنم وی در ادامه درباره مجموعه ای از همنوازی با جلیل شهناز را که می خواهد بزودی منتشر کند، گفت: در تلاشم تا مجموعهای از همنوازیام با زندهیاد جلیل شهناز را تا پایان سال منتشر کنم. در واقع آخرین کاری که در حوزه موسیقی انجام دادم قطعاتی بود که در سال 80 به همراه استاد جلیل شهناز همنوازی کردم که این اثر قرار است به زودی به علاوه چند ملودی دیگر که با همکاری سامان احتشامی پیانیست زبردست کشورمان ضبط شده است، به یاد استاد شهناز منتشر شود. ** موسیقی سالم موجب
اعتلای اندیشه میشود موسیقی از اصیل ترین هنرهای ایرانی است، موسیقی در جان من است. موسیقی که پارهای از فرهنگ متعالی ما است باعث اعتلای اندیشه من میشود چراکه موسیقی در ترویج عقاید و باورهای یک جامعه بسیار تاثیر گزار است از این رو در جامعه ما باید بسیار به عرصه موسیقی توجه شود تا موسیقی ها ضعیف ذهن افراد را مخدوش نکند و مسئولان نیز به وسیله این هنر عظیم و اسلامی می توانند موجب تروج فرهنگ و هنر در کشورمان بشوند. شخصا از 14 سالگی عاشق سرسخت موسیقی شده ام او به سازهای زهی ازجمله ویولون علاقمند بوده ام. بنابراین به هنرستان موسیقی در تهران می روم و سالها نوازنده ارکستر گلها بوده ام و همچنین شعر سمفونی بزرگ جهاد کشاورزی را سروده ام و مدتی نیز به عنوان استاد موسیقی تدریس کرده ام. درباره عدم فعالیت عمده خود در حوزه موسیقی باید بگویم ، مادرم وصیت کرده بود که از راه موسیقی امرار معاش نکنم و فقط موسیقی را به عنوان یک هنر در زندگی درنظر بگیرم، من هم به این نصیحت گوش فرا دادم. **اشعار زرگانی چون عارف قزوینی و رودکی در میان ترانه های موسیقی خالی است نکته دیگری هم در این میان وجود دارد و آن این است که بسیاری از اشعار و
مفاهیم بزرگان ما هم از نظر محتوا و مضمون و هم از نضر قالب، فرم و زبان به شدت قابلیت به روزرسانی دارند و افراد فعال در حوزه موسیقی می توانند از اشعار شاعران بلند پایه کلاسیک کشورمان از جمله رودکی ، فرخی یا شاعر ملی ایران عارف قزوینی که شاعر بلند پایه قرن 12 هجری است و یا شاعران و ترانه سراهای معاصر مثل بیژن ترقی، رهی معیری، موسوی گرمارودی، عبدالجبار کاکایی و بقیه افراد که در این حوزه تخصص دارند استفاده کنند زیرا استفاده از آنها در تعالی موسیقی امروز بسیار اثرگزار است زیرا از علم ادبی برخوردارند از این رو استفاده از اشعار آنها در موسیقی موجب به تعالی رسیدن موسیقی امروز می شود. ** "اخلاق" حلقه گمشده این روزهای موسیقی است زیرا شعر در مویسیقی به دنبال درمان خشونت و از بین بردن سیاهیهاست؛ در جامعهای که به شدت گرفتار روزمرگی و دغدغههای مادی است و خیلی از ارزشهای گذشته در حال فراموشی است و اخلاق گمشده این موسیقی است که میتواند با استفاده از شعرهای متعالی یک بار دیگر در ذهنهای ما شور و نور آگاهی بتاباند و بدمد. زیرا شعر کشور اسلامی ما با فرهنگ علم، هنر، دین، فلسفه و از همه مهمتر توحید و خداشناسی آمیخته شده است
و همین باعث میشود که با فطرت انسان سروکار داشته باشد و در تمام زمانها جاری و ساری باشد و هر کجای آن را که انگشت مینهیم حکمت و معرفت از آن برمیخیزد و موسیقی راهی برای زنده نگهداشتن همین ارزشها و مفاهیم عمیق انسانی و الهی است. ** متاسفانه اشعار برخی ترانهها در ساحت ادبیات نیست اما متاسفانه افراد فعال در حوزه موسیقی معاصر ما اشعارشان در ساحت ادبیات نیست زیرا از مطالعه ی ادبی برخوردار نیستند و باید از ترانه های افرادی استفاده کنند که همه هستی خودشان را در ترازوی شعر گذاشته اند و عمر خود را مصروف ترانه کرده اندپس خوانندگان امروز باید از ترانه های باارزش این افراد نهایت استفاده را ببرند و سلیقه مخاطبان خود را بالا ببرند جامعه تا دیگر به هر شعر و موسیقی گوش فرا ندهند. اکثر خوانندگان امروز بیشتر کلی نگر هستند و به جزئیات در شعر و ترانه دقت نمی کنند از این رو وقتی مردم این نواها و موسیقی ها را گوش می کنند دیگر نمی توانند سراغ هنرمندان واقعی و خوش صدا ها بروند درنتیجه موسیقی غیر شرقی و غیر حرفه ای تمامی سالنها را اشغال کرده است البته نباید جای خوانندگان تراز اول پاپ را در کشورمان نادیده بگیریم. ** متاسفانه
فرهنگی غربی د ر موسیقی ما رسوخ کرده است وزارت ارشاد تلاش دارد که موسیقی سنتی را بیشتر رواج بدهد و اهتمام می ورزد که موسیقی سنتی را در جامعه امروز گسترش دهد. ایران اسلامی کشوری فرهنگی است حتی انقلاب ما انقلابی فرهنگی بود و این نشان دهنده ی این است که فرهنگ مقوله ی با اهمیتی است حتی امروزه در ثبت احوال اجازه ثبت نام های غربی را ندارند زیرا تمایل به وارد شدن فرهنگ بیگانه در فرهنگ خودمان نداریم اما متاسفانه در موسیقی چنین امر مهمی اتفاق نمی افتد. یادمان باشد که در کشورمان اگر کسی بخواهد لوله کشی کندباید جواز بگیرید اما چرا افراد برای خواننده شدن جواز نخواهد. خوانندگان معاصر باید در ساحت استادان حضور بهم رسانند و اطلاعات و صدای خود را ثبت نموده و به کار خوانندگی مبادرت فرمایند اما متاسفانه چنین مهمی اتفاق نمی افتد. مسئولین موسیقی کنونی کشورمان باید در بهبود موسیقی کشور تلاش کنند تا صداها، ملودی ها و ترانه های ضعیف جای خود را با موسیقی قوی عوض کند. ** نیاز به نظامند شدن موسیقی اصیل و ایرانی داریم ما اکنون در کشورمان شاعران فاخری داریم ترانه سرایان و خوانندگان می توانند از شعر این شاعران ارزشمند و خوب معاصر استفاده
کنند و امید است روزی فرا برسد که شاعران ما شعر را به عنوان محور اصلی زندگی خود قرار دهند نه اینکه و شعر و ساعری تنها در حاشیه ای زندگی آنها جای داشته باشد. امیدوارم مسئولین فرهنگی به این موضوع توجه داشته باشند چراکه ایران قطب فرهنگی جهان است زیرا باید به مقوله فرهنگ بیشتر توجه کرد. البته در این روزها شاهد تلاش بی وقفه شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر فرهنگی و هنری به ویژه در امر موسیقی هستیم اما این تلاش باید مثل آفتاب همه جا را روشن کند و موجب ترویج فرهنگ شود. ما در امر فرهنگ و به ویژه امر موسیقی نیاز به نظامند شدن موسیقی اصیل و ایرانی حتی در کشورهای دیگر داریم. گفتنی است، در حوزه تالیف هم آثار متعددی از آذر منتشر شده است که می توان به کتابهای " تاریخ هزار ساله شعر پارسی درباره امام رضا (ع)" ، "شاهکارهای ادبی جهان" ، "تأثیر ادبیات ایران بر ادبیات جهان" ، "سعدیشناسی" ، "شکوه عشق" ، "میراث عشق" ، "خورشید خراسان"، "تأثیر حافظ بر ادبیات غرب" ، "عبرتگاه تاریخ" ، "نسیمی از بخارا" ، "گزیده اشعار رودکی" و "جان جهان" اشاره کرد.