اخبار آرشیوی
رئیس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا: امروز همّ و غمّ بعضی شده است آزاد کردن فیسبوک؛ آنها وکیل وصیّ فیسبوک در ایران شدهاند/ کاش آنقدر که تا حالا درباره رفع فیلتر از فیسبوک سخنرانی و مصاحبه کردهاند، قدری هم درباره مسائل حیاتی فرهنگ صحبت میکردند
به گزارش «نسیم»، حجت الاسلام رضا غلامی، رییس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا در نشست هماندیشی اعضای مجمع ناشران انقلاب اسلامی که 22 اسفندماه در سالن سوره حوزه هنری برگزار شد، اظهار داشت: باید خداوند تبارک و تعالی را شاکر باشیم که به برکت انقلاب اسلامی و خون شهدا، امروز هزاران نویسنده متعهد، دلسوز و پرتوان و صدها ناشر ارزشی و قوی در جامعه فرهنگی کشور حضور دارند و فعالیت میکنند. دغدغه اصلی این دوستان، خدمت به مردم، غنا بخشیدن به فرهنگ اسلامی- ایرانی و ایجاد خط تولید محصولات فرهنگیِ مفید و سازنده برای مردم است و به لطف الهی تا حد زیادی هم در پیگیری این دغدغه، توفیق داشتهاند. وی ادامه داد: البته امروز بعضیها چشم خود را بر روی این واقعیت بستهاند و دائماً سعی میکنند از سر وادادگی و گرفتن ژست روشنفکری، یک اقلیت بیتعهد نسبت به اسلام و کشور را بر این اکثریت مقدم بشمارند و ترجیح بدهند تا بلکه مورد تشویق جریانات غربزده و رسانههای بیگانه قرار بگیرند؛ آنان اقلیتی را ترجیح می دهند که اتفاقاً بخش مهمشان را هرزهنویسان و هرزهنگارانی تشکیل داده اند که برای اعتقادات و ارزش های مردم ایران هیچ احترامی قائل
نیستند. تمایلات اقلیت را بر انتظارات اکثریت ترجیح دادهاند رییس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا افزود: از طرف دیگر، باید قبول کرد با آنکه دیروز و امروز، نویسندگان و ناشران انقلابی دائماً متهم به بهرهبرداری ایدئولوژیک از رسانه و امکانات فرهنگی میشوند، صدای اقلیت فرهنگی چه در عرصه نشر و چه در سایر عرصهها نظیر سینما و غیره، هم کلفتتر، و هم میزان استفاده آنها از امکانات فرهنگی بیشتر بوده است. این یک سخن تبلیغاتی نیست؛ شواهد فراوانی برای اثبات این سخن هست که اگر فرصتی فراهم شود به آنها خواهم پرداخت. یعنی ملاحظه بفرمایید کسانی در ایران همواره خود را در موقعیت اپوزسیون معرفی نمودهاند که علاوه بر استفاده دائم از تریبونهای رسمی کشور، بیشترین بهره را نیز از امکانات نظام بردهاند. حجت الاسلام غلامی در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: این یک واقعیت است که در طول تاریخ معاصر ایران، زیرپوست غالب حرکتهای فرهنگیِ متأثر از غرب که با پرچم آزادی و ادعای دفاع از جمهور فعالیت کردهاند، نوع شدیدی از استبداد و خودکامگی، هم از جنس سیاسی و هم از جنس فرهنگیاش وجود داشته است؛ بنابراین، هرگاه این حرکتها به صحنه عمل راه
پیدا کردهاند یا به قدرت نزدیک شدهاند، در نشان دادنِ خوی استبدادی از خود، گوی سبقت را از حرکت هایی که از ابتدا با تابلوی استبداد فعالیت میکردند، ربودهاند که نمونه بارز آن را میتوان در عصر مشروطه و سرقت جنبش عدالتطلبی مردم و علماء، انتقال رهبری آن به سفارتخانه انگلیس و سپس تحویل آن به استبداد پهلوی مشاهده کرد. چه کسانی از بطن مشروطه ای که حتی ادعا میکردند که تاب شریعت را هم ندارد، استبداد پهلوی را استخراج کردند و این همه مصیبت و بدبختی را به مردم ایران تحمیل کردند؟ همین کسانی که به دروغ سینه چاک آزادی بودند و علماء و متدینین را به مخالفت با آزادی محکوم میکردند. وی با اشاره به اینکه این جریان معارض پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم از هیچ تلاشی برای حاکم کردن استبداد در ایران فروگذار نکردند، افزود: نمونه بارز تلاش آنها، اتفاقات تلخی بود که همه در ماجرای فتنه 88 مشاهده کردیم. عدهای آمدند بدون هیچ دلیل محکمهپسندی به نظام انگ تقلب زدند و آرای عمومی را تضییع کردند. آنها به اعتراض کلامی اکتفا نکردند بلکه همراه با رسانههای ضدانقلاب، عدهای را برای مقابله با نظام و مردم و لطمه زدن به اموال عمومی، به خیابانها
کشاندند و خشونت را مباح شمردند. حال چگونه میتوان مدعیات امروز آنها را درباره آزادی، جمهوریت و مردم سالاری پذیرفت؟ آیا نادیده گرفتن قانون و آراء مردم در فتنه 88، مساوی مردم سالاری است؟ آیا رویارویی با اکثریت مردم، حمایت از جمهوریت و آزادی است؟ چه کسی می تواند این نفاق و دورویی را نادیده بگیرد؟ سالمسازی فضای فرهنگی کشور، به دور از هوسبازیهای فرهنگی رییس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا ادامه داد: من امیدوارم نوسیندگان و ناشران متعهد و انقلابی بتوانند فارغ از گرایشات مبتذل جناحی و یا به تعبیر دقیقتر، هوسبازیهای فرهنگی بعضیها، برای سالمسازی فضای فرهنگی کشور از آلودگیهای عقیدتی، اخلاقی و سیاسی تلاش کنند. مطالبه اکثریت مردم هم همین است. یعنی مردم میخواهند محصول فرهنگیای که آرم جمهوری اسلامی ایران روی آن حک شده است، سالم باشد. به عقاید مردم ناجوانمردانه حمله نکند؛ آلودگیهای اخلاقی نداشته باشند؛ به آرمانهای انقلاب اسلامی توهین نکند؛ مردم بتوانند با آسودگی خاطر آن را در اختیار فرزندان خود قرار دهند. اکثریت مردم با ممیزی و نظارت فرهنگی مشکلی ندارند. کسانی با نظارت مشکل دارند که میخواهند هنجارشکنی
کنند. حجت الاسلام غلامی اظهار داشت: اخیراً در یک برنامه تلویزیونی، یکی از مدیران غیردولتی در حوزه نشر که اینجا هم تشریف دارند شرکت کرده بودند، مجری برنامه اصرار داشت از ایشان اعتراف بگیرد که ممیزی برای ناشران مشکل ایجاد کرده است اما آن مدیر محترم می گفت خیر، مشکلی برای ما ایجاد نکرده است. بعضی ها میخواهند به زور از ناشران ما اعتراف بگیرند که ممیزی با رونق نشر سازگاری ندارد. البته ما هم با ممیزی نامعقول و بیقاعده مخالفیم ولی اصل ممیزی را برای حفظ بهداشت و سلامت فضای فرهنگی کشور ضروری میدانیم و پای آن محکم ایستادهایم. وی ادامه داد: از سوی دیگر باید اظهار امیدواری کنیم نویسندگان و ناشران ما بتوانند به توده مردم یعنی اکثریت انقلابی و در عین حال مستضعف خدمت کنند. متأسفانه بعضی از مسئولان فرهنگی و هنری ما درک درستی از توده مردم ندارند. به قول یکی از دوستان، کل ایران را در تهران میبینند و تهران را هم از میدان ونک به بالا خلاصه میکنند. معنای این سخن این است که همواره تمایلات و انتظارات مرفهین بیدرد به همه مردم ایران تحمیل میشود. مثل اینکه بقیه، مردم نیستند؛ مردم فقط همین 4-3 میلیون نفر هستند؛ روستاها و
شهرهای کوچک که نیم بیشتری از جمعیت کشور در آنها متمرکز شده است، در تعیین جهت گیریها و اولویتهای فرهنگی و هنری نقشی ندارند! ما حق داریم امروز درباره اقتصاد نشر نگران باشیم او افزود: در پایان عرایضم به تناسب موضوع این نشست، علاقمندم درباره دو موضوع دیگر هم عرایضی داشته باشم. موضوع اول، وضع غیرقابل قبول اقتصاد نشر در چند سال اخیر است. بعضی گزارشها از آن حکایت دارد که عمده ناشران تقریباً نیمی از برنامههای تولیدی خودشان را متوقف کردهاند. یعنی قدرت اقتصادی ناشران برای تولید به شدت تضعیف شده است. این مساوی است با افت شدید حجم انتشار کتاب، و با ملاحظه نقش کلیدیای که کتاب در پایههای فرهنگی کشور دارد، خسارت چنین شرایطی برای فرهنگ ملی بسیار بالاست. به نظر میرسد ما حق داریم امروز درباره اقتصاد نشر نگران باشیم و از مسئولین بخواهیم برای آن فکری بکنند. البته ظاهراً گرفتاری ناشران و افت تولید کتاب برای مسئولان فرهنگی مهم نیست؛ امروز همّ و غمّ بعضی شده است آزاد کردن فیس بوک؛ آنها وکیل وصیّ فیس بوک در ایران شدهاند؛ کاش آنقدر که تا حالا درباره رفع فیلتر از فیس بوک سخنرانی و مصاحبه کردهاند، قدری هم درباره مسائل حیاتی
فرهنگ، مانند اوضاع بد نشر یا تهدیداتی که امروز بیش از هر زمان متوجه زبان و ادب فارسی شده است صحبت می کردند. حجت الاسلام غلامی تاکید کرد: البته این را هم باید تذکر بدهیم که منظور ما از بهبود اقتصاد نشر به مفهوم آن نیست که دوباره از ناشران کتاب بخرند. بخشی از مشکلات ما از همین سادهسازی مسائل است. تا میگوییم ناشران با مشکل روبرو شدهاند، میگویند بودجه برای خرید کتاب نداریم. به قول یکی از دوستان که در نشست امروز صحبت کردند، چه کسی از شما خواست کتاب از ناشران بخرید؟ از شما دهها کار مهم دیگر بر میآید که تابحال انجام ندادهاید. باید قدری کتابخوانی را در کشور رونق بدهید. باید تبلیغ و اطلاعرسانی در عرصه کتاب را سر و سامان بدهید؛ میبایست به دلال بازی در حوزه کاغذ پایان بدهید. ما جمعه بازار نمیخواهیم؛ نمایشگاه به معنای دقیق کلمه نیاز داریم رییس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا در پایان اظهار داشت: موضوع دیگری که باید درباره آن چند نکته را عرض کنم، وضع نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است. این نمایشگاه از 26- 25 سال قبل که راه افتاده تا الان تغییر چندانی نکرده است. در اینکه یک فضای بزرگی را بگیرند و بعد از
غرفهبندی به ناشران بفروشند، هنری دیده نمیشود. ما جمعه بازار نمیخواهیم؛ نمایشگاه به معنای دقیق کلمه نیاز داریم. این چیزی که امروز به اسم نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران هست، بیشتر به جمعه بازار شباهت دارد لذا نه مردم میتوانند به درستی از آن استفاده کنند و نه کارشناسان و پژوهشگران. عرض بنده این نیست که نمایشگاه بخش فروش نداشته باشد. حتماً باید چنین بخشی وجود داشته باشدکه ناشران به نحو مستقیم و با تخفیف به مردم کتاب عرضه کنند لکن همه کار، به فروش کتاب خلاصه نمیشود. باید محیطی فراهم شود که بواسطه آن تعاملات و همافزاییها افزایش یابد. یک ارزیابی کلان از وضع نشر و نقاط ضعف و قوت آن ارائه گردد و کارهای دیگری که در نمایشگاههای پیشرفته رایج است. البته در این زمینه بنده اطلاع دارم مجمع ناشران انقلاب اسلامی طرح قویای دارد؛ متاسفانه نه دولت قبل و نه تاکنون این دولت به طرح مجمع در ارتباط با بازمهندسی نمایشگاه توجهی نکرده است.