رجبی‌دوانی: حمایت مردم از امامزادگان، علت کثرت حضور ایشان در ایران است

کدخبر: 921951

کارشناس تاریخ اسلام در گفتگو با «نسیم» گفت: وقتی نوادگان پیامبر (ص) در عراق و حجاز تحت تعقیب بودند مردم به حمایت آنها بر نمی‌خاستند، اما در ایران مردم تلاش داشتند عوامل حکومت به امامزادگان دست نیابند

محمد حسین رجبی دوانی، کارشناس تاریخ اسلام، در گفتگو با «نسیم» در خصوص دلیل وجود تعداد کثیری از امامزادگان در ایران، گفت: سرزمین ایران افتخار دارد در بین تمام ممالک اسلامی، بیشترین شمار نوادگان رسول خدا(ص) را در خود جای داده است و پذیرای آن بزرگواران و مدفن آنان بوده است؛ این امر از ابتدای قرن اول هجری سابقه دارد.

وی افزود: ایرانی ها از بدو آشنایی با اسلام که توسط خلفای غاصب به آن ها عرضه شد، به سرعت پی به انحراف عملکرد خلفا و سلاطینی که به نام اسلام حکومت می کردند، از احکام و دستورات اسلام بردند؛ ایرانی ها دریافتند خاندان رسول خدا(ص) نه تنها مورد ارادت امت مدعی اسلام قرار نمی گرفت، بلکه مورد تعقیب، شکنجه و کشتار ایشان است.

رجبی دوانی با اشاره به اینکه ایرانی‌ها مدت ها پیرو مکتب خلفای زمان خود بودند، اذعان داشت: ایرانی ها علی رغم عدم آشنایی با مکتب اهل بیت (ع)، به اندازه ای معرفت داشتند که خاندان و اهل بیت پیغمبر (ص) را مورد تکریم و احترام قرار می دادند؛ لذا زمانی که نوادگان پیامبر (ص) تحت تعقیب و گریز بودند و در مکان‌های عربی امکان حضور و اختفا برای مدت طولانی وجود نداشت، به ایران پناه می آوردند و مورد استقبال ایرانی ها نیز قرار می گرفتند، حتی به مناطق دوردست برده می‌شدند که امکان دسترسی عوامل خلافت و حکومت های جور به آن ها وجود نداشته باشد.

وی در ادامه با اشاره به این که اوج‌گیری حضور امامزادگان در ایران بعد از هجرت تاریخی امام رضا(ع) است، گفت: زمانی که این سرزمین به قدوم پاک امام رضا(ع) متبرک شد، گروه گروه از علویان و نوادگان پیغمبر(ص) به این سرزمین روی می‌آورند؛ این روی آوری بعد از شهادت امام رضا(ع) نیز ادامه یافت، به خصوص این که مناطقی در ایران افتخار یافت مذهب شیعه در آن گسترش یابد.

رجبی دوانی ادامه داد: در قم، کاشان، ری، خراسان و... مناطقی هم چون طوس و.... شاهد حضور جمعی کثیری از شیعیان و امامزادگان هستیم؛ امامزادگان در این مناطق سکنی می گزیدند و نیز محلی برای اختفای آن ها از عوامل حکومتی بود؛ در گیلان و مازندران فعلی تا مدت ها در مقابل خلفای جور مخالفت سیاسی و نظامی صورت می‌گرفت و با دعوت و استقبال از نوادگان پیامبر(ص) از ری موجب شدند برای نخستین بار در ایران حکومتی توسط علویان پدید آید.

این کارشناس تاریخ اسلام اذعان داشت: حکومت علویان طبرستان سبب شد مردم گیلان و مازندران که عموما زرتشتی بودند، مسلمان شوند؛ این سیر ادامه یافت؛ با توجه به این که مرزهای ایران در آن زمان تا قبل از دوره قاجار بسیار وسیع‌تر از موقعیت فعلی بود، گویی که به خواست خدا حجم امامزادگان در مرزهای فعلی ایران قرار گیرند.

وی با تاکید بر این که در افغانستان، پاکستان و... این تعداد وسیع از امامزادگان وجود ندارد، گفت: این افتخار برای ایران وجود دارد که چه در زمان گذشته که اغلب ایرانی ها سنی بودند و چه اکنون که غالب شیعه هستند، سرزمین ایران مورد توجه و امید نوادگان پیامبر(ص) بود و همواره مورد استقبال و پذیرش و حمایت مردم ایران قرار می گرفتند؛ قابل ذکر است مردم ایران تا حدی که مقدور بود تلاش می کردند عوامل حکومت به امامزادگان دست نیابند حتی اگر خود قربانی شوند و هزینه دهند.

رجبی دوانی با ذکر دلیل به شهادت تعدادی از امامزادگان در ایران، گفت: ایرانی‌ها در قرن چهارم به طور مستقیم تحت حکومت خلفای جور بغداد بودند، در قرن چهارم دولت آل بویه موفق می شود در ایران حکومت شیعی مستقلی را ایجاد کند و ایران را از نفوذ دستگاه خلافت جدا سازد؛ حکومت طاهریان، سامانیان و... وابسته به دستگاه خلافت بودند و در تسنن متعصب بودند؛ حکومت آل بویه برای نخستین بار در ایران حکومت شیعی تاسیس کرد.

وی افزود: تا قبل از زمان تاسیس آل بویه در ایران، به دلیل نفوذ حکومت خلفا در ایران، نوادگان پیامبر(ص) تحت تعقیب بودند؛ تفاوت این امر با زمین عراق و حجاز در این بود که زمانی که نوادگان پیامبر (ص) در عراق و حجاز تحت تعقیب قرار می گرفتند مردم به حمایت آن ها بر نمی‌خاستند، ولیکن در ایران مردم این بزرگواران را یاری می کردند و تلاش داشتند عوامل حکومت به آن ها دست نیابند.

رجبی دوانی با اشاره به تاریخچه سنت‌هایی مانند قالیشویان کاشان، مشهد اردهال و...، اذعان داشت: این مسائل خیزش عمومی در دفاع از سید بزرگوار نشان از این دارد که مردم در تلاش برای یاری رساندن به نوادگان پیامبر (ص) بودند؛ گاهی مردم موفق می شدند آن بزرگواران را از دست عوامل حکومت دور نگاه دارند و گاهی قدرت حکومت جور غلبه می‌کرد و بسیاری از مردم نیز به همراه آن بزرگواران به شهادت می رسیدند.

این کارشناس تاریخ اسلام در پایان گفت: با این که در ایران نیز تامین امنیت جانی امامزادگان وجود نداشت این بزرگواران در ایران حضور می یافتند چرا که مردم پذیرای آن ها بودند و سرزمین ایران برای آن ها نسبت به عراق و حجاز مطلوب تر بود و مردم در عراق و حجاز حاضر به دادن هزینه در راه امامزادگان نبودند.

ارسال نظر: