کریمی: بهترین ابزار انتقال پیامهای فرهنگی، بازیهای رایانهای هستند
قائم مقام بنیاد ملی بازیهای رایانهای، در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»، گفت: بازیسازهای ایرانی قدمهای بسیار خوبی در ساخت بازیهای منطبق بر ارزشهای ایرانی اسلامی برداشتهاند
کریمی، قائم مقام و عضو هیات مدیره بنیاد ملی بازی های رایانه ای، در گفتگو با خبرنگار «نسیم»، از ظرفیت بالای بازی های رایانه ای در کشور خبر داد و خواستار حمایت خبرگزاری ها و صداسیما در رسانه ای کردن اخبار و موفقیت های مربوط به بازی های رایانه ای ایرانی شد.
اگر با نگاه اقتصادی به گیم و بازی نگاه کنیم، چقدر صنعت بازی بااهمیت است و در ایران چه جایگاهی دارد؟
صنعت گیم و بازی در ایران مظلوم است. فقط در ایالات متحده سال گذشته 73 میلیارد دلار گردش مالی فروش بازی بوده است. و سومین صنعت درآمدزای دنیاست و اولین صنعت تفریحی و سرگرمی دنیا، ولی متاسفانه هنوز در ایران این مسئله جا نیافتاده است که گیم و بازی چقدر مهم و با اهمیت است. ما در ایران حدود 25 میلیون بازی کننده داریم و با آمدن تبلت ها تقریبا مبحث بازی همه گیر شده است . امیدواریم مسئولین و خبرگزاری ها ، در حال حاضر که بنیاد ملی بازی های رایانه ای ایران رتبه نخست خاورمیانه را دارد ، کاری کنند که این ظرفیت هم حفظ شود و هم به عنوان قطبی در آسیا مطرح شویم.
رقابتی نیز در کشورهای همسایه وجود دارد؟
بله . به شدت ، در حال حاظر در دبی، کشورهای دیگر در این عرصه در حال سرمایه گذاری هستند و مدام نمایندگی ایجاد می کنند و اگر این ظرفیت در ایران مورد حمایت قرار نگیرد، تا چند سال دیگر همین مقام را نیز از دست می دهیم.
مقداری راجع به تاسیس این بنیاد صحبت کنید.
این بنیاد طی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1385 تاسیس شده است و تمام وظایفی که مربوط به حوزه بازی های رایانه ای از نظارت، صدور مجوز، حمایت، جریان سازی، آموزش و... به عهده بنیاد است.
در حال حاضر چند شرکت بازی ساز در ایران مشغول به فعالیت هستند؟
ما در حال حاضر 200 شرکت بازی سازی در ایران داریم و از ابتدای تاسیس بنیاد تا به حال حدود 250 بازی ساخته شده است. که تعداد زیادی از این محصولات، موفقیت های جهانی کسب کرده اند و در کشورهای خارجی منتشر شده اند. و تقریبا می توان گفت الان حدود 150-100 شرکت در حال فعالیت جدی هستند. و متاسفانه شرایط بد اقتصادی، در بحث بازی های رایانه ای قاعدتا تاثیر گذار بوده که دچار کمبود امکانات و مشکلات فراوانی شده اند به خصوص در بحث بودجه.
مگر چقدر بودجه برای شما تصویب شده؟
ببینید، الان سه میلیار تومان بودجه ، امسال برای این کار تصویب شده است که فقط 600 میلیون آن تخصیص داده شده است و شما می توانید متوجه شوید چرا روند روبه رشدی در امر بازی سازی صورت نمی گیرد.
خیلی ها می گویند که چرا بازی های ایرانی نمی توانند با بازی های خارجی رقابت کنند؟
البته من نمی گویم که همه مشکلات ناشی از بودجه کم است. بلکه خود جریان بازی سازی در ایران باید عوض شود و دوستان باید بدانند چه بازی بسازند که قابل رقابت باشد . بالاخره با ظرفیت موجود فعلا همین کار را می شود انجام داد .
بنیاد چه حمایتهای مالی از بازی سازها صورت داده است؟
در بحث حمایت از طریق بنیاد در مجموع ما به دنبال این رویه هستیم تا حتی المقدور به صورت مستقیم به تولید کننده پول ندهیم . چون دادن پول به صورت مستقیم به نظر من باعث فساد می شود و همچنین موجب یک سری تبعیض ها در کار می گردد که بعضی بتوانند پول بگیرند و بعضی نتوانند. بلکه سعی کردیم بسته های حمایت مالی خود را به سمت و سوی پرداخت غیرمستقیم ببریم یعنی به صورت وام این هزینه پرداخت شود. یعنی درواقع بنیاد خودش در تولید بازی مشارکت کند و سهمی از فروش آن داشته باشد. ما با رایزنی هایی که انجام داده ایم حدود یک میلیارد وام تعیین کرده ایم که به هر بازی به تشخیص ساخت، حدود 50 تا 100 میلیون وام تعلق می گیرد.
خب برای موضوع توزیع و پخش بازی چکاری کرده اید؟
موضوع توزیع و انتشار این بازی ها در بازار نیز بحث و مقوله بسیار مهمی است. متاسفانه ما در کشور قانون کپی رایت نداریم و نسبت قیمت به کیفیت در بازار اوضاع مطلوبی ندارد. مثلا یک بازی ایرانی و خارجی هر دو به یک قیمت به فروش می رسند. درصورتی که در خارج از ایران، بازی ها از یک تا 100 دلار قیمت دارند.
راه حل شما چیست؟
برای حل این مسئله باید نسبت قیمت به کیفیت در بازار حل شود. ما صندوقی تحت عنوان حمایت از بازی های ایرانی تاسیس کرده ایم که 30 درصد از منابع این صندوق را به سوبسیت برای انتشار بازی های ایرانی تخصیص داده ایم تا بازی ایرانی با قیمت ارزان تری وارد بازار شود. ان شا الله این مصوبه که در اختیار شورای عالی فضای مجازی است و در دستور کار جلسات شورا هم قرار گرفت است و قرار است در هفته آینده در جلسه ای با حضور رئیس جمهور برگزار و اگر این صندوق و مصوبه آن قانونی شود و شکل بگیرد، با ساز و کار و آئین نامه ای که بنیاد درست کرده است، 30 درصد از منبع این صندوق را اختصاص دهد به سوبسیت کاغذ و تکثیر بازی های ایرانی، در نتیجه هم تعداد بازی های ایرانی در بازار زیاد می شود و هم قیمت آنها تنظیم می شود. البته باید نظارت جدی نیز یر بازار وجود داشته باشد چون بدون نظارت ، این کارها به نتیجه ای نمی رسد.
البته بحث تبلیغات به خصوص تلویزیونی آن خیلی می تواند موثر باشد.
ما در بنیاد ، قبل از تغییر مدیریت آقای ضرغامی ، طی بحث ها و گفتگوهایی که صورت گرفت، به یک سری نتایج رسیدیم که یک سری مزایای ویژه ای برای بازی سازهای ما و بازی های داخلی در نظر بگیرند. چون در حال حاضر ما هیچ تخفیف فرهنگی برای بازی نداریم و با این بودجه های محدود بنیاد، هیچ وقت نمی توانیم تبلیغ بازی ایرانی را مثلا در یک شبکه پربیننده سیما قرار دهیم . قاعدتا صداو سیما باید خود پیشرو باشد چون بالاخره بحث تبلیغات خیلی پراهمیت است و باید تخفیف فرهنگی به آن تعلق گیرد.
راجع به مسائل اقتصادی و مشکلات بازی سازها صحبت شد. می خواستم رویکرد فرهنگی شما را درخصوص صنعت بازی های رایانه ای و تاثیر فرهنگی این بازی ها بدانم.
بگذارید دوباره آمریکا را برای شما مثال بزنم. الان در ایالات متحده بیشتر بازی هایی که در سال عرضه میشه عموما توسط دولت آمریکا حمایت مالی می شود این کار در وهله اول مشخص نیست ولی وقتی شما دقیق می شوید و سرمایه گزاران و سهام داران آن شرکت ها را می بینید متوجه می شوید که آنها به این نتیجه رسیده اند که برای انتقال این پیام فرهنگی، بازی های رایانه ای مهمترین ابزار محسوب می شوند و از سال 2008 به بعد، این صنعت در آمریکا از هالیوود پیشی گرفته است و مخاطبین بیشتری هم دارد و قطعا تاثیرگزاری آن هم بیشتر است . شما درنهایت 2 تا 3 ساعت برای دیدن یک فیلم وقت می گذارید ولی در بازی، این زمان حداقل به 10 ساعت افزایش می یابد و این زمان همراه با تعامل دوطرفه است. و بازی کننده معمولا خودش را در نقش قهرمان بازی تصور می کند پس بهترین ابزار برای انتقال پیام های فرهنگی وحتی سبک زندگی ، بازی های رایانه ای می باشد. و متاسفانه در ایران به دلیل نظارت غلطی که وجود دارد و به خاطر عدم رعایت قانون کپی رایت، این پیام های فرهنگی سایر کشورها که معمولا مغایرت زیادی با فرهنگ کشور ما دارند، در قالب بازی های رایانه ای مثلا در حدود قیمت 5000 تومان در اختیار بچه های ما قرار می گیرند .
خب بازی سازهای ما چه اقدامی در این زمینه انجام داده اند؟
بچه های بازی ساز اتفاقا قدم های خوبی در ساخت بازی هایی که منطبق با ارزش های ایرانی اسلامی ما باشد برداشته اند البته نمی گویم که عملکرد خیلی خوب بوده است زیرا عموما به سمت کپی کردن از روی بازی های خارجی پیش رفته اند البته نه از نظرمحتوایی بلکه از لحاظ فنی و تکنیکی و گرافیکی کار.
بنیاد به عنوان متولی این امر چه کاری انجام داده است؟
در بنیاد در طی سال های گذشته فراخوان هایی گذاشته شد که بازی سازها بیایند در موضوعات خاصی بازی بسازند و حمایت صد درصدی بنیاد را نیز داشته باشند. حدود 100 موضوع مختلف انتخاب شده بود از بیداری اسلامی گرفته تا سبک زندگی و مسائل مختلف. ولی متاسفانه تعداد بسیار انگشت شماری به این فراخوان ها گوش دادند تا به سمت بنیاد بیایند و بازی بسازند. و یا آنهایی که هم آمدند خیلی قوی ظاهر نشدند. لذا ما در بنیاد در اردیبهشت ماه یک شورای فرهنگی تاسیس کردیم و چندین ماه بر روی انتخاب موضوعات مختلف جلسات متعددی برگزار کردیم. در ابتدا تحقیقی که در سال 92 بر روی بازار ایران انجام شده بود را مطالعه کردیم تا ببینیم کسانی که در ایران بازی می کنند، معمولا به چه نوع سبک بازی علاقه مند هستند و وقتی این ها را احصا کردیم سعی کردیم برای این سبک ها موضوعاتی را انتخاب کنیم که در واقع بشود برای آنها بازی ساخت. و از بین موضوعات مختلف با برگزاری جلسات متعدد و بحث و نظر، نهایتا ما به پنج موضوع رسیدیم.
درباره آن پنج بازی بیشتر توضیح می دهید.
بازی به اسم فطوت که درباره ارزش های اخلاقی و فرهنگی و دینی است . بازی بعدی به اسم مسجد است که راجع به یک سری اتفاقاتی است که قبل از انقلاب در یک مسجد می افتد و مصادیق و مضامین آن شامل تاکید بر ارزش های مذهبی ، اجتماعی و سیاسی انقلاب اسلامی ، اشاره به نقش پررنگ مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی ، تاکید بر مساجد به عنوان یک نهاد سیاسی در کنار ابعاد مذهبی و فرهنگی هنری آن . بازی سوم با عنوان فراری است با پرداخت به موضوعات فرار از خانه که اعتیاد، تناقض نسل ها، بی توجهی به دین و فقر است. بازی چهارم با عنوان حفاظت شده با مصادیق حفاظت از محیط زیست، طبیعت دوستی و رفاقت است. بازی آخر نیز با عنوان گنج آسمانی است که به شناخت معراج حضرت رسول اکرم(ص) و شناخت ابعاد واقعه کربلا می پردازد. که این بازی آخر درواقع مهمترین بازی ما محسوب می شود.
تمام این بازی ها در بنیاد و توسط تیم خودتان شکل گرفت؟
درواقع تیمی کارشناسی متشکل از پنج نفر با نظارت آقای ایزدی که از بهترین سناریو نویسان بازی های کامپیوتری هستند، در بنیاد تشکیل شد که خصوصیات طرح ها گفته شد و دوستان به نوشتن سناریو این بازی ها مشغول شدند که حاصل کار این پنج بازی شده است ک خوشبختانه حدود 70 درصد از سه بازی نیز ساخته شده است. ما معتقدیم که این جریان سازی قاعدتا با استفاده از این تیم تخصصی که در بنیاد شکل گرفته صورت می گیرد. به دلیل اینکه هم دغدغه های فرهنگی را خوب می شناسد، و هم می تواند یک بازی را بسازد که از نظر بحث جذب مخاطب، نمره قابل قبولی بگیرد. چون صرف ساختن یک بازی که بخواهد یک پیام فرهنگی را منتقل کند، نشان دهنده این نیست که حتما آن بازی بتواند تاثیرگزاری فرهنگی نیز داشته باشد چون ممکن است از نظر طراحی و خیلی از مسائل دیگر در حد قابل قبولی نباشد.
کدام سه بازی طراحی شان کامل شده است؟
بازی های فطوت، حفاظت شده و گنج آسمانی طراحی شده است. و ان شا الله طراحی باقی بازی ها نیز تا پایان دی ماه به اتمام می رسد. و بعد از آن به صورت مناقصه ای از طرف بنیاد ساخت آنها را شروع می کنیم. و من فکر می کنم با ساخت این بازی ها یک جریان سازی خوبی در این زمینه در کشور اتفاق می افتد. چون ما سعی می کنیم کار را به شرکت هایی بدهیم که بازی را به بهترین شکل ممکن اجرا کنند. و معتقدم که هر چه بیشتر به بعد اقتصادی کار توجه شود، مسائل فرهنگی کار نیز، بیشتر آشکار می شود. چون شخصا معتقدم تا بازی پرفروش نباشد، آن تاثیرگزاری فرهنگی را در جامعه ندارد.
در طول مصاحبه به وام هایی اشاره کردید که قرار است از طرف بنیاد به شرکت ها داده شود. اهمیت شرکت ها به مسائل فرهنگی در ساخت و محتوای بازی ها، چقدر به دادن وام از سوی بنیاد بستگی دارد؟
قطعا حدود 20 درصد از نمره ای که شرکت ها بابت وام دریافت می کنند به مقوله فرهنگی اختصاص دارد و مابقی آن به موضوعات تجاری و سایر مسائل اختصاص دارد. و دلیل آن این است که ما قصد داریم حجم زیادی از بودجه خود را صرف ساخت این پنج سناریو کنیم و اگر می خواستیم درصد بیشتری از کار را به بخش فرهنگی اختصاص دهیم شاید خیلی از بازی سازهای ما در همین سال اول نمی توانستند وام بگیرند و پروژه های آنها شکست می خورد. و ما این را در واقع کم کم اعمال می کنیم و در سال های بعد قطعا درصد اختصاص به مسائل فرهنگی در کار بیشتر خواهد شد.