حجت‌الاسلام غروی: شیخ مفید مرز میان آرای کلامی شیعه و معتزله را مشخص کرد

کدخبر: 954443

استاد حوزه علمیه قم در گفتگو با «نسیم»گفت: زمانی که بسیاری تهمت می‌زدند که شیعه برگرفته از معتزله است او مرز میان آرای کلامی شیعی و اعتزالی را مشخص کرد/ این کار خدمت بزرگ "مفید" به تشیع بود

حجت الاسلام محمدهای یوسفی غروی، استاد تاریخ اسلام در گفت وگو با خبرنگار «نسیم» با اشاره به زندگی شیخ مفید اظهار کرد: «محمد بن محمد بن نعمان»، ملقب به شیخ مفید در نواحی اطراف بغداد متولد شد، او را «ابن المعلم» نیز می نامند چراکه پدرش در آن شهر معلم بود.

وی ادامه داد: بعدها در اثر جریانی یکی از مشایخ مشهور بغداد ذهن، ذکاوت و استعداد ویژه او را کشف کرد و متعجب شد، لذا لقب مفید را به او داد، شیخ مفید به واقع نیز چنین بود و عمده اشتهارش در کنار علم فقه در حوزه علم کلام است و مرحوم سید مرتضی و سید رضی از شاگردان او هستند.

استاد حوزه علمیه قم گفت: شیخ مفید کتابی به نام «اوائل المقالات» در علم کلام داشته است، منظور از مقالات در این اثر مقالات اصحاب کلام از فرق و مذاهب داخل اسلام است، چراکه آن زمان از آرا کلامی اصطلاح معروفی شده بود که از آن تعبیر به مقالات می کردند.

این محقق افزود: مرحوم شیخ مفید در این کتاب در درجه اول مقالات شیعی را تشریح می کند به ویژه که در آن زمان تهمت هایی به شیعه زده می شود چراکه اکثریت مسلمین را اهل سنت اشعری تشکیل می دادند و اشعریان در مقابل معتزلیان بودند و به معتزلیان نگاه خوبی نداشتند لذا شیعه را عطف به معتزله می کردند.

وی ادامه داد: آنها حتی بالاتر از این شیعه را متهم می کردند که شیعه در اقوال کلامی تابع معتزلیان است و می گفتند این تشابه از راه اقتباس آمده است یعنی چون شیعه برگرفته از معتزله است لذا در آرا کلامی نزدیک تر به آرا معتزلیان هستند بنابراین مرحوم شیخ مفید به عنوان عالم شیعه اعم از عالم فقهی و عالم کلامی و البته در آن زمان به عنوان شخصیت مشهور جهان تشیع لازم دید تا در دفاع از حقانیت تشیع این کتاب را بنویسد و وجوه تمایز میان معتزله و شیعه را مشخص کند در نتیجه در این کتاب بیست و شش الی بیست و هشت تفاوت مهم را بیان می کند و این اثر یکی از خدمات مهم شیخ مفید به جهان تشیع بود.

این پژوهشگر تاریخ اسلام تصریح کرد: این کتاب شیخ مفید کهن ترین و وسیع ترین کتاب است به تعبیر دیگر می خواهد الفبای مقالات اعتقادی و کلامی را اشاره کند ضمن اینکه اگر وجه تشابهی میان شیعه و معتزله باشد نه از این است که شیعه از آنها گرفته است بلکه از ائمه خود گرفته است.

ارسال نظر: