تکریم شهیدان؛ از میدان شاردوگل فرانسه تا دارالعباده ایران

به گزارش خبرنگار «نسیم»، "تکریم و حفظ شان جایگاه جانباختگان جنگ ها" اقدامی است که مسئولین شهری کشوهای مختلف به حالت های گوناگون به آن می‌پردازند که به عنوان نمونه کشورهای اروپایی در راستای تکریم مقام جانباختگان جنگ های جهانی اول و دوم خود در اغلب موارد پررفت وآمدترین نقطه شهر را برای ساختن نماد انتخاب می کنند درست برخلاف عده معدودی از مسئولین شهری کشورمان، حال به عنوان نمونه به چگونگی تکریم سربازان گمنام جنگ جهانی در کشور فرانسه اشاره می کنیم:

میدان شارل دوگل یا Arc de triomphe de l'Étoile « میدان افتخارات یا پیروزی » در منتهی الیه جنوبی خیابان شانزه لیزه و درمقابل میدان معروف کنکورد قراردارد و حد فاصل این دومیدان یعنی کنکورد و شارل دوگل ۲/۲کیلومتر می باشد . این میدان بزرگ با ورودی ۱۲خیابان در اطراف خود از میادین معروف پاریس محسوب می شود . از طرف دیگر این میدان ، حد و مرز چند منطقه پاریس نیز می باشد و به مثابه کیکی به شمار می آید که میان مناطق ۸ و ۱۶ و ۱۷ پاریس تقسیم شده است .

با نگاهی کوتاه به تاریخچه این میدان می توان خاطر نشان نمود ناپلئون برای بزرگداشت پیروزی های بزرگ نظامیان خود تصمیم گرفت بنای یادبودی بسازد .

در سال ۱۹۲۰ به یادبود کشته شدگان جنگ اول جهانی ، مقبره سرباز گمنام در زیر آن قرار داده شد و از آن پس همه روزه در ساعت ۳۰/۱۸ به هنگام غروب طی مراسمی رسمی با نواخته شدن مارش و با حضور سربازان افتخار آفرین قدیمی ، چراغی بر افروخته و دسته گلی بر مزار این سرباز گمنام اهدا می گردد .

با تهیه بلیط در محل ، می توان به بالای طاق رفته و به تماشای شهر پاریس مشغول گردید . در داخل آن موزه کوچکی وجود دارد و نام ۵۵۸ ژنرالی که در طول سالیان دراز برای فرانسه افتخار و شهرت آفریده اند ، حکاکی شده است.

حال به اتفاقاتی که اخیرا در شهر یزد و در ماجرای تدفین شهدای گمنام در میدان امیر چخماق رخ داد خواهیم پرداخت تا به تفاوت عجیب مسئولین سازمان میراث فرهنگی یزد با مسئولین شهر پاریس در نوع نگاه به "تلاش برای حفظ جایگاه جانباختگان شهرها" پی ببریم:

زمانی که کمیته جستجوی مفقودین نیروهای مسلح اعلام کرد که شهر یزد همزمان با سالروز شهادت امام رضا(ع) میزبان شهدای گمنام خواهد بود، شوق و شعف بسیار در دل و روی خانواده های شهدا و ایثارگران و مردم ولایتمدار استان یزد شکوفا زد زیرا "یزد" به عنوان تنها مرکز استان در کشور که تاکنون میزبان شهدای گمنام نبوده است و این مسئله شوق و اشتیاق مردم شهید پرور یزد را برای میزبانی از شهدای گمنام اما پرآوازه دوران دفاع مقدس را چندین برابر کرده است.

اما متاسفانه عده ای محدودی با پشتیبانی تنها یک نهاد در استان یزد با استدلال های تکراری و غیر معقول کام خانواده های شهدا و ایثارگران و مردم شهید پرور یزد را تلخ کرده و اهالی رسانه را به یاد مخالفت هایی با پز روشنفکرانه عده ای معلول الحال نسبت به خاکسپاری شهدا در دانشگاه ها انداخت اما با این تفاوت که در ماجرای مخالف تدفین شهدا در یزد، پای یک نهاد دولتی در میان است که همین مسئله بسیار جای تامل دارد!

اما ماجرا از آنجا شروع شد که کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرده که هشت شهید گمنام همزمان با سالروز شهادت امام رضا(ع) در میدان "امیرچخماق" یزد به خاک سپرده خواهد شد و کمی نگذشت تا مسئولان میراث فرهنگی استان یزد با استدلال های نامعقوب ساز مخالفت خود را کوک کردندو این مخالفت در حالی است که اغلب نهادها و مسئولین استان یزد با این خاکسپاری شهدا در این مکان موافق اند نهادهایی چون اعضای شورای شهر یزد، شهرداری یزد، نمایندگان مجلس خبرگران یزد و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و ارگان های نظامی یزد به همراه مردم شهید پرور استان یزد از موافقان این خاکسپاری به حساب می‌ آیند.

اصل قضیه خاکسپاری شهدا در میدان امیر چخماق یزد به دو سال پیش بر میگردد که مسئولان استانداری و میراث فرهنگی یزد با آن مخالفت کردند و اکنون پس از دو سال و با تلاش فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح این پرونده دوباره به کار افتاده است تا اینکه محمد مهدی شرافت، مدیر کل میراث فرهنگی یزد در مصاحبه ای میدان امیر چخماق را مجموعه ای تاریخی خوانده که حفاری در آن غیرقانونی است و گفته است : اگر این شهدا در محوطه بزرگی که مردم برای تفریح و گردش به آن مراجعه می‌کنند دفن شوند و مزار آنها در حد فقط یک سنگ قبر باشد در شأن شهدا نیست پس باید نمادی برای آنها در نظر بگیریم که نصب نماد در اینجا مخالف ضوابط میراث فرهنگی است نگران این هستیم که این اقدام، موجب توهین به آنها شود بنابراین مخالفت خود را به صورت کتبی نیز اعلام کرده‌ایم و پیشنهاد میکنیم این شهدا را در فضای مخصوصی در امامزاده سید جعفر یا مجموعه شاهزاده فاضل دفن کنند.

با مطالعه سخنان و دلایل مدیر میراث فرهنگی استان یزد برای عدم خاکسپاری شهدا در میدان امیر چخماق به این نتیجه خواهیم رسید که این ادله و توجیه ها بسیار بسیار شبیه دلایل آن عده معلول الحالی است که چند سال پیش با خاکسپاری شهدا در یکی از دانشگاه های تهران مخالفت کردند که این مخالفت بیهوده آنها چندی پیش دستمایه سریال پر مخاطب "معراجی ها" شد.

اما نکته جالب تر اینجاست مسئولین میراث فرهنگی استان یزد در اقدامی عجیب ضمن مخالف خاکسپاری شهدا در وسط میدان امیر چخماق، نقطه پیشنهادی خود را برای دفن شهدای گمنام اعلام کرده‌اند که دفن شهد در نقطعه پیشنهادی میراث به هزار و یک دلیل منطقی ناشدنی است.

طبق گزارش های عینی خبرنگار «نسیم» از محل پیشنهادی میراث فرهنگی استان یزد برای دفن شهدا گفتن چند نکته مهم خالی از لطف نیست، نخست اینکه نقطه پیشنهادی سازمان میراث که در ضلع جنوب شرقی میدان امیر چخماق واقع شده است دارای معارضین بسیاری است که وجود 11 وارث زمین برای آن نقطعه تنها یکی از معارضین به حساب می آید ، دوم اینکه ان نقطه جزء نقطه کور میدان امیر چخماق به حساب می آید و اگر بخواهیم بهتر بگوییم باید گفت یک مکان مخروبه در گوشه میدان به حساب می آید ، سوم آنکه این نقطع فاقد فضای کافی برای برگزاری مراسم های مختلف است، و چهارم اینکه طبق اعلام مسئولین میراث یکی دیگر از علل مخالفت آنان با خاکسپاری شهدا در وسط میدان، کور شدن دید گردشگران نسبت به مناره میدان بوده است اما این در حالی است که با ساخت یادمان شهدا در نقطه پیشنهادی میراث، این مسئله بیشتر به چشم خواهد آمد.

در نتیجه علاوه بر اینکه تفاوت چندانی در دفن شهدای گمنام بین نقطعه پیشنهادی میراث فرهنگی و مکانی که از چند روز قبل مقبره آنان ساخته شده است به چشم نمی‌خورد و چه بسا نقطه پیشنهادی میراث به مراتب برای میراث فرهنگی سازمان میراث خطرساز تر خواهد شد و این جا این سوال مطرح میشود که در پشت پرده مخالفت مسئولین سازمان میراث چه تفکری نهفته است که امید است "غفلت" تنها دلیل مخالفت میراث استان یزد با تدفین شهدای گمنام در میدان ایر چخماق یزد باشد.

گزارش: عباس اسماعیل گل