اخبار آرشیوی
عبدالرحمن شاهحسینی، رئیس اسبق کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال: محرومیت تیمها از حضور تماشاگر باید از حالت کلیشهای خارج شود/ در چند سال اخیر رفتارهای پرخاشگرانه در فضای ورزشگاهها افزایش پیدا کرده است
ایسنا نوشت: آقای شاهحسینی! این روزها بحث فرهنگ در فوتبال ما بیش از پیش مطرح شده است. نگاه شما به عنوان کسی که سالها در جایگاه رییس کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال با مقوله اخلاق و فرهنگ در ارتباط بودهاید به این مساله چگونه است؟ وظیفه قاضی دادگاه ورزش این است که اگر تخلفی رخ دهد، بر اساس قانون و مقررات برایش حکمی صادر کند و به آن رسیدگی کند که آن رسیدگی باید ویژگی خاصی داشته باشد، مثلا شجاعانه و عادلانه باشد، این وظیفه یک قاضی است. قاضی وظیفه دیگری هم دارد که وظیفهای اجتماعی و انسانی است و آن این است که بررسی کند که چه اقدامات بازدارندهای میشود انجام داد که میزان تخلفات کاهش پیدا کند. نگاه من به ورزش از این زاویه است. * منظور شما همین بحث فرهنگسازی در ورزش است که مدتها است در جوامع مختلف مطرح میشود؟ متاسفانه «فرهنگسازی در ورزش » واژهای است که برخی مدیران ورزش ما آن را یاد گرفتهاند و فقط با آن پز میدهند! ارتقای سطح فرهنگ در ورزش و به ویژه فوتبال عوامل متعددی دارد که یکی از مهمترین آنها وجود یک دستگاه قضایی خوب در فوتبال است، یک دستگاه قضایی که همه از آن حساب ببرند و متخلفان بدانند در صورت انجام
تخلف نمیتوانند از تیغ تیز این دستگاه قضایی فرار کنند و مدیران هم بدانند لابیها و تلفنها جایی در تصمیم مقامات قضایی ورزش ندارند. در این صورت شاهد کاهش میزان تخلفات و ارتقای سطح فرهنگ خواهیم بود. * برخورد دستگاه قضایی با متخلفان چقدر در کاهش تخلفات موثر است؟ برای پاسخ به این سوال مثالی میزنم. به عنوان نمونه اگر فرد یا گروهی دست به تخلفی زد و پس از آن گرفتار دستگاه قضایی شد و دادگاه ورزش حکمی برایش صادر کرد، دو تاثیر عمده خواهد داشت: اول این که متخلف متوجه میشود انجام آن تخلف برایش سودی ندارد و با عقلش میسنجد که تاوان کاری که کرده است، برایش سنگین است و نیز در جامعه به عنوان یک متخلف شناخته میشود. بنابراین سعی میکند کارش را تکرار نکند. دومین تاثیر صلابت دستگاه قضایی ورزش این است که سایر افراد جامعه ورزش با دیدن برخورد دادگاه ورزش با یک متخلف، سراغ انجام آن تخلف را نمی گیرند؛ ولی بر عکس اگر دادگاه در برخورد با خاطی اهمال کند، سایرین را به نوعی به انجام آن خطا تشویق کرده است. * شما اکنون فضای حاکم بر ورزشگاههای فوتبال را چگونه میبینید؟ من هیچ گاه کارنامه کاری خودم را تبلیغ نکردهام، اما اگر از کارشناسان
امر سوال کنید، به شما خواهند گفت که در اواخر دوره کاری من یعنی سال 1387، جو ورزشگاهها کم کم رو به آرامش میرفت. درگیریها و به کار بردن الفاظ رکیک هم در سکوها و هم بین بازیکنان به صفر نزدیک میشد و مدیران باشگاهها هم میدانستند که نباید برای کاهش جرایم بازیکنانشان به رییس دادگاه ورزش زنگ بزنند چون جواب نمی داد. اما متاسفانه در چند سال اخیر رفتارهای پرخاشگرانه در فضای ورزشگاهها افزایش پیدا کرده است، ولی کسی دلایل این امر را جویا نشده است. من دلیل اصلی این مساله را عدم اقتدار دستگاه قضایی فوتبال میدانم. وقتی برخی آرای کمیته انضباطی به سادگی دستخوش تغییرات میشود و از برخی تخلفات تاثیرگذار و مهم به سادگی گذشت میشود، این هرج و مرجها ایجاد میشود. این را هم بگویم که تا وقتی اراده مدیران باشگاهها و فدراسیون مبنی بر کاهش تخلفات، همسو نشود، اوضاع همین گونه خواهد ماند. * مدیران باشگاهها چه کمکی میتوانند به این مساله بکنند؟ به جنجالهایی که سال گذشته و امسال در ورزشگاههای ما صورت گرفت، توجه کنید. امسال هم که با شروع فصل، جنجالها آغاز شدهاند. به عقیده من، مدیران باشگاهها باید ردیف مستقلی برای بودجه فرهنگی
تعریف کنند، ولی این در حالی است که مدیران ما فقط شعار کار فرهنگی میدهند. البته در این میان کسانی هم هستند که عمل میکنند. به عنوان نمونه باشگاه فوتسال « علم و ادب» مشهد سالها است دست به ترویج فرهنگ صحیح تماشاگرانش زده است. سالنهای آنها همیشه پر از تماشاگر است و من از نزدیک دیدهام که حتی وقتی تیمشان از حریف عقب میافتد نیز تیمشان را تشویق میکنند. آنها حتی گاهی اوقات حریف را هم تشویق میکنند. مثلا وقتی بازیکن حریف گل زیبایی به آنها میزند، او را تشویق میکنند؛ این کار چه اشکالی دارد؟ حالا من نمیگویم تماشاگران، تیم حریف را تشویق کنند، اما نباید به آنها توهین هم بکنند. مدیران آن باشگاه در بخشی از جغرافیای کشور و با همین مردم کارهای فرهنگی را امتحان کرده و جواب گرفتهاند. چرا سایر باشگاههای ما چنین نمیکنند؟ مطمئنا یکسری عوامل اجتماعی وجود دارد که در بروز این اتفاقات موثر است، همچنین یکسری سوء مدیریتها هست که نباید از تاثیر آنها در بروز بیفرهنگیها گذشت. اگر به این موضوع سطحی نگاه شود، غلط است ولی متاسفانه غالبا نگاهها به این موضوع سطحی است. * ممکن است درباره برخی از این مسایل اجتماعی که اشاره
کردید، بیشتر توضیح دهید؟ یکی از مهمترین مسایل تاثیرگذار در اخلاق هواداران ، مسایل اقتصادی و امکانات ورزشگاهها است. من از زمانی که قیمت بلیت ورزشگاهها پنج تومان بود، تا امروز در خاطرم هست. هوادار پولی را هزینه میکند و بلیت می خرد و برای این که در ورزشگاه جای مناسبی داشته باشد از چند ساعت قبل مجبور میشود به آنجا برود، اما در عوض هیچگونه امکانات رفاهی به او داده نمیشود. از نظر روانشناسی گفته میشود که در این صورت ممکن است در وجود هواداران هیجانی ایجاد شود که در طول مسابقه به صورت شعار دادن یا فحاشی بروز پیدا کند. اگر دقت کنید گاهی اوقات با این که هنوز معلوم نیست یک تیم بازی را میبرد یا می بازد یا حتی پیش از شروع یک مسابقه، جمعیت شعارهایی میدهند که صحیح نیست. متاسفانه همان طور که خدمات ارائه شده در ورزشگاهها دارای ایراد است، کارهای فرهنگی داخل باشگاهها هم مشکل دارد. در این کار همدلی مدیران و مسئولان باشگاهها و فدراسیون فوتبال موثر است. * برخی دلیل اصلی بروز این ناهنجاریها را اشتباهات داوری عنوان میکنند. نظر شما در این باره چیست؟ ممکن است اشتباههای داوری یکی از دلایل تحریک تماشاگران باشد، اما وقتی
بررسی کنیم متوجه میشویم که تمام این مسایل دست به دست هم میدهند. متاسفانه این را هم باید بگویم که فضای ورزشگاهها برای داوران خیلی نامناسب است . خدا را شکر که در دوران کاریام طوری عمل کردهام که هنوز اهالی ورزش با من در ارتباط هستند. یکی از داوران برجسته فوتبال به من گفت در ورزشگاهها احساس امنیت نمیکند و شعارهای هواداران در روحیهاش تاثیر بسیار بدی میگذارد. * به بحث کمیته انضباطی بازگردیم. آیا تغییراتی که کمیته استیناف در جرایم و احکام کمیته انضباطی وارد میکند، در بروز مشکلات اخلاقی موثر است؟ اصولا فلسفه وجود کمیته استیناف این است که هر گاه کمیته انضباطی رایی را بر خلاف قانون و مقررات تصویب کرد، با دلایل مستند اصلاح کند؛ اما همان طور که گفتم تصمیم کمیته استیناف باید مستدل و مستند باشد و نه از روی سلیقه شخصی یا دستور دیگران. یکی از چندین دلیل استعفای من از ریاست کمیته انضباطی نیز این بود که آرای ما بدون دلایل قانونی دستخوش تغییرات میشد. * برای حل این مساله چه باید کرد؟ راهش این است که دستگاههای نظارتی فدراسیون فوتبال، نفراتی را در کمیته استیناف مسئول کارها قرار دهند که نگاه قانونمند داشته باشند و
فلسفه وجودی کمیته استیناف را بدانند. اگر این نگاه و آگاهی وجود داشته باشد دیگر این دغدغهها هم پیش نمیآید. مساله دیگر اجرای دقیق مقررات است. هر زمان مقررات را کنار گذاشتهایم و سلیقه جای قانون را گرفته است، به مشکل برخورده ایم. متاسفانه مسئولان ما گاهی فکر میکنند مردم متوجه مسایل نیستند در حالی که آنها بهتر از ما مسایل را درک میکنند. وقتی محرومیت یک بازیکن با دستور یا تلفن فردی خارج از فدراسیون بخشیده میشود، مسئولان فدراسیون سعی در گمراه کردن افکار عمومی دارند و میگویند خودشان می خواستند آن بازیکن را ببخشند! وقتی مساله دخالت یا دستور دیگران در یک پرونده مطرح میشود، دیگر آن پرونده از حالت قضایی خارج میشود و استقلال کمیته انضباطی نیز زیر چکمه اشخاص ثالث له میشود. همین ریزه کاریها است که رعایت کردنش مشکلات را حل میکند. * به نظر شما میزان و نحوه محرومیتها چگونه باید باشد؟ آیا جرایم نقدی میتوانند جای محرومیتها را بگیرند؟ آیا قبول دارید که در سالهای اخیر میزان جرایم نقدی بسیار بیشتر شدهاند؟ هنر قاضی این است که تشخیص دهد کدام یک از تنبیهاتی را که قانونگذار در اختیارش قرار داده است، برای متخلف
صادر کند. گاهی جریمه نقدی تاثیرگذار است، گاهی محرومیت و گاهی تلفیقی از هر دو مورد. من قبول دارم که سمت و سوی احکام کمیته انضباطی به سمت جرایم نقدی رفته است. قاضی باید باهوش و صاحب فکر باشد؛ مثلا در زمان ما بازیکنی بود که حاضر بود 15 جلسه محروم شود، اما به جریمه نقدی یک میلیون تومانی محکوم نشود. در آن زمان قراردادها کاملا شفاف نبود و جریمه نقدی از جیب بازیکن پرداخت میشد ولی محرومیت به ضرر تیم بود. اکنون خدا را شکر قراردادها شفاف شدهاند و مدیران به این مسایل توجه میکنند. یک نکته را هم اضافه کنم که مدیران باشگاهها در این جا هم میتوانند کمک زیادی به مساله کنند. اگر آنها بازیکنی را که توسط کمیته انضباطی جریمه شده است، توسط باشگاه هم جریمه کنند، میزان تخلفات به صفر نزدیک میشود. مدیران باشگاهها باید در این امر به کمیته انضباطی کمک کنند، ولی نمیدانم چرا این کار را نمیکنند. * نظر شما درباره محرومیت تیمها از حضور تماشاگر چیست؟ این مساله چندی است به یک عادت تبدیل شده است؛ به گونهای که در ابتدای فصل چند تیم از حضور تماشاگران محروم میشوند و سپس در طول فصل با وجود تخلفات گسترده و با بدترین شکل ممکن، هیچ تیمی
محروم نمیشود تا در پایان فصل دوباره چند تیم محروم شوند. این کار غلط است و باید از حالت کلیشهای خارج شود. برگزاری بازی بدون تماشاگر، انتقال ورزشگاه یا شهر محل مسابقه جرایم نقدی و از این قبیل تنبیهاتی است که بر اساس استاندارد بینالمللی فوتبال قابل اجرا است. نمیشود که یکی از اینها را به صورت سلیقهای حذف کنیم. اگر در بین 100 هزار نفر، تعداد کمی اقدام به شعار منفی دادن و فحاشی کنند، نباید همه را به آتش آنها سوزاند، ولی وقتی در یک ورزشگاه، 80 هزار نفر تخلف میکنند، حکمش محرومیت از حضور تماشاگر است. باز هم می گویم که قضاوت هنر است و اگر در جای خودش خوب استفاده شود تاثیرگذار هم خواهد بود. گاهی یک تیم از سوی هوادارانش تحت فشار شدید روحی است و شاید ترجیح میدهد بازیهایش بدون تماشاگر برگزار شود و از طرفی ممکن است تیمی به حضور تماشاگرانش نیاز داشته باشد. ولی قاضی نباید به این مسایل توجه کند. اگر برخوردها قاطعانه باشد، کم کم خود تماشاگران رفتارشان را اصلاح میکنند. مثلا در زمان گذشته ما به هیچ کس درباره شعارها خط ندادیم، اما هواداران شعارهای بد خود را به شعار «داور، عزیزم، دقت کن!» تغییر دادند. در آن زمان رفتار
مردم تغییر کرده بود، ولی رفتار مدیران هم باید تغییر میکرد. * اکنون که سازمان تربیت بدنی به وزارت ورزش و جوانان تبدیل شده است، چه توصیهای به وزیر ورزش در این باره دارید؟ پیام من به وزیر ورزش این است که از راههای قانونی، مدیرانی در باشگاهها و فدراسیون فوتبال منصوب شوند که علاوه بر دانش فنی، به فرهنگسازی در ورزش کمک کنند. آنها باید دوران پیامهای تبریک و جلسات و ملاقاتهای خصوصی را به پایان برسانند. جو حاکم بر رسانهها در عزل و نصبها موثر نباشد و عنصر تعهد و تخصص ملاک انتصابات باشد. آنها باید شعار دهی را تمام کنند چون اکنون زمان عمل است. این پولی که در ورزش ما هزینه میشود، متعلق به بچههای پابرهنه روستاهای دور افتاده کشور هم هست، ولی برخی مدیران باشگاهها با خرج کردن از جیب بیتالمال پز میدهند؛ سوال اینجا است که اگر این پول مال خودشان هم بود، چنین خرجهایی میکردند؟ * آیا شما آییننامه جدید کمیته انضباطی را مطالعه کردهاید، آیا نقدی به محتوای آن دارید؟ متاسفانه این بار آییننامه جدید را برای من نفرستادهاند، اما تا جایی که می دانم سه نکته بسیار منفی آییننامه قبلی اصلاح شده است. اولین مورد مساله
محرومیت خبرنگاران از حضور در ورزشگاه و تهیه خبر بود که به عقیده من بسیار اشتباه بود. کمیته انضباطی حق ندارد، خبرنگاری را از حضور در ورزشگاه منع کند. نکته دیگر ممنوع المصاحبه کردن افراد بود که کار بسیار غلطی در فوتبال ما بود. در اصل ممنوع المصاحبه کردن در استانداردهای فوتبال جایی ندارد و فقط در صلاحیت محاکم دادگستری است. نکته بعدی هم بحث سحر و جادو در فوتبال است. متاسفانه در آییننامه قبلی آمده بود که اگر کسی برای موفقیت تیمش از سحر و جادو بهره ببرد، فلان محرومیت را در پی خواهد داشت. نقدی که به این بند وارد بود، این بود که اولا چطور میشود این مساله را ثابت کرد و دوما اصلا مگر ما به چنین مسالهای باور داریم که برایش قانون نوشتهایم؟ اگر میشود با سحر و جادو تیمی را موفق کرد پس بیاییم اردوهای تیم ملی را تعطیل کنیم و با جادو آن را به قهرمانی جهان برسانیم! البته در دین ما مقولهای تحت عنوان سحر و جادو تعریف شده است، اما شرایط و ضوابطی دارد که توضیح دادنش در صلاحیت من نیست. خوشبختانه این بند هم از آییننامه حذف شده است. در مجموع باید بگویم با حذف این سه مورد، در واقع سه لکه ننگ از آییننامه انضباطی پاک شده است.
میخواهم بگویم اصلاح آییننامه انضباطی حاصل نقد افراد منصف و کارشناسانی است که در رسانههای مختلف اعم از دیداری و شنیداری و نوشتاری به بحث و بررسی مسایل میپرداختند. متاسفانه این روزها شاهد کم رنگ شدن حضور این گونه کارشناسان و منتقدان منصف در رسانهها هستیم. سخن دیگر جدالهای لفظی و درگیریهای رسانهای بعضی از مدیران، مربیان و بازیکنان است. متاسفاه دادگاههای ورزشی ما و به ویژه کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال به اینگونه تخلفات قاطعانه و موثر رسیدگی نمیکنند که نتیجه نهایی آن افزایش اینگونه دعاوی خارج از مستطیل سبز است. تا زمانی که چنین عمل شود، در اذهان عمومی شائبه برخورد با متخلفان ضعیف، افزایش مییابد. در ضمن، مردم و کارشناسان از رسانهها انتظار دارند به اینگونه مسائل مهم بیشتر بپردازند تا نقاط ضعف و قوت بعضی از مراجع ورزشی مشخص شود و مدیران به فکر رفع نقاط ضعف برآیند.