اخبار آرشیوی
مصطفی خرامان در نشست عصر تجربه بنیاد ادبیات داستانی: نویسنده اولین فردی است که میتواند کار خود را نقد کند/ میتوان بحثهای فلسفی را به زبانی ساده به بچهها گفت/ لازم است نویسندگان نوقلم، روانشناسی، فلسفه و تاریخ بخوانند
به گزارش خبرنگار «نسیم»، این نویسنده در بخشهای دیگری از اظهارات خود در این نشست که عصر روز گذشته در محل بنیاد ادبیات داستانی برگزار شد، ضمن اعلام این مطلب گفت: - از سال 59 تا امروز در در حوزه ادبیات کودک نوجوان فعالیت کردم. 10 سال برنامه کودک برای رادیو نوشتم. سال 67 عضو شورای سردبیری سروش نوجوان بودم و در راهاندازی روزنامه آفتابگردان مشارکت داشتم. برای شبکه 2 سیما فیلمنامه نوشتم و با سیمافیلم همکاری داشتم. - از روز اول که وارد این حوزه شدم ادبیات کودک نوجوان را رها نکردم. البته برای بزرگسال هم نوشتهام و الان هم مدیرفرهنگی نشر افق هستم. اولین توصیه من به نویسندگان نوقلم به عنوان تجربه بهترین کار این است که در یک حوزه بمانید و تغییر ندهید چرا اگر بمانید متخصص و مطرح و شناخته میشوید. - 19 سالم بود. کتابخانه ای بود در محله ما که با هم سن و سالهای خود خودمان می رفتیم و کتاب میخواندیم. پیشنهاد همکاری در کتابخانه را به من دادند و قبول کردم. برای بچهها کتاب امانت می دادیم. گاهی وقتها با امیرحسین فردی راجع به داستان با بچه ها صحبت می کردیم، آنجا بود که تاثیرادبیات بچه ها را درک کردم. - در منطقه نزدیک سه راه
آذری زندگی می کردیم. بچه هایی بودند که پدرانشان کارگر بودند و مثل امروز سرویس های بیخود و بی جهت نمی دادند. در آن دوره هفته ای دوساعت به کتابخانه می آمدند ولی وقتی صحبت که می کردند صحبتهای بچه ها عمیق بود تاثیر ادبیات روی انسانهارا می دانستم که چه تاثیر شگرفی است و این انگیزه ای شد که فعالیت کنم و به همین دلیل هم رها نکردم. حوزه ادبیات حوزه مهمی است و یکی از شاخصه های کشورهای پیشرفته کتاب خواندن و مطالعه است. ادبیات می تواند نجات دهنده باشد. با کتاب خواندن تاثیر بسزایی در کمتر شدن نزاعها و درگیری ها دارد اگر بررسی شود که علت و تفاوت رفتاری بچه هایی که کتاب می خوانند و بچه های که کتاب نمی خوانند و از پدرمادر اینها بپرسید تفاوت های رفتاری آنهارا متوجه می شوید. - مهم این است که کتاب بخوانند اینکه چه کتابی بخوانند مهم نیست. اصلی ترین عنصر در داستان کوتاه و بلند ساختار داستانی است که لازم است شکلی داشته باشد که شبیه داستان بشود.داستان از یک جا شروع و به یک جایی ختم می شود. داستان کوتاه برای یک مقطعی از زندگی است و داستان بلند کامل است. - داستان کوتاه مثل بقیه باید یک مقدمه و شروع داشته باشد و یک حادثه و اتفاقی که
رخ می دهد و یک پایانی که به سرانجام می رساند. در رمان هم همین است. حوادث و شخصیتها را به مخاطب معرفی و در نهایت از این روایت به یک جایی باید برسیم. ساختار و شاکله داستان باید اول در ذهن نویسنده شکل گرفته باشد و بعد فکر کند که چطور می توان داستان متفاوت نوشت. - وقتی ایده ای به ذهن من می رسد اول به مضمونش فکر می کنم مثل رمان دختران علیه دختران که نوشتم اول به مضمونش فکر کردم که وارد فضای جدیدی می شوند و اتفاقی که می افتد با پسر همسایه اختلافی ایجاد می شود و به یک درگیری و نهایت به یک جای خوب یا بد ختم می شود . نکته ای که اهمیت دارد این است که ما بدانیم چه می نویسیم و با چه انگیزه ای می نویسیم من با رمان دختران علیه دختران خواستم بگویم صلح بهتراز جنگ است و این شد مضمون و شاکله داستانی من که تعریف کردم. فکر می کنم اولین کسی که می تواند کار را نقد کند خود نویسنده است از کارش یک مدت فاصله بگیرد و یکبار نوشته های خود را با صدای بلند بخواند در این صورت اشکالات را خوب متوجه می شود می فهمد که دیالوگها کجا خوب درنیامده و کجاها خسته کننده است و من این کار را می کنم و گاهی آنقدر تکرار می کنم تا بدون وقفه داستان را
بخوانم. حدود 6 ساعت داستانی را که خودم نوشته ام را برای شنونده فرضی می خوانم و بعد در دسترس دوستان قرار می دهم که آنها هم بخوانند. این بهترین مدل کار است . کتاب پسرخاله بودرو مضمونش زشتی و زیبایی است. پسر به شدت زشت اما بامزه است و دختر به شدت زیباست و دختر از زیبایی متنفراست چون هرکس او را می بیند، خودش را نمی بیند فقط زیبایی او را می بیند. نویسنده به زیبایی هیجان ایجاد می کند و این کتاب با کودک نوجوان براحتی ارتباط برقرار می کند. من خودم داستان پلیسی نوشتم اما ما نه پلیس و نه کاراگاه به آن معنا نداریم که بشود هیجان ایجاد کرد. آدم فکر می کند چقدر سخت است وقتی چیزی وجود ندارد که به بچه ها هیجان بدهیم. این امکان برای نویسنده فراهم است که یک جهانی را خلق کند و از مسایل بیرونی مثل صدای هواپیما و یا ... برای پیشبرد داستانش استفاده کند. یک سریال صد قسمتی دیدم که غذا خوردن شخصیت ها را نشان نداد برای اینکه لازم نبوده .شخصیت پردازی خیلی مهم است که باید رعایت شود. در داستانهایی که حجم را نادیده می گیرند دچار مشکل می شوند .من کاملا داستان را توضیح می دهم که مخاطب بهتر بفهمد که با چه شخصیت هایی روبروست. مخاطب را باید
در موقعیتی قرار دهیم که بداند در کجا چه اتفاقی می افتد و افراد چه کسانی اند. باید موجز پیش برویم و از مخاطب چیزی پنهان نکنیم موظفیم به مخاطب بگوییم در چه موقعیتی قرار داریم. همه اقشار جامعه برای خود فلسفه ای دارند واین فلسفه در زندگی همه ما جاری است و تاثیر دارد مخصوصا بچه ها هیچ اشکالی ندارد که بچه ها فلسفه بدانند اما بدلیل پیچیدگی اش درک آن برای بچه ها سخت است. در فلسفه هر کس یک چیزی می گوید. ما می توانیم بحث های فلسفی را،فلسفه زندگی مان را به زبانی ساده تر به بچه ها بگوییم. لازم است نویسندگان نوقلم روانشناسی، فلسفه و تاریخ بخوانند چرا که خیلی کمک می کند و در یک جایی آدم را نجات می دهد. بدون اینها هم می شود نوشت ولی شاید نتوانیم یک جاهایی عمق به داستان بدهیم.