اخبار آرشیوی
مسئول دفتر ترجمه آثار حوزه هنری در گفتگوی تفصیلی با «نسیم»: در حال رایزنی هستیم تا "نورالدین پسر ایران و "دا" را به عربی ترجمه کنیم/ مجموعه "شعر ایرانی" شامل آثاری از حدود ۲۰۰ شاعر برای ترجمه به انگلیسی انتخاب شده است/ نوآم چامسکی مجموعه "داستانهای شهر جنگی" آقای احمدزاده را تفکر برانگیز توصیف کرد
ترجمه آثار دفاع مقدس کاری است که 8 سال است در حوره هنری در حال انجام است؛ شاید زیاد رسانه ای نشده باشد و کارشان در سکوت انجام شده باشد اما انقدر کارهای بزرگی صورت گرفته است که در آستانه هفته دفاع مقدس به سراغ فهیمه محمدسمسار، مسئول دفتر ترجمه آثار حوزه هنری رفتیم تا از اقدامات 8 ساله این دفتر بدانیم. اهم محورهای مصاحبه با مسئول جوان این دفتر به شرح زیر است.: - با توجه به اینکه دفاع مقدس یک حوزه بسیار مهم در این بخش است از این حوزه شروع می کنم؛ خیلی از نویسنده ها بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و در این 30 سال معتقدند که در مقابل جریان های مختلفی که درعرصه ادبیات شکل گرفته است ادبیات دفاع مقدس به عنوان شاخص ترین، بالنده ترین، بی حاشیه ترین و بومی ترین جریان ادبی در کشور است که یک قابلیت و لیاقت بیشتری در عرصه جهانی برای ترجمه دارد. **ترجمه آثار دفاع مقدس به دلیل نگاه انسانی بهترین را برای صدور ادبیات کشورمان هستند -در واقع حاوی پیام ها و مفاهیمی است که بهتر می تواند فرهنگ و ادبیات کشوررمان را به کشورهای دیگر نشان دهد، با توجه به اینکه خیلی از مترجمان این احساس نیاز را داشتند که باید این فرهنگ ترجمه شود وچه بهتر
که این ادبیات، ادبیات دفاع مقدس باشد و به دلیل نگاه انسانی نویسندگان مان به جنگ با یک محتوی و درون مایه غنی بهترین راه برای صدور ادبیات کشورمان در کشورهای عربی و حتی اروپا و امریکاست. **دفتر ترجمه آثار حوزه هنری حدود 8 سال است که تاسیس شده است -دفتر ترجمه آثار حوزه هنری حدود 8 سال است که با هدف گسترش زبان و ادبیات کشورمان راه اندازی شده و توانسته است تعدادی از این اثار ادبی را و در نخستین گام در حوزه دفاع مقدس کتاب هایی را در کشورهای خارجی منتشر بکند که علاوه بر ترجمه و انتشار؛ این کتاب ها به کتابخانه ها و سایت های مهم برده شده است وتوانسته است مخاطبان زیادی را جذب کند. -کتاب های زیادی در این مرکز ترجمه شده اند که استقبال خوبی هم از آنها شده است؛ کتاب "سفر به گرای 270 درجه" احمد دهقان به زبان انگلیسی منتشر و درامریکا منتشر شد؛ مترجم این کتاب استاد دانشگاه راتجرز امریکا هستند که بعد از ترجمه و انتشار از این کتاب به عنوان کتاب کمک درسی استفاده کردند و در سایت های مختلف هم مورد استفاده قرار گرفت و ما نظرات مختلف را می گرفتیم و استقبال خوبی شد. -بعد کتاب های دیگری شروع به ترجمه شدند که از آن جمله می توان به
"شطرنج با ماشین قیامت"، "داستانهای شهر جنگی"، "فال خون" که توسط دکتر قانون پرور به زبان انگلیسی در تگزاس امریکا منتشر شد؛ کتاب "ارمیا" به زبان ترکی توسط حسن علیمی بکتاش منتشر شد "شطرنج با ماشین قیامت" به زبان آلبانی ترجمه و در حال حاضر هم در حال ترجمه به زبان های فرانسه و عربی است. **"دا" ترجمه اش به اتمام رسیده است و در امریکا منتشر می شود -کتاب "دا" در حال حاضر ترجمه انگلیسی اش تمام شده و منتظر چاپ در امریکاست؛ کتاب "زیتون سرخ" الان منتظر چاپ در امریکاست؛ کتاب "مهمان صخره ها" به انگلیسی ترجمه و منتشر شده است؛ "پایی که جا ماند" به زبان اسپانیولی ترجمه شده و در حال تصمیم گیری برای ترجمه انگلیسی این کتاب هستیم؛ "نورالدین پسر ایران" در حال ترجمه به زبان انگلیسی است. -شورای دفتر ترجمه متشکل از آقای حمزه زاده و مومنی شریف و یک سری از مترجمان زبده است که با توجه به فرهنگ و ادبیات هر کشور کتاب ها را انتخاب می کنند؛ سعی کردیم مترجمینی انتخاب شوند که زبانشان زبان آن کشور باشد یا استاتید دانشگاهی در آن کشورها باشند که کاملا با حوزه ادبیات دو کشور آشنا باشند. **ترجمه آثار ادبی یک پروسه پیچیده ای است که نباید عجله ای
در آن باشد -ترجمه آثار ادبی یک پروسه پیچیده ای است و نباید عجله ای در آن باشد ترجمه اصولی و درست قطعا می تواند تاثیرگذار باشد. -برای انتخاب آثار یک سری معیارهایی داریم ولی اولویت با میزان استقبال در داخل کشور است و بعد بحث فرهنگی کشور مقصد هم در نظر گرفته می شود و کتاب ها انتخاب می شوند. -مثلا بعد از بررسی به این نتیجه رسیدیم که مثلا در کشور امریکا با جریان دفاع مقدس ارتباط برقرار کرده اند چون نوع جنگ ما با جنگ های دیگر متفاوت بوده است و استقبال هم بیشتر آکادمیک بوده است چون در دانشگاه ها بیشترعرضه شده است. -استقبال از دو کتاب "شطرنج با ماشین قیامت" و "سفر به گرای 270 درجه" نشان داد که مخاطب این نوع کتاب ها ارتباط گرفته است. ** در کشورهای عربی استقبال از آثار حوزه دفاع مقدس کمتر بوده است -در کشورهای عربی این استقبال در حوزه دفاع مقدس کمتر بوده است مثلا کتاب "شطرنج با ماشین قیمت" به زبان عربی ترجمه شده است در حال رایزنی هستیم تا اگر شورا تصمیم بگیرد کتاب های "نورالدین پسر ایران و "دا" هم ترجمه شود؛ البته "من او" هم ترجمه شده اما هنوز منتشر نشده است و همین طور کتاب "آنک آن یتیم نظر کرده" آقای سرشار به زبان
عربی ترجمه شده و در کشور لبنان منتشر شده است و قرار است به زبان انگلیسی هم منتشر بشود. - بیشتر مترجمینی که ما انتخاب کردیم کسانی بودند که زبان مادری شان زبان کشور مقصد است و از طریق سازمان فرهنگ و ارتباطات به ما معرفی شدند و سعی کردیم کسانی باشند که تجربه کافی داشته باشند تا اشکالات ترجمه های مرسوم در این ترجمه ها وجود نداشته باشد. -کارگروه قصه و رمان حوزه هنری به تازگی شکل گرفته است اما مطمئنا می توانیم تعامل خوبی با آنها داشته باشیم؛ البته قبلا هم مجموعه داستان "قصه های سبلان" را داشتیم که به زبان انگلیسی ترجمه و در امریکا منتشر شد و یا کتاب طنز "عشق خامه ای" و کتاب "اگر بابا بمیرد" به زبان اسپانیولی ترجمه شده است. -دفتر ترجمه حوزه هنری قرار است به مرکز تبدیل شود و این کار باعث می شود تا فعالیت هایش گسترده تر شود و روند ترجمه هم سرعت می گیرد. -مجموعه "شعر ایرانی" برای ترجمه به زبان انگلیسی انتخاب شده است که از حدود 200 شاعر در این مجموعه شعر گردآوری شده است. در حوزه انقلاب اسلامی هم کتاب "اسماعیل" به زبان انگلیسی ترجمه شده و قرار است به زودی منتشر شود. کتاب "شاه بی شین" نیز به زبان روسی ترجمه شده است
همچنین کتاب "پاییز در قطار" به زبان روسی و عربی منتشر شده است. ** بازخورد کتاب های ترجمه شده در بازار را رصد می کنیم -ما الان در حال بررسی بازخورد کتاب های ترجمه شده در بازار هستیم؛ در حال بررسی ارتباط با آژانس های ادبی هستیم تا بتوانیم در ترجمه کتاب ها نمایندگی های ثابت داشته باشیم تا دیگر بعد از ترجمه کتاب ها به دنبال ناشر نباشیم و با ارتباط با آژانس های ادبی مشکل نشر کتاب های ترجمه شده را نداشته باشیم و قصد داریم در نمایشگاه فرانکفورت سال آینده غرفه مستقل با کتاب های مشخصی داشته باشیم و دیگر کتاب هایمان را به سایر غرفه ها ندهیم؛ بلکه قصد داریم به صورت مستقل در نمایشگاه فرانکفورت حضور داشته باشیم؛ البته الان برخی از آژانس های ادبی را در نظر داریم که انشاءالله ازبین آنها انتخاب خواهیم کرد. ** امسال حضوری در نمایشگاه فرانکفورت نداریم -امسال حضوری در نمایشگاه فرانکفورت نداریم؛ چون نتایج حضور در نمایشگاه فرانکفورت نشان می دهد که باید به صورت جدی و تاثیرگذار حضور داشته باشیم به همین دلیل سال آینده در نمایشگاه فرانکفورت حضوری قوی تر خواهیم داشت **دفتر ترجمه حوزه هنری کار ترجمه را منسجم دنبال می کند -ترجمه مسیر
خودش را طی می کند تا انشاءالله به نتیجه مطلوب برسیم و مهم نتیجه ای است که در کشور هدف می گیریم؛ می خواهیم کتاب ترجمه شده مان مخاطب داشته باشد و خوانده شود. کار فرهنگی پروسه پیچیده ای است که نمی توانیم درباره آینده آن حرف بزنیم. خیلی از نویسندگان و موسسات این کار را انجام می دهند؛ ولی به صورت به جدی و تاثیرگذار دفتر ترجمه حوزه هنری این کار را انجام می دهند و ما کار ترجمه را منسجم تر دنبال می کنیم. **کتاب "داستان شهر جنگی" بسیار مورد استقبال قرار گرفت -اگر سایت آمازون را نگاه کنید، می بینید که شاخص ترین زبان شناس دنیا آقای نوآم چامسکی نظرشان را درباره مجموعه داستان شهر جنگی را ارائه کردند و آن کتاب را بسیار تفکربرانگیز خواندند. آقای احمدزاده در این مجموعه نامه فرمانده ناو آمریکایی و نظرات پیرامون آن را در این کتاب منتشر کردند و این مسئله بازتاب های بسیاری در سایت های مختلف داشت. علاوه بر آن دانشجویان این کتاب را با دیگران کتاب هایی که خوانده بودند مقایسه می کردند و همین مسئله باعث بازتاب گسترده این کتاب شد و ما همه بازتاب ها را در سایت مان منتشر کردیم و این کتاب در حوزه انگلیسی بسیار مورد استقبال قرار گرفت.
-مثلا دانشجوی عرب زبانی بود که کتاب "سفر به گرای 270 درجه" را با کتاب "در غرب خبری نیست" مقایسه کرده بود و گفته بود که چون یک نگاه انسانی در این کتاب وجود دارد این کتاب را از دیگر کتاب های این حوزه شاخص تر کرده است. یک دانشجوی دیگر عنوان کرده بود که بسیاری از کتاب های حوزه جنگ را اصلا مطالعه نمی کردم ولی زمانی که این کتاب به من پیشنهاد شد، دیدم زبانی که در این کتاب و کتاب شطرنج به کار رفته زبان طنز است و این کتاب ها را از دیگر کتاب های حوزه جنگ متمایز کرده است؛ این نظرات را خود آقای احمدزاده برای ما فرستاده چون وی با مترجمان در ارتباط هستند. ** تیراژ کتاب های ترجمه شده محدود است -کتاب ها تقریبا در 1000 تیراژ منتشر می شود؛ در واقع این کتاب ها در تیراژ محدود منتشر می شود. -برای مخاطب عام هم کار انجام می شود؛ اما چون بیشتر مترجمان اساتید دانشگاه هستند و در این سبک بیشتر عرضه شده و در کتابخانه ها وارد شده، نظرات اینگونه به دست ما رسیده ولی برای مخاطبان عام نیز کارهایی انجام می شود. -مکاتباتی با سازمان فرهنگ و ارتباطات انجام شده ابزار همکاری برای توزیع محصولات کرده اند. فکر می کنم بتوانیم این موضوع را بررسی کنیم
و اگر لازم باشد حتما از همکاری آنها استفاده خواهیم کرد. *** گفتگو از محمدصادق علیزاده، زهرا جعفری