اخبار آرشیوی
رونمایی از "فرهنگنامه اسارت و آزادگان"/۲- مسعود دهنمکی: حمایت نهاد کتابخانهها جای تقدیر دارد؛ مجموعه صدهزار صفحه است و بخش خصوصی نمی توانست تامین کند/ هزینه پژوهش بیش از چهار میلیارد تومان بود؛ نصف مبلغ را نهاد به عنوان حقالتالیف پرداخت و باقی هم از بخش خصوصی تامین شد
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مسعود دهنمکی در این مراسم که عصر روز گذشته در محل پارکشهر و با حضور منصور واعظی برگزار شد، ضمن اعلام این مطلب افزود: - من فکر می کنم آزادگان مظلوم ترین بخش ایثارگران کشور هستند. با توجه به ماخوذ به حیا بودنشان از همان بدو ورود نوع نگاههایی که وجود داشت نگاه خدمات رسانی بود به آنها تا نگاه فرهنگی و ستادی که تشکیل شده بود بنام ستادآزادگان وظیفه ذاتی اش فقط ایجاد شغل ،مسکن و اینها بود ولی در مباحث فرهنگی اینها تا سالها خلیی بود و هیچ نهادی متولی این بخش نبود. - در واژه نظامی دنیا، اسارت در دنیا بار منفی دارد و معولا در آموزشهای نظامی ما هم اولین وظیفه یک اسیر درزندان یا اردوگاه فرار است همانطور که در خصوص انقلاب و جمهوری اسلامی یا دفاع مقدس ما معتقدیم که این واژه ها شاید اشتراک لفظی با لغت های مرسوم در ادبیات سیاسی یا نظامی دنیا داشته باشد ولی از نظر مفهومی موارد جدیدی را در بر می گیرد کما اینکه نوع دفاع ما حتی نوع دموکراسی و مردمسالاری ما متفاوت است نمی دانم چطور به اسارت که می رسد همه نگاه منفی به این مقوله داشتند و خیلی در صدد بررسی و تاریخ نگاری این مقطع از دوران دفاع مقدس بر نمی
آمدند در حالی که یکی از پر افتخارترین وقایع دفاع مقدس در همین اردوگاهها رقم خورده است تا جایی که بارها و بارها دشمن بعثی اذعان و اعتراف می کند در اردوگاهها شاهد برپایی یک نظام جمهوری اسلامی بودیم و معلوم نبود ما اسیر دست آنها بودیم یا آنها اسیر دست ما. - شاید اگر رهبری بی بدیل سیدآزادگان ابوترابی نبود اسارت ماهم در خیلی جاها تبدیل می شد به همان نوع اسارتی که در جنگهای دنیا بود. شما شاهد هستید که سینمای غرب با ساخت دهها فیلم آمدند نقاط ضعف خود را به نقاط قوت تبدیل کردند در حالی که آزادگان ما در اردوگاهها افتخار آفریدند و این افتخارات متاسفانه در تاریخ نویسی و خاطره نگاری دفاع مقدس کمتر به چشم آمد، تا جایی که سال گذشته شاهد بودیم رهبرمعظم انقلاب در دیدار با آزادگان لب به شکایت گشودند . - از روزهای اول که آزادگان به کشور بازگشتند من درگیرآزادگان بودم و در واحد گزینش آزادگان کار می کردم و از همانجا به این نتیجه رسیدم که اسارت ناگفته هایی دارد که باید به آن پرداخت. شاید خاطره نگاری و شفاهی کار شده باشد کما اینکه یک جلد فرهنگنامه ما اسارت هست 500 جلد کتاب در زمینه اسارت نوشته شده و معرفی شده اما اکثر این کتابها
حاوی خاطرات فردی بوده و آن چیزی که خلاش احساس می شد یک نگاه جامع و کامل از بیرون به مقوله اسارت و اردوگاه بود. - هرکدام از اردوگاههای ما شرایط ویژه خود را داشتند، حتی در سطح کلان تر آزادگانی که ثبت نام شده بودند و آزادگانی ثبت نام نشده بودند و مفقودین نامیده می شدند دو نوع اسارت را گذراندند، در هر اردوگاهی شرایط فرماندهی و مدیریت با دیگر اردوگاهها متفاوت بودند و بخاطر همین باید یک نگاه بی طرفانه از مقوله بیرون اسارت بازخوانی می کرد و تقدیم می کرد. - از سال 73 و74 بصورت شخصی پژوهش و تحقیق این مجموعه را شروع کردم قبل از آن در ستاد آزادگان کار پژوهشی می کردم ،وقتی وارد کار مطبوعاتی شدم کار دولتی را رها کردم و بصورت شخصی کار پزروهش و تحقیق را شروع کردم. تیمی که همکاری کردند بصورت پراکنده 150 نفر در طول 20 سال و 50 نفر بصورت متمرکز بوده و بیش از 6 هزار ساعت مصاحبه انجام و 500 جلد کتاب جمع آوری شد. - همه مطالبی که در مطبوعات در خصوص آزادگان نگاشته شده بودجمع آوری شد، اسناد صلیب سرخ تهیه و ترجمه شد و بعد این اسناد با مطالب تلفیق شد تا براساس آن بتوانیم سه عنوان کلی مختلف داشته باشیم. یک مجموعه مرجع بود که عناوین
کتابها مثل کتابشناسی اسارت،فیلمشناسی اسارت،اسارت و آزادگان به روایت تصویر که اسارت را بصورت موضوعی مورد بررسی قرار می دهد تصاویر بیش از 42 هزار آزاده در این مجموعه هست. - بخش دیگرمجموعه کتب اسارت 6 جلد هست در برگبرنده تمام مطالبی هست که در جراید سال 85 منتشر شده که دسترسی محققین را آسان می کند. - اسلام و اسارت بخش دیگر مجموعه کتب مرجع است که سه جلد و حدود 4 هزار صفحه است که تمام آیه ها و تفاسیر و مطالب روایی،فقهی راجع به اسارت وجود دارد و بر اساس آن می شود منشور اسلام و اسارت را نگاشت که متولی این کار دانشگاهها و حوزه های علمیه هستند و این منشور اگر نگاشته شود همانطور که در مقدمه کتاب آمده که نگاه اسلام به اسارت و تصمیم گیری راجع به آن و حقوق اسرا بسیار بسیار مترقی تر از قوانین ژنو و بین المللی است که متاسفانه کار زیادی روی آن انجام نشده است - ما 30 اردوگاه را در نظر گرفتیم بین 50 تا 100 آزاده شاخص و چهره را انتخاب کردیم براساس 11 سرفصل کلی، برای هر اردوگاه از ساختار فیزیکی ،گزارشات صلیب سرخ،موقعیت جغرافیایی اردوگاه تا فرماندهی و مدیریت اردوکاه ها اسرای ایرانی و عراقی و روز شمار اسارت براساس راویان متعدد
توانستیم تنظیم کنیم. حدود 60 جلد مجموعه کتب اردوگاهی است که هرکدام بیش از هزار صفحه است و هر اردوگاه هم یک آلبوم اختصاصی دارد. - امیدوارم فاز سوم کتب اردوگاهی را تا 5 سال آینده بتوانم به انجام برسانم که مجموعه کتب موضوعی است. این کار تقدیم می شود به همه آزادگانی که قهرمانانه و مظلومانه مقاومت کردند و وقتی به کشور برگشتند توی این تاریخ کمتر دیده شدند . -امیدوارم این مجموعه بتواند مقدمه ای باشد برای نگارش فیلمنامه ها که بتوانند در آینده به نمایش در آیند و از سوی دیگر با نگاهی به این مجموعه کتابهای بعدی غنی تر بشود. - بخش پژوهشی این مجموعه در بخش خصوصی تحقیق و نگارش شد و نصف هزینه پژوهش را نهادکتابخانه ها به عنوان حق التالیف پرداخت کرد ولی بخش دیگر هزینه ها توسط بخش خصوصی تامین شد. - اگر نبود همت و دغدغه و شجاعت دوست عزیزمان آقای واعظی این مجموعه حالا حالاها به چاپ نمی رسید چون صدهزار صفحه است و حتما بخش خصوصی نمی توانست تامین کند و ورود نهاد کتابخانه ها و حمایت جای تقدیر و تشکر دارد. - هزینه پژوهش بیش از چهار میلیارد تومان بوده و نصف این مبلغ را نهاد کتابخانه ها به عنوان حق التالیف پرداخت کرده و بقیه اش هم از
بخش خصوصی تامین شد. من در آمدی که از سینما داشتم را هزینه کردم و اگر نهاد کتابخانه ها کمک نمی کرد مجبور بودم صبر کنم تا 10 سال دیگر خودم چاپ کنم.