اخبار آرشیوی

کدخبر: 661974

محمدجواد جزینی در نشست عصر تجربه: چشم‌هایمان به ادبیات غرب است؛ فکر می‌کنیم تمام تحولات مدرن و پست مدرن آنجا اتفاق می افتد و این غفلت باعث شده که داشته‌ها و دانش خودمان را نادیده بگیریم

به گزارش خبرنگار «نسیم»، جواد جزینی در نشست عصر تجربه عصر روز گذشته در محل بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان برگزار شد گفت: نویسنده‌ها دروغگوهای بالافطره‌اند و هرچه دروغگوتر تواناتر،آنها می توانند چیز غیرواقعی را جوری بگویند که دیگران بخندند، گریه کنند، بترسند و مشمئز شوند. می توانند با استفاده از واقعیت های کوچک مخاطب را چنان بفریبند که حرف اورا جدی بگیرید و احساس کنید همه حرفهای او جدی است.گاهی وقت ها نقل هم نیست خیال است چیزی می سازند که اتفاق نیفتاده است. نویسنده ها سه ضلع دارند؛ تجربه فردی، نقل و گاهی هم تخیل. اغلب نویسندگان حرفه ای از این سه منبع واقعیت، خاطره و خیال استفاده و خیال را سرهم می کنند به شما مخاطب می فروشند تا به آواز شقایق که در آن زندانی است دل تنهایی‌تان تازه شود. به قول آلن پو داستان کوتاه شرح سرگذشت یک نفر که یک برش از زندگی او برای انتقال یک حس تشریح می شود اما رمان و داستان سرگذشت یک نسل آدمهارا تشریح می کند و به عبارتی داستان کوتاه مثل یک بوته است در حالی که رمان به درخت شباهت دارد. جزینی در ادامه افزود: قصه های ذهنی کرانه ناپذیرند. یعنی نویسنده می گوید هیچ برنامه ای، نقشه و ایده ای نباید داشته باشید. خودتان را بسپرید به جریان مهارناپذیرذهن که ریشه در دیدگاه فروید دارد که معتقد به ضمیر ناخودآگاه بود. فروید رفته بود با 700 دیوانه مصاحبه کردا بود. دیده بود هذیان‌های آنها خلاقانه است و اینها شاعرو نویسنده خوبی اند و بعد کشف کرده بود چیزی داریم بنام ضمیر نا خود آگاه. این نظریه فروید باعث شد نویسنده ها از این دیدگاه الگو بگیرند و نوشتن خود بخود را تجربه کنند.امروز وقتی نویسنده، خودش را بسپرد به دست جریان مهارناپذبر ذهن هرجا که رفت حتما قصه خلاقانه ای خلق می شود و این تجربه از زمان صادق هدایت اتفاق افتاد. رمان سه قطره خون و بوف کور و فردا در راه را اینگونه نوشته است و فردا در راه اولین قصه ذهنی ادبیات ایران محسوب می شود. وی در ادامه گفت:‌چند سال پیش درمجله سوره که کار می کردم. شهید آوینی سردبیر بود. کتابی آمده بود بنام قصه روانشناختی نو که خیلی مهم بود و من با اشتیاق آن را خواندم. مقاله‌ای نوشتم و بردم در مجله سوره چاپ کنم. وقتی از آوینی پرسیدم چرا چاپ نشده گفت من مخالفم با این ، این اولین بار بود که آوینی یک مقاله را برای چاپ امضا نکرده بود. چون مرتضی آوینی گاهی وقت ها آرای مخالفین را هم در مجله چاپ می کرد. نشنیده بودم بگوید مخالفم. آوینی ادامه دارد داستان سیال ذهن، ظرف نجسی است که داخلش مظروف پاک نمی شود ریخت و معتقد بود اندیشه و فلسفه این قصه از عصر روشنگری در آمده و کسی می تواند آن را بنویسد و چاپ کند که آن اندیشه را قبول کند و معتقد بود با شیوه سیال ذهن نمی توانیم داستان شرقی بنویسیم. می گفت هر نوع تبلیغ و نشر در مورد قصه سیال ذهن به ضرر ماست چون فلسفه او را تشریح می کند و ما قیوداتی داریم که نمی توانیم درباره قصه سیال ذهن تبلیغ و نشر کنیم. سنتی داریم که نمی توانیم مگر اینکه دروغ بگوییم و ادا و اطوار در بباوریم. البته مقاله من را هم بعد چاپ کرد و خودش هم یک مقاله ای نوشت و نقد کرد و زیرآب آن تفکر را زد. به نظرم ادبیات انقلاب می تواند این نگاه آوینی را دنبال کند. جزینی در ادامه گفت: خیلی‌ چشمهایمان به ادبیات غرب است. فکر می کنیم تمام تحولات مدرن و پست مدرن در آنجا اتفاق می افتد و متاسفانه این غفلت باعث شده که بخشی از داشته ها و دانش خودمان را نادیده بگیریم. یکی از عیبهای ما این است که به متون تاریخی خود مراجعه نمی کنیم و همواره روبه پنجره همسایه داریم، هرگز نگاه تئوریک به گذشته نداریم .برای اولین بار در چند قرن گذشته ما راوی متکثر داشتیم راوی حیوان داشتیم راوی گیاه راوی درخت و راوی کبوتر در کربلا داشتیم اما به دیده تیوریک نگاه نکردیم.که احتمالا مربوط به سیستم آکادمیک و داشگاههای ما می شود. جزینی در پایان افزود: ادبیات آیینه اجتماع است هرچه که در پیرامون ما و در زندگی ما اتفاق می افتد می تواند داستان شود و همه می توانند بنویسند. ادبیات ما با اخلاق پدید آمد. در دوران جمالزاده با حکایت هایی که بتواند معضلات اجتماعی را حل کند ادامه پیدا کرد. اما در دوران صادق هدایت بود پرده دری باب شد. هدایت سال 1307 پژوهشی کرد و تمام فحش های زشت تهرانیها را جمع کرد. بعد اینها را با فحش‌های انگلیس و فرانسه و کشورهای دیگر مطابقت می‌دهد. کشفی جالبی می کند. می گوید ما روی گنجی از فحش نشسته ایم و از فرانسه پیش تریم و تحلیل کرد که در جامعه های بسته، هر قدر ارتباط مردم با نظام خوب نباشد فحش بیشتراست.
ارسال نظر: