معاون فرهنگی ارشاد: هیچ نویسنده ممنوعالقلمی نداریم
معاون فرهنگی ارشاد در نشست خبری/۳: در حال بررسی هستیم تا ترکیب بررسیکنندهها و هیات تجدیدنظر اصلاح شود/ ماده ۱۵ ضوابط نشر مبهم است/ نویسنده ممنوع القلم در کشور نداریم/ در چارچوب قوانین، جوایز ادبی خصوصی را به رسمیت شناخته و از آنها حمایت میکنیم
به گزارش خبرنگار «نسیم»، عباس صالحی در این نشست خبری که صبح امروز در محل شورای فرهنگ عمومی کشور برگزار شد، در پاسخ به سوالی در خصوص ماده پانزدهم ضوابط نشر مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز پرسید: این ماه پر از ابهام است که این معیار برای قبل از نشر است یا بعد از نشر. برخی از دوستان در دوره قبل نگاههای متفاوتی را نسبت به این ماده داشتند و به برخی از اعمال قانونها پرداختند. آیا ناشری که کتابی را میآورد که مجوز بگیرد و ارشاد به هر دلیلی میخواهد صرف آوردن مسئولیت قانونی، جرم خصوصی ایجاد میکند نگاههایی بود که از این ماده برداشت میشد. در مورد بحثهای حقوقی این ماده صحبتی نمیکنم چون حرفهای مفصلی است و کمیتهای که در نظر گرفتهایم در حال بررسی این موضوع است اما در مورد پس از نشر، ناشر مسئولیت دارد و طبق ضوابط با ناشری که تخلف کند برخورد میشود.
نمایشنامه "روز حسین(ع)" را خواندهام
صالحی همچنین در خصوص نمایشنامه "روز حسین(ع)" نشر چشمه گفت: چون کتاب را خواندهام میتوانم مفصل درباره آن حرف بزنم اما برای اینکه در مسیر حقوقی تاثیری نگذارم، قضاوتی نمیکنم. اگر دین و اخلاقیات ما یک سری مسائل را مشخص کرده باید آنها رعایت کنیم. این نمایشنامه را آقای کیاییان پیش از عاشورا و تاسوعا برای من آورد و من آن را خواندم. یکی از نکاتی که به محتوای این کتاب وارد شده بود این بود که میگفتند در این نمایشنامه آمده است که امام حسین(ع) عربدهای را سر داد. در صفحه 83 این کتاب امده است: «امیر گفت یک نفر شمر بشود و عربدهای سر دهد.» بعد از خواندن این متن با توجه به نگاههای قبلی احساس کردم که شاید ایشان نسخهای دیگر را به من داده است. دیروز با آقای کمالینژاد تماس گرفتم که نسخهای را که در اداره کتاب دارند با این نسخه تطبیق دهند و بعد از تطبیق مشخص شد که این کتاب همان است. گاهی وقتها حرفهایی در فضای رسانه میآید که حداقل آن این است که مطابق با واقع نیست.
در حال ارسال لیستی از افراد هیات نظارت بر نشر بزرگسال به شورایعالی انقلاب فرهنگی هستیم
وی در خصوص اعلام اسامی هیات نظارت بر نشر بزرگسال گفت: در اصلاحیه ضوابط نشر که سال 89 توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تدوین شده است دو هیات نظارت یکی بر نشر بزرگسال و دیگری کودک و نوجوان دیده شده است. در ماده 5 این اصلاحیه حداقل پنج نفری برای این هیات بزرگسال دیده شده است و ما هم در این یک ماه اخیر لیستی از اسامی را با مشورت اصحاب علم و فرهنگ تهیهکردهایم و در حال ارسال به شورای عالی انقلاب هستیم در این لیست افراد مختلفی از حوزه دین، علوم اجتماعی، روانشناسی و حوزههای مختلف دیده شده است تا از باندبازی و افراط و تفریطهای ممکن به دور باشد. احساس میکنم ترکیب رو به جلویی را در ساختار اداره کتاب بعد از تایید این اسامی داشته باشیم.
ملزوم به رعایت ضوابط شورای عالی انقلاب فرهنگی هستم
صالحی همچنین در ادامه در خصوص نظر شخصیاش درباره ممیزی و ناشران و کتب تعلیقی گفت: از زمانی که پشت این صندلی مسئولیت قرار گرفتن طبعا وظایف قانونی دارم. قبل از آن به عنوان یک کارشناس میتوانستم نظرات خود را اعلام کنم اما باید نسبتمان را با این جریان آزاد اطلاعات که به سمت آن میرویم مشخص کنیم و اینکه کتاب چه سنخیتی با این جریان دارد. اما اینها حرفهای شخصی من است و من به عنوان معاون فرهنگی ارشاد ملتزم به قوانین هستم. نه پارتیبازی میکنم و نه قوم و خویشگرایی و نه چپ هستم و نه راست. در چارچوبهای سیاسی تعریف نمیشوم اما قانون سر جایش است و تا وقتی که این مسئولیت را دارم ضوابط شورای عالی انقلاب فرهنگی را رعایت میکنم. ما همیشه در اجرای قانون هم چند نکته را داریم.
نکته اول اجرای سلیقهای قانون است که این خیلی بد است.
نکته دوم این است که مجریان قانون کارشناسان خوبی نیستند که بخواهند آن را اجرا کنند. کسی که میخواهد کتاب را بررسی کند باید کتابفهم باشد. وقتی که فردی را بر این مسئولیت قرار میدهیم که تازه میخواهد کتاب را بفهمد مشکل آغاز میشود.
نکته سوم حرکت برای اصلاح قوانین است. مگر این قوانین، الهی هستند که نخواهیم ان ها را اصلاح کنیم. باید برای حرکت به سمت اصلاح قوانین نیز گام برداریم. نظراتم به عنوان معاون فرهنگی،اجرای دقیق قانون با ملاحظات سهگانهای است که بیان کردم.
ادبیات آمرانه جوابگو نیست
صالحی در خصوص نوع ادبیات معاونت فرهنگی با ناشران و نویسندگان گفت: ما همیشه باید به آرمانهای یک انسان وفادار باشم حتی در محیطهای خانوادگی هم دیگر نمیتوانیم بگوییم که این کار را انجام بدهید یا ندهید. این ادبیات آمرانه دیگر جواب نمیدهد مخصوصا در حوزه حاکمیتهای جدید و رو به جلو که باید ادبیات همدلی، همراهی و همفکری جایگزین ادبیات قبلی شود.
وی در خصوص اقداماتی که میخواهد در معاونت فرهنگی انجام دهد گفت: آنقدرها جوان نیستم که کارهایم را به فردا بیندازم. من با مجموعهای از قوانین روبرو هستم و این حرکتها را باید در چارچوب قوانین به جلو ببرم اما همینجا و با شما این عهد را میبندم که اگر احساس کنم این مسیر رو به جلو نیست، پرونده کاریام را در ارشاد ببنم. اما این بحث ملاحظهای هم دارد. این اتفاقات نمیتواند همین امروز اتفاق بیفتد.
وی در ادامه با بیان اینکه بنده به آقای کمالینژاد برای تسریع کارها نکاتی را گفتهام گفت: تکریم ارباب روجع از نکاتی است که به دوستان اداره کتاب بارها تاکید کردهام. کسانی که به این اداره میآیند باید حرمتشان رعایت شود.
روند صدور مجوز رو به جلوست
صالحی با اشاره به گزارشهایی در خصوص تعداد کتابهایی که در این مدت یک ماه مجوز گرفتهاند گفت: دوستان اداره کتاب، مرتب گزارشهایی را از روند کارها به بنده میدهند که این گزارشها نسبت به سال گذشته روندی رو به رشد داشته اما راضیکننده نیست اما روند سرعت مجوزها رو به جلو بوده است.
صالحی در خصوص توجه به بخش خصوصی و حمایتها از این بخش گفت: این نگاه در دولت جدید جدی است و در فضای ارشاد جدیتر است. نکته من این است که اگر بخواهیم در حوزه فرهنگ، چه در تولید کتاب و چه در توزیع و ترویج ان حاکمیتی عمل کنیم شاید نتیجه خوبی نگیریم. دولت تنها باید زیرساختها را آماده کرده و میدان را به اصحاب فرهنگ بسپارد و این مساله نکتهای است که ما مطمئنا به طور جدی ان را دنبال میکنیم.
از سال 89 هیات نظارت وجود نداشته است
صالحی با توضیح بیشتر در خصوص کتابهای بدون مجز و ناشران تعلیقی گفت: در حوزه بررسیکنندگان ما در دوره گذار به سر میبریم. زیرا از سال 89 هیات نظارت مشخصی وجود نداشته است و ما در حال بررسی هستیم تا بتوانیم هم بررسها و هم هیات تجدید نظر را اصلاح کنیم و در این اصلاحیه سه مرحله دیده شده است: هیات بررسیکننده، هیات تجدیدنظر و هیات نهایی.
وی با بیان اینکه معاونت فرهنگی نباید مجری این اتفاق باشد، گفت: هیات نظارت بر نشر هم میتواند مانند هیات نظارت بر مطبوعات باشد که خودشان برای مطبوعات در آن هیات اعمال نظر میکنند و ارشاد نظر تنها ندارد. در معاونت فرهنگی دنبال این هستیم که چنین هیات نظارتی را شکل دهیم.
تجدیدنظر را جدی گرفتهایم
صالحی در ادامه افزود: در هیات بررسها و تجدیدنظر اتفاقاتی میافتد و افراد تغییر میکنند و من باید اینجا به شما بگویم که در حال حاضر ما هیچ نویسنده ممنوع القلمی در کشور نداریم. شاید در گذشته نگاههایی وجود داشت که برخی افراد در سالهایی نمیتوانستند کتابهای خود را چاپ کنند اما در حال حاضر نویسنده ممنوع القلم نداریم. برخی کتابها در این یک ماه بعد از بررسی مشخص شد که مشکلی نداشتند و به خاطر نویسنده کارشان به مشکل خورده بود اما میگویم که تجدید نظر کتابها جدی شده است و ما راه تجدیدنظر را جدی گرفتهایم. پرونده ناشران تعلیقی هم در جریان است که برخی پروندهشان حل شده و برخی در حال حل شدن است و بعضی هم شاید به دلیل قانونی که داریم کارشان حل نشود.
64 میلیارد تومان بدهی داریم
صالحی در خصوص بدهیهایی که وزارت ارشاد به ناشران دارد، گفت: زمانی که به معاونت فرهنگی آمدم احساس میکردم فقط با فرهنگ سر و کار دارم اما امروز میگویم 99 درصد باید به بودجه این معاونت فکر کنم. همین الان 64 میلیارد تومان بدهی داریم و در کنار آن تعهداتی که ایت معاونت طی سالهای اخیر داده است.
وی با اشاره اینکه تعهدات ما به ناشران جزء اولویتهای اولمان است، گفت: تعهداتمان را به ناشران با یک شیب کم شروع کردهایم. نمیخواهم وعده بدهم. طبقهبندی از ناشران داشتهایم و استارت این قضیه خورده است و در حال پیگیری است.
وی در ادامه گفت: برای بازپرداخت بدهی ناشران البته یک مشکل ارزی هم داریم که در شرایط تحریمی، پولمان در بانک بلوکه شده و امیدواریم که این مسأله چهارشنبه با توجه به مذاکرات ژنو حل شود و بتوانیم بدهیهایمان را به زودی پرداخت کنیم.
معاون فرهنگی ارشاد در خصوص صنعت چاپ گفت: متاسفانه صنعت چاپ از دو جهت مشکل دارد و این دو مشکل باعث مظلومیت این صنعت شده است اینکه هنوز نمیدانیم چاپ باید در اختیار ارشاد باشد یا وزارت صنعت. ما نباید صنعت چاپ را فقط در حوزه کتاب ببینیم. شاید 10 درصد این صنعت فقط بحث کتاب و نشریه است.
صالحی گفت: این صنعت فراوردهای متنوعی دارد اما ما متاسفانه با رسیدن به آن نقطه فاصله زیادی داریم. کشورهایی در همین خاورمیانه از صنعت چاپ، درآمدهای زیادی دارند که ما هم باید به سمت همین مساله و درآمدزایی از طریق آن پیش برویم.
در اتاقهای دربسته میل به سلیقهگرایی زیاد است
صالحی در خصوص حمایت عام از حوزه نشر گفت: در بحث کاغذ از سال 85 که یارانه کاغذ حذف شد، با توجه به اینکه کار خوبی بود اما مشکلاتی را نیز داشت. ارشاد متعهد شده بود تا در قبال این قطع، کمکهایی به ناشران انجام دهد اما این اتفاق به درستی صورت نگرفت. اگر همه مان خودمان را در اتاقی شیشهای تصور میکردیم تخلفاتمان کمتر بود اما در اتاقهای دربسته میل به سلیقهگرایی و جناحگرایی زیاد میشود. میخواهیم شفافیت را مثلا در حوزه اداره کتاب به جایی برسانیم که وقتی ناشر برای پیگیری کارش به این اداره میآید بداند که کتابشدر چه مرحلهای قرار دارد.
از انتشار متن منتسب به یک ناشر در یک رسانه شگفتزده شدم
وی در خصوص اطلاعاتی که از یک ناشر در یکی از رسانههای منتشر شده بود، گفت: من هم از این مساله شگفت زده شدم. وی خیلی بد است چون ناشر به من ارشاد اعتماد کرده است و کتابش را به ما داده است. بعد از رویت این مساله با مسئول اداره کتاب صحبت کردم تا مشخص شود که این اتفاق از کجا افتاده است. ا گر از طریق سیستم داخلی ارشاد باشد مطمئنا با آن برخورد میشود. به مسئول اداره کتاب هم گفتم که این مقوله برای من اتفاق معمولی نیست حتی اگر یک بار هم اتفاق بیفتد بسیار مهم است چون ما باید برای ناشر حس امنیت ایجاد کنیم.
وی در ادامه گفت: مسئول اداره کتاب امروز صبح بعد از بررسیها با واسطهای به بنده گفتند که اطلاعات منتشر شده ناظر به کتابهای چاپی این انتشارات بوده است اما در مطلب ان رسانه کتابهای غیرچاپی هم آمده بود. این قضیه اگر از دوره قبل یا دوستانی که در این اداره فعالیت میکردند باشد یا از طریق دوستان حال حاضر در هر دو صورت، با این مساله برخورد میکنیم و این هشداری برای ماست تا بتوانیم نظارت دقیقتری داشته باشیم و بتوانیم امنیت ناشران را حفظ کنیم.
نمایشگاه سال آینده در مصلای امام خمینی(ره) برگزار میشود
صالحی در خصوص مکان نمایشگاه کتاب سال آینده گفت: نمایشگاه کتاب رویداد مهمی است که برای ارتقا و بهبود این نمایشگاه جلسات علمی را نیز برگزار کردهایم. در ابتدای حضورم در معاونت آقای ایازی از شهرداری گفتند که باغ کتاب برای برگزاری نمایشگاه مناسب است اما با صحبتی که اخیرا با آقای اشعری داشتم ایشان تاکید کردند با توجه به ظرفیتی که از نمایشگاه میگویید باغکتاب برای اردیبهشت 93 آماده نمیشود پس ناچارا نمایشگاه سال بعد را باید در مصلی برگزار کنیم.
دولتآبادی را از مفاخر ادبیات ایران میدانم
صالحی در خصوص کتاب کلنل محمود دولتآبادی و شرایطی که این کتاب در ادامه کتاب میگذراند گفت: بحث این کتاب مراحلی را قبلا طی کرده بود و اصلاحاتی هم به کتاب وارد شد که ایشان این اصلاحات را انجام دادند. اما بعد اصلاحات دیگری هم وارد شده است. خودم در این مدت کتاب را خواندم زیرا علاقه من به داستان و رمان بسیار است و همه آثار ایشان را خواندهام و فارغ از اظهار نظر در خصوص محتوای آثار ایشان، او را از مفاخر ادبیات ایران میدانم و نشر آثارشان در ایران میتواند افتخاری برای ایران و فرهنگ فارسیزبان باشد.
وی در ادامه با بیان اینکه من قانونگرا هستم گفت: قطعا نمیتوانیم این کتاب را از باقی کتابها جدا و روند بررسی آن را به جلو بیندازیم و حتی خودشان هم راضی به این کار نیستند. این کتاب نیز مانند کتابهای دیگر در حال بررسی است.
وی همچنین در خصوص ناشرانی که این مشکلات را دارند گفت: در خصوص بحثهای حقوقی همان طور که قبلا گفتم، صحبتی نمیکنم اما همین هیات رسیدگی در حال بررسی حقوقی این مسائل هستند. دوست ندارم که در یک فضای بازی سیاسی و رسانهای اعلامی انجام شود. باید بگویم که باید محکمکاری شود و کارها با توجه به قانون دنبال شوند.
در چارچوب قوانین از جوایز خصوصی حمایت میکنیم
صالحی همچنین در خصوص بحث جایزههای دولتی گفت: نمیخواهم بگویم جایزههای دولتی باید حذف شود اما فرهنگ در حصار بخش خصوصی باید بذرش کاشته شود و با این نگاه جوایز خصوصی اهمیت پیدا میکنند. نگاه دوره جدید، نگاهی است که این جوایز خصوصی را به رسمیت میشناسد و در چارچوب قوانین کشور از آنها حمایت میکند.
