اخبار آرشیوی

کدخبر: 713138

جهانگیر خسروشاهی در نشست "عصر تجربه": کسانی در نوشتن موفق بودند که با فرهنگ مردم خود مقابله نکردند/ اینکه رمان بنویسم و از طرف همه مورد تقدیر قرار بگیریم اما عاقبت به خیر نباشیم ارزشی ندارد/ قلم باید جوری حرکت کند که زیر دین مردم نمانیم

به گزارش خبرنگار «نسیم»، بیست و چهارمین نشست ازسلسله نشست‌های عصرتجربه، عصرروز گذشته باحضور جهانگیرخسروشاهی در سرای داستان بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان برگزارشد. جهانگیرخسروشاهی در این نشست گفت: به نظرم رنج و زندگی کردن دو منبع بزرگ نوشتن هستند، هر انسانی به میزان رنجی که در زیستن تحمل می کند و بهایی که پرداخت می کند و برای رنجی که تحمل می کند، می تواند زندگی اش عمق داشته باشد. اگر اهل نوشتن باشد و خدا استعداد نوشتن به او داده باشد، می تواند عمق دریافت خود از هستی و آگاهی که نسبت به اطراف پیرامونی خود پیدا می کند را به دیگران منتقل کند. ***بین نویسندگی و عاقبت‌به خیری، دومی را انتخاب می‌کنم این نویسنده، تجربه زندگی داشتن با مردم را برای نویسندگی مهم توصیف کرد و و افزود: متاسفانه سلوک روشنفکری در کشور ما برای نوشتن جواب نداد و کسی یا کسانی که فکر کردند اگر سبیل نیچه ای گذاشتند و زندگی اش را متفاوت از زندگی مردم عادی کنند،جواب نداد. آنهایی که در نوشتن موفق بودند،کسانی بودند که بافرهنگ مردم خود مقابله نکردند، بصورت آشکار مقابله نکردند، اینکه ما رمان بنویسم و از طرف همه مورد تقدیر قرار بگیریم اما آدمی نباشیم که عاقبت بخیر باشیم ارزشی ندارد. من بین نویسندگی و عاقبت بخیری، عاقبت بخیری را انتخاب می کنم. قلم باید جوری حرکت کند که در زیر دین مردم نمانیم، بدانیم که خدمت می کنیم یا خیانت، به هر قیمتی نباید معروف و مشهور شد و تیراژ کارمان بالا برود و هر کاری را به هر قیمتی نکنیم که مثل برادر حاتم طایی در تاریخ بمانیم. وی در ادامه افزود: بعضی از دوستان اصرار دارند که نوشتن امری اکتسابی است، یعنی اگر کسی آموزش دید و رفت کلاسهای قصه نویسی را گذراند و با دیدگاهها و مکاتب مختلف آشنا شد مثل سایر کارهای اکتسابی یاد می گیرد، اما من هرچه تلاش کردم با این نظریه کنار بیایم نتوانستم. نوشتن امری است که هم جوشش و هم کوشش است، کسی که در درون خود نهاد قصه گویی داشته باشد می تواند بنویسد و نهاد قصه گویی به زنده تر و گویا تر شدن داستان کمک می کند. ما کسانی مثل یغمای خشت خال نیشابوری را داریم که شاعر است و سواد خواندن نوشتن هم ندارد ( و تلاش هم کردند که وی سواد یاد بگیرد اما نخواست و یاد نگرفت و شعرهایش در یک حدی ماند)، این نشان می دهد که نهاد شعر در درون او بوده است. اگر آدمی نهادقصه گو در درونش نداشته باشد ،آموزش عالی ببیند اگر بخت یارش باشد منتقد خوبی خواهد شد ***کیهان بچه‌ها را در دفترم پاکنویس می‌کردم خالق رمان "زخمدار" در ادامه با اشاره به اینه از سال 49 تا 52 قصه گویی برای من فوق العاده مهم بود، گفت: سال 49 که کیهان بچه ها چاپ می شد و روزهای سه شنبه به دکه های روزنامه فروشی می آمد و من دراین روزها کنار کیوسک منتظر می شدم تا کیهان بچه ها برسد و آن رابگیرم ، درکنار کیهان بچه ها دفتری هم می خریدم و بعد از همان روی جلد شروع می کردم کیهان بچه ها را در دفتر تکرار می کردم می نوشتم پاک نویس می کردم و احساس می کردم کاری انجام می دهم. آن زمان 10 سال داشتم و داستانی بنام "قصری با استخوانهای فیل" چاپ شد که برای من جذاب بود و من پاکنویس می کردم. خسروشاهی، کودکی را در شکل گیری نهاد قصه و قصه گویی فوق العاده موثر توصیف کرد و افزود:‌ قصه تعلیمی و اکتسابی نیست و با آموزش قصه نمی شود نوشت، کلاسها برای استعدادیابی موثراست و راه و روش و مواردی را یاد می دهد و راه را نزدیک می کند. البته علوم داستان نویسی را هم باید بشناسیم و روزآمد بنویسیم که مهم و کارسازند اما در اینکه یک انسانی که قصه نویس نیست را قصه نویس کند نیست. زندگی ما و اطرافیان ما و قدمهایی که برمیداریم و ارتباطات ما نقطه آغاز قصه نویسی است. نویسنده "رویای داغ" در ادامه گفت: تعلیق و گره گشایی یک امر فطری در داستان است که در این داستان وجود داشت و اینجور موارد می تواند کمک کند و مارا متاثرکند. تجربه داستان نویسی یعنی آثاری که نویسنده خلق کرده و مهمترین تجاربی که در زندگی داشته ،تدوین کرده است. ***"نفر پانزدهم" را شجاعی و حاتمی‌کیا تایید کردند خسروشاهی با اعلام اینک هاولین داستانم را در سال 57 بنام "در جستجوی مدار" نوشتم، افزود: بعدها در سال 67 "نفر پانزدهم" را نوشتم که منتشر شد و درسال 92 با دو داستان دیگر یعنی سه داستان در یک کتاب توسط عصر داستان بنیاد ادبیات داستانی منتشر شد. کتاب "نفر پانزدهم" را زمانی که نوشتم اول ابراهیم حاتمی کیا خواند و سید مهدی شجاعی هم که ناظر انتشارات رجا بود خواند و پیشنهاداتی داشتند ولی در کل تایید کردند و شجاعی رسم الخطی هم نوشتند. خالق "صخره‌ها و پروانه‌ها" با بیان اینکه بعضی داستانهای خوبی می نویسند اما به دلایلی چاپ نمی کنند یا نمی شود یا نمی خواهند چاپ شود ویا سنگ اندازی می شود، گفت: شانس خیلی مهم است، تیراژ مهم است، تیراژ کتابهای مصطفی رحماندوست و رضا رهگذر میلیونی است و یا کتاب افسانه شعبانلو و یا کتاب بامداد خمار فتانه حاج سیدجوادی از پرفروش ترین‌ها هستند. بخاطر اینکه قصه خوبی دارند. من حتی دیدم "بامداد خمار" را به عنوان سوغاتی به اروپا می برند برای اینکه می گویند فضای زندگی ایرانی در این کتاب هست ، نویسنده این کتاب خانم سیدجوادی یک زن خانه دار و در اصفهان زندگی می کند و کسی هم سراغش نرفت، خدا چنین مسیری را فراهم کرد که کتابش پرفروش شد. خانم رونیک در انگلیس زندگی می کند و یک زن مطلقه با یک بچه که با اعانه دولت زندگی اش را می گذراند و در یک قهوه خانه هری پاتر را نوشت و هیچکس هیچ ناشری نمی پذیرفت که کارش را چاپ کند تا اینکه ناشری دلش به رحم آمد کتاب را خرید و بعد از دوسال در ایتالیا در معرض دلالها گذاشت و یکی آمد و خرید و از همانجا با نویسنده تماس گرفت گفت این کتاب را 10 میلیون پوند می خرم و بعد در چین برای تهیه این کتاب شیشه های چندین فروشگاه کتاب را شکستند در ایران هم که دیدید چقدر پرفروش شد، نویسندگان نوقلم ما منتظر این نباشند که حتما هر کاری که چاپ کردند پرفروش بشود چون به خودشان آسیب می زند. وی همچنین گفت: اینکه بگوئیم نویسنده نباید درکار دخالت کند و آنچه می نویسد عین واقعیت باشد این می شود گزارش نویسی روزنامه ومجله و هیچ ملاحتی ندارد و کار داستانی حساب نمی شود، شخصیت ها باید نسبت واقعیت ها و تخیل شکل بگیرند و خیال واقیت را پرداخت کند و برقرای نسبت بین خیال و واقعیت در یک نثر سالم می شود یک نوع رمان تا گزارش نویسی. نویسندگان نوقلم در کار، مومنانه قدم بردارند و به اعتقادات و باورهای مردم توهین و یا خیانت نکنند و به خدا اعتماد داشته باشند. وی وحدت موضوع در داستان کوتاه را دغدغه نویسندگان بزرگ از جمله چخوف توصیف کرد و افزود: صادقانه بگویم من داستان "شاعر " را خواندم و" شهر پنهان" را نوشتم که هیچ ربطی هم به هم ندارند اما حس گرفتم از شاعر. وحدت موضوع تابع یگانگی روح نویسنده با سوژه و موضوع داستان است، قلم سربازی است که در جهت اجرای نویسنده برای فتح مقصدی کار می کند. عامل پیش برنده در داستان توالی حوادث و زنده نگهداشتن حس تعلیق است، یعنی اینکه وقتی مخاطب می خواند در ذهنش بماند، اگر این اتفاق بیفتد نویسنده موفقی هستید. ***جهت ادبیات به نفی انقلاب کمر نبسته است خسروشاهی در ادمه با اشاره به کتاب "زخم دار" افزود: برای نوشتن این کار دوسال و نیم تحقیق کردم، حس کردم شخصیت های داستان زندگی قشنگی دارند هر شغلی که دارند، در زندگی نقطه عطف دارند تخت و کسل کننده نیست. برای بخشهای پزشکی نیاز به منابع و تحقیق پزشکی داشتم که انجام دادم و امروز این کتاب یکی از منابعی است که به عنوان رمانی در علم پزشکی استفاده می شود. من این کتاب را در یک اتاق کاملا ساکت نوشتم و کسی وارد نمی شد و وقتی هم که تمام شد و وقتی داشتم با شخصیتها ی اثر خداحافظی می کردم نیم ساعت گریه کردم. وی با اشاره به جنگ تحمیلی گفت: بلافاصله بعدازانقلاب جنگ شروع شد و جنگ برای هر ملتی امر حیاتی است. ما در مقابل بیش از هزار کیلومتر درگیر نبرد نابرابر شدیم و درست است که حجم بیشتری در حوزه دفاع مقدس تولید شده اما جهت ادبیات این نیست که به نفی انقلاب کمربسته باشد، به نظرم ادبیات دفاع مقدس گونه از ادبیات انقلاب اسلامی است که امیدوارم ارتقا پیدا کند و ما به سمت رسیدن ادبیات ناب تر و خالص تر پیش برویم .
ارسال نظر: