اخبار آرشیوی
معاون پارلمانی وزارت ارشاد در گفتگو با «نسیم»: لایحه الحاق ایران به کنوانسیونهای برن و رم(کپیرایت) در حال بررسی در کمیسیون اصلی لوایح دولت است و پس از تصویب تقدیم مجلس میشود/ پذیرش حقوق مالکیت فکری(معنوی) از شروط عضویت دائمی در سازمان تجارت جهانی است
حسین نوشآبادی، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت ارشاد در گفتگوی مکاتبهای با «نسیم» به بیان جزئیات تدوین لایحه عضویت جمهوری اسلامی ایران در کنوانسیون برن پرداخت. متن این مصاحبه به شرح زیر است: نسیم:: با توجه به تنظیم لایحه درخواست عضویت جمهوری اسلامی ایران به معاهده برن در هیات دولت، پیشبینی میشود این لایحه چه زمانی برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارسال خواهد شد؟ نوشآبادی: لایحه الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیونهای برن و رم که به ترتیب متضمن حمایت از حقوق پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری و صیانت از حقوق هنرمندان مجری و تولیدکنندگان آثار شنیداری و سازمانهای پخش رادیویی و تلویزیونی است در کمیسیون فرعی لوایح دولت به تصویب رسیده است و در حال بررسی در کمیسیون اصلی لوایح میباشد که انشاالله پس از تصویب نهایی در هیات دولت به مجلس شورای اسلامی تقدیم خواهد شد. نسیم:: آیا در تنظیم این لایحه، برخی ملاحظات اقتصادی و فرهنگیِ خاص کشور مورد ملاحظه قرار گرفتهاند؟ فیالمثل در حوزه صنعت نشر، از سال 90 تاکنون حدود 30 هزار عنوان کتاب ترجمهای، با چاپ اول و یا تجدید چاپ راهی بازار شدهاند. با در نظر گرفتن متوسط قیمت 500
یورو حق رایت برای هر عنوان، مبلغی معادل 350 میلیارد تومان ارز از کشور خارج میشود. در صورتی که میزان آثار داخلی که در سایر کشورهای ترجمه و منتشر میشوند هرگز در حد و اندازههای این اعداد و ارقام نیستند و از این رهگذر ضرر اقتصادی بالایی نصیب صنعت نشر داخلی خواهد شد. مورد مشابه در حوزه فیلم و سریال (بویژه در مورد خاص صدا و سیما) در صورت پیوستن به این معاهده حق هرگونه دخل و تصرف از استفادهکننده سلب و صرفا با مجوز صاحب اثر خواهد بود که این مساله در نقطه مقابل ممیزی فرهنگی قرار میگیرد. نوشآبادی: هر کشور زمانی میتواند به کنوانسیونهای بینالمللی بپیوندد که در رهگذر عضویتش، زیان جبرانناپذیری متوجه حقوق داخلی و منافع و مصالح کشورش نگردد. مسلما کشور ما نیز نیازمند تقویت ساختارهای داخلی و بسترسازی مناسب در این رابطه است. البته ناگفته نماند برخی از کشورهایی که با شرایط مشابه و حتی پایینتر از ما داشتهاند و به کنوانسیونهای مذکور ملحق شدهاند توانستهاند با مدیریت صحیح و برنامهریزی مناسب از این الحاق نیز منتفع گردند. مطلب دیگر اینکه علیرغم عدم الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیونهای مربوطه در موضوع کپیرایت و
نیز عدم الزام قانونی، بسیاری از ناشران معتبر، تولیدکنندگان رادیویی و تلویزیونی و موسسات و شرکتهای دولتی یا خصوصی هنگام ترجمه و نشر آثار خارجی، به حقوق صاحبان آن آثار احترام قائل شدهاند و حقوق آنان را پرداخت کردهاند. البته برخی از مقررات داخلی کشورمان به صراحت حقوق پدیدآورندگان آثاری ادبی-هنری خارجی را محترم شمرهاند و آن را مورد تاکید قرار دادهاند. نمونه آن آییننامه صدور پروانه نمایش فیلمهای ویدیویی است که متقاضیان پخش اینگونه فیلمها را ملزم به رعایت حقوق صاحبان اثر میداند در حالیکه به دلیل عدم الحاق، حقوق صاحبان آثار داخلی در خارج از مرزهای کشور مورد حمایت و احترام قرار نمیگیرد و تبعا مورد تعدی و تعرض قرار میگیرد. نکته دیگر اینکه جمهوری اسلامی ایران از سال 1384 به عنوان عضو ناظر سازمان تجارت جهانی پذیرفته شده است و یکی از شروط عضویت رسمی و دائم در سازمان مذکور پذیرش الزامات مربوط به تجارت حقوق مالکیت فکری(معنوی) بر مبنای موافقتنامه تریپس است که یکی از سه موافقتنامه الزامی آن سازمان محسوب میشود. مطابق موافقتنامه مذکور، کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی حتی با فرض عدم الحاق به کنوانسیونهای برن و رم،
ملزم به حفظ روح حاکم بر کنوانسیونهای مذکور از طریق رعایت و اعمال مواد ماهوی آنها میباشند. لذا شایسته است با بکارگیری تدابیر مناسب و ا یجاد بسترها، ضمن برخورداری از مزایای این کنوانسیونها، از تبعات منفی عدم الحاق بکاهیم و از حقوق خالقان آثار حمایت کنیم. حقوق معنوی آثار نیز به موجب ماده 4 قانون حمایت از حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان، دائمی بوده و محدود به زمان و مکان نمیباشد و همچنین از آنجا که به موجب ماده 22 قانون مذکور، معیارهای حمایتی صرفا از حیث حقوق مادی اعم از داخلی و خارجی دانسته است. البته به شرطی که آثار خارجی از حیث اخلاق حسنه و نظم عمومی داخلی مشکلی نداشته باشند. به هر حال باید در موضوع الحاق به کنوانسیون برن و رم، همه جهات در نظر گرفته شود و با حفظ منافع کشور و مصالح نظام با آن برخورد شود.