اخبار آرشیوی
نشست بخش کودک سیزدهمین دوره جایزه کتاب شهید غنیپور// نادری: مرحوم فردی همواره روحیه یک کودک را داشت/ حوزه کودک در موضوعات اجتماعی، ملی و بومی دچار فقر شدید است/ شفیعی: تمایل ناشران به انتشار آثار ترجمه در حوزه کودک زنگ خطری برای مسئولان است
به گزارش خبرنگار «نسیم»، نادری، داور بخش کودک سیزدهمین دوره جایزه کتاب شهید غنیپور در نشستی که با همین عنوان عصر امروز در خبرگزاری تسنیم برگزار شد، گفت: ادبیات کشور ما در طول چند ماهی که امیرحسین فردی را از دست داده است جای خالیش را حس میکند. وی بابیان اینکه فردی به شدت دغدغه ادبیات کودک را داشت، افزود: در تاریخ ایران سابقه نداشته است که یک فرد سه دهه به صورت مداوم هفتهنامه کیهان بچهها را مدیریت کند، مرحوم فردی تجربه کاملا حرفهای و خاصی داشت و همواره روحیه یک کودک با لطافتهای خاص خودش را در ایشان می دیدیم؛ جعفر ابراهیمی نیز در کتاب سال جشنواره یادداشتی را نوشته است که در مورد چند ماه پیش از رحلت این نویسنده بزرگ است. او میگوید در این تماس تلفنی فردی با شیدایی و لطافت خاصی از مادرش حرف میزد. فردی مدیری بود که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان وقت گذاشت و ویژگی خاصی که او داشت این بود که به مسائل روانشناسی کودک توجه می کرد. نادری با اشاره به زندگی شهید حبیب غنی پورگفت: این شهید بزرگوار پیش از انقلاب مربی کودکان بود، سالیان سال در فضای غیررسمی مربی کودکان بود و انسانی بود که کتابهای روانشناسی بسیاری را
مطالعه میکرد. داور جشنواره حبیب در ادامه افزود: سالیان سال جشنواره بخش کودک و نوجوان نداشت، تقریبا دو دوره است که این بخش اضافه شده و امسال ما پس از اینکه بانک اطلاعات کتاب را از خانه کتاب گرفتیم، بخشهای آموزشی و درسی را حذف کردیم و تاکید بر روی ادبیات داستانی داشتیم. 150 عنوان کتاب در ابتدا انتخاب شد و در نهایت 4 کتاب «قصههای باد»، «بچه تمساح کجا رفت»، «پیتیکو پیتیکو» و «قیچیای که دنبال کار میگشت» به مرحله پایانی رسیده است؛ مایل بودیم در بخش کودک برگزیده داشته باشیم البته اگر بخواهیم با نگاه حرفهای آثار را بررسی کنیم شاید هیچ یک از این آثار فاکتورهای لازم را نداشته باشد اما ما یک اثر برگزیده و یک اثر تقدیری خواهیم داشت. در سال 91 آثار والا و شگفتانگیزی نداشتیم و اغلب کارها از مفاهیم عمیق، تصاویر خیالی، واژگان، زبان و نثر موثر، طرح داستان و تفکر و احساس دور بودند. به هر حال 4 اثر انتخابی برجسته هستند اما از معیارهای کیفی فاصله دارند. وی در ادامه در خصوص معیارهای ارزیابی آثار در این جشنواره گفت: محتوا برای ما بسیار مهم بود؛ و در کنار آن نوآوری خلاقیت و دامن زدن به حس کنجکاوی کودکان نیز از نکات مهمی بود
که ما برای داوری به آن توجه کردیم. نادری با تاکید بر این موضوع که در بررسی آثار به این نتیجه رسیدیم که ما در برخی موضوعات اجتماعی، ملی و بومی دچار فقر هستیم گفت: انقدر شخصیت های قوی در حوزه ملی تاریخی داریم که یم توانند با زبان خوب روایت شوند ما حادثه مهمی مثل جنگ را داریم اما آثار در این حوزه ها بسیار کم است. داور جشنواره غنی پور با اشاره به مسئولیت ناشران در این حوزه گفت: ناشران در تولید آثار کودک باید توجه بیشتری داشته باشند ویراستاری های حرفه ای نیاز داریم بعضی ازکتاب ها بعد از نظارت دیگر ویرایش نمی شوند. نادری ادامه داد: ما در خلق آفرینش های حسی و و متنی توازنی نداریم ضعف های متنی و زبانی ما خیلی بیشتر از بخش های فنی است، ما با شگر دهایی می توانیم حتی برای کودکان در حوزه تاریخ هم داستان بنویسیم. وی در پاسخ به سوالی در خصوص تاکیدشان بر انتخاب کتاب تقدیری و کتاب برتر در این جشنواره گفت: ما ادعا داریم که در این جشنواره مردمی هستیم اما ذره ای از معیارهای حرفه ای مان عدول نکرده ایم، اما اعتقادمان این است که باید مثبت نگر باشیم و مشوق نویسندگان شویم. نادری همچنین در مورد ترکیب هیئت داروان این دوره از جشنواره
گفت: در این دوره از جشنواره داوری به عهده اعضای شورای نویسندگان مسجد جواد الائمه بود. و شاید یک دلیللش این بود که به دلیل محدودیت های مالی خواستیم تا به اعضای شورای مسجد وفادار بمانیم. وی در خصوص مقایسه بین کتاب های کودک در سال 91 با 90 گفت: شرایط اقتصادی بسیار بر روی نشر در سال 91 تاثیرگذار بود و با یک نگاهتطبیقی می توانم بگویم که آثار سال 90 بهتر بودند. شفیعی: تمایل ناشران به انتشار آثار ترجمه در حوزه کودک زنگ خطری برای مسئولان است همچنین شهرام شفیعی دیگر داور این جشنواره در ادامه تاکید کرد: دیدار اخیر مقام معظم رهبری با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی بسیار خوشحال کننده بود چرا که ایشان بسیار بر حوزه کودکان و نوجوانان تاکید داشتند. امیدوار هستم وقتی در سطح کلان یک مملکت چنین استراتژی وجود دارد مدیران دورهای هم به مسئله کودکان و نوجوانان جدیتر بپردازند. وی با بیان اینکه باید جایگاه کودکان در خانوادهها را تصحیح کنیم، گفت: باید به بچهها احترام بگذاریم، احترام به بزرگترها مهم است اما از دل این احترام باید احترام به کودکان نیز بیرون بیاید، امیرحسین فردی مصداق بارز این موضوع بود و در طول سالهای دوستی و
همکاری با وی معمولا به پایمردی و تداوم او در سنگر مطبوعات کودک و نوجوان مذمت میکردم. شفیعی در ادامه افزود: سال گذشته که دبیر کانون بودم در بیانیه اختتامیه به این موضوع اشاره کردم که ادبیات کودک ما دچار ایدهزدگی و داستانگریزی شده و از مسائل مبتلابه کودکان دور شده است. بچهها دو چیز مهم از ادبیات میخواهند یک اینکه خودشان را ببینند و دوم اینکه داستان میخواهند اگر این دو موضوع را فراموش کنیم میبینیم که آنها کتاب نمیخوانند و جذب رسانههای دیگر میشوند. این نویسنده بیان داشت: اینکه بگوییم کتاب بخوانیم کتاب دوست بچهها است تاثیری ندارد و باید ببینیم که کتابها چقدر با بچهها دوستی میکنند؛ چراکه کودکان اصلا تعارف ندارند و به راحتی یک کتاب را کنار میگذارند. آثاری که در جشنواره انتخاب شدهاند، فارغ از اشکالهایی که داشتهاند آثاری هستند که در برابر بچهها مسئولند و وقتی بچهها با کتاب تنها میشوند میتوانند با این کتابها ارتباط برقرار کنند. داور جشنواره حبیب با بیان اینکه آثار انتخابی از ایدهزدگی دور بودند اظهار داشت: این آثار از نظر سلامت زبان نیز خوب بودند، متاسفانه گاهی فراموش میشود که زبان ما تکیه بر
مسائل معنوی دارد و اگر قرآن را از ادبیات کلاسیک بگیریم چیزی از ادبیات فارسی نمیماند. شفیعی با بیان اینکه توجه نویسندگان کتابها به سلامت نثر فارسی، عدم شکسته نویسی بسیار مهم بوده است، گفت: چرا که متأسفانه مشاهده میشود، در کتابهایی که مراکز انتشاراتی بزرگ، منتشر کردهاند، از زبان شکسته استفاده شده است،در حالیکه ما باید از فارسی معیار و زبان فارسی حراست کنیم. وی تاکید کرد: داستان باید متناظر با زندگی پیش رود یکی از شاخصهای پیشرفت یک تمدن این است که در آن تمدن قصههای محکمی گفته شود، چرا که نشان میدهد افرادی که در آن تمدن زندگی میکنند، به ساختار آن تمدن می اندیشند.به همین ترتیب در ادبیات کودک نیز اگر ما به بچهها نیاندیشیم نمیتوانیم قصههای محکمی برای آنها بگوییم و لذا قصههایمان نیز توسط کودکان خوانده نمیشود.همچنین چون به بچهها نمیاندیشیم، کتابهای تالیفی و قابل داوری در جشنواره حجمی ندارند که این زنگ هشداری برای مسئولان و باید زده شود.چرا که ناشران ما اغلب به کارهای ترجمه ای رو آوردهاند تعداد زیادی از ناشران خصوصی ما عملا هیچ اثری تالیفی در سال منتشر نمیکنند. شفیعی ادامه داد: جشنواره شهید غنی
پور یکی از دغدغه های مهمش پرداختن به هویت ملی است چگونه میتوان هویت ملی را با 90 درصد چاپ کتابهای ترجمه ای ترویج و نگهداری کرد، چرا نویسنده و ناشر ایرانی نتواند کتابی بنویسد که سرمایه اش را باز گرداند. نویسنده ایرانی چه کم دارد حتی اگر یک بررسی تطبیقی بین نویسندگان ایران و کشورهای مختلف داشته باشیم نتیجه خواهیم گرفت که نویسندگان ناشران ایرانی هیچ چیز کم ندارند بلکه این تنها سودجویی مالی است که انها را به سمت انتشار کتابهای خارجی سوق میدهد. انتشار کتابهای خارجی زحمت چندانی ندارد اما در حوزه کتابهای تالیفی نیازمند فکر ، اندیشه ، آگاهی ، تعهد ، سواد و مسئولیت هستیم. غنیپور به دنبال این است که اینگونه اتفاقات را زنده کند از همین رواست که تنها به آثار تالیفی جایزه میدهد. وی در خصوص تغییرات امسال جشنواره گفت: امسال جشنواره نوعی بازبینی بر ساختار خود داشت تجربه اجرای جشنواره در این 13 سال توجه به برخی اصلاحات را ضروری کرده بود و با توجه به اینکه بار نخستی بود که این تغییرات انجام میشد. شفیعی تاکید کرد: دوستان تصمیم گرفتند داوران از ترکیب اعضا باشند تا تفاهم بیشتری برای اجرا داشته باشند، جشنواره غنی پور تعهدی در
ما ایجاد کرده بود که از همان اغاز کار تا به امروز این دغدغه وجود داشت و آن سلامت داوری ها بود به جرات میگویم که این جشنواره از محدود جشنواره هایی است که سلامت داوری را در آن از اعتبار بالایی برخوردار بود.