اخبار آرشیوی
بزرگداشت سیمین دانشور// معاون امور فرهنگی ارشاد: سیمین در کنار جلال بود اما سیمین ماند؛ با جلال زیست اما در موج او فرو نرفت/ پناهیفرد: نگاه فمینیستی او با نگاه افراطی غرب متفاوت بود
به گزارش خبرنگار «نسیم»، مراسم بزرگداشت مرحوم سیمین دانشور عصر امروز یکشنبه 18 اسفند با حضور سیدعباس صالحی معاون امور فرهنگی ارشاد و جمعی دیگر از اصحاب فرهنگ و ادب در محل خانه هنرمندان برگزار شد. ***صالحی: سیمین در کنار جلال زیست اما سیمین باقی ماند صالحی در بخشهایی از این مراسم گفت: حضور زنان در تاریخ ادبیات ایران، ملموس است. سیمین دانشور از این شانس تاریخی برخوردار بود که از خانوادهای هنرمند و هنرشناس بود. در دوره تاریخی در دانشگاه تهران زیست و در آن فضا بال و پر علمی و ادبی یافت و در کنار جلال قرار گرفت. از ویژگیهای سیمین این بود که جلال برای او یک نقطه اتکا اما برای ماندن نبود. از ویژگیهای سیمین این بود که فردیت را کنار جلال از بین نبرد. سیمین در کنار جلال سیمین بود. در عین اشتراکاتی که داشتند با هم تمایز هم داشتند و این به ویژگیهای سیمین معنا میداد. سیمین در کنار جلال زیست اما همیشه سیمین بود نه سیمین جلال آل احمد. معاون امور فرهنگی ارشاد در ادامه افزود: قابل توجه است وقتی به زندگی و آثار او نگاه میکنیم، میبینیم که او کسی است توانست در کنار موجی مانند جلال زندگی کند اما در موج او فرو نرود و
همچنان سیمین بماند. با همه علاقهها و اشتراکات و دلبستگیها تا پایان عمر انگشتر جلال را رها نکرد و عکس جلال را هم کنار خود داشت اما سیمین بود. نثرش، نثر خود او بود و آنچه که خواندهایم دلبستگی او به ناصرخسرو داشت و از آلاحمد نیز تاثیر میگرفت. نثر سیمین، نثری آرام، روان، ملایم، بدون تنش و بدون عصبانیت بود و با موجهای سیاسی فاصله داشت. امواج سیاسی او را با خود نبرد و درگیر نشد. عباس صالحی با اشاره به اینکه رئالیسم آلاحمد افزود: سیمین بر خلاف جلال، ریشه در گذشته و نگاهی به حال و آینده داشت و این ترکیب را در آثارش از جمله "سووشون" نشان داده است و اسطورهها را به واقعیت آورد. سیمین توانست ترکیبی از چیزهایی که آلاحمد نداشت را داشته باشد؛ ترکیبی از نقاشی، شعر و تصویرسازی. این از سیمین یک رفتار متمایز ساخته بود. آلاحمد در مقطعی از زندگی در حال و گذشته بود اما سیمین همیشه با نگاه اعتدالگرایانه تاریخ خود را فراموش نکرد. ***پناهیفرد: نگاه فمینیستی او با نگاه افراطی غرب متفاوت بود سیمین پناهیفرد، نویسنده و مترجم نیز در بخشهای دیگری از این مراسم گفت: دانشور یکی از بینظیرترین نویسندگان تاریخ ایران است که
تکرار نخواهد شد و نامش به عنوان نخستین داستاننویس ایرانی ثبت شده است. آنهایی که سیمین را میشناسند میدانند که او کسی نبود که چیزی بتواند سد راهش شود. او قصه زن بودن را نوشت و تمامی آثارش به زنان و مظلومیت و زندگی و عاطفه آنها پرداخت و با خودآگاهی آنها را به سمت پیشرفت سوق داد و با دید فمینیستی و خودآگاهی آثارش را نوشت. پناهیفرد در ادامه افزود: زنان آثار دانشور به ارزشهای دنیای مردانه به نگاه تردید مینگرند. زن قهرمان او، قهرمانان سیاسیاند. دانشور با هنر نویسندگی خود به دفاع از حقوق زنان پرداخت و از حقوق آنان دفاع کرد. شاهد زمانه خود و درک عمیقی داشت. قهرمانان داستان همچون خود او قهرمان زندگیاند و نگاه فمیستی او با نگاه افراطی غربگرایانه جدا بود و به هیچ وجه آن را نمیپسندید. او فمینیست ایرانی و شرقی را مطرح میکند. تمام دلخوشیاش هم حفظ آرامش خانوادهاش بود. ***قبادی: سمین موفق شد بین گذشته و حال، پل بزند حسینعلی قبادی، استاد ادبیات دانشگاه تربیت مدرس و معاون پژوهشی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و علوم انسانی نیز از دیگر سخنرانان این مراسم بود. قبادی گفت: معتقدم در عرصه ادبیات داستانی معاصر ایران، سیمین
واقعا یک شخصیت اگر نگوییم بیبدیل ولی کمنظیر است. صرفنظر از شخصیت علمی ایشان، کمتر آکادمیسینی در حد ایشان داشتیم. او توانست با نظام فرهنگی ایران رابطهای صمیمی و عمیق برقرار کند. دانشور یک شخصیت عالم و فرزانه در تاریخ معاصر است. 30 سال است که در دانشگاه هستم و کارم، پژوهش و تدریس در دانشگاه است. میتوان به جرات بگویم که سیمین موفق شد در تاریخ محصور نماند و نگاهی از بالا به تاریخ معاصر و فرهنگ دنیای معاصر داشته باشد. استادی بود که موفق شد بین گذشته و حال، پل بزند. قبادی در ادامه افزود: دانشور نه تنها در عرصه ادبیات بلکه در تاریخ معاصر ایران و فلسفه و تفکر هم حق بزرگی به گردن ما دارد. او توانست ناسازگاری میان تفکر ملی و مذهبی را رفع کند. تصویرگر گفتمان مقاومت در برابر استبداد و استعمار بود و جامعیت تفکر و شخصیت او هم در آثارش مشهود است. بهگونهای میشود او را با سهروردی و حافظ مقایسه کرد. ***پاینده: تا سال 63 400 هزار نسخه حسین پاینده نیز در این مراسم گفت: کار مهم سیمین در داستانهایش، تبدیل کردن خواننده از نظارهگری منفعل به شرکتکنندهای فعال در دنیای داستانی خودش بود. نویسندهای موفق است که بتواند مخاطب
بتواند با شخصیت داستان او زندگی کند و سیمین این کار را کرد. رمانهای او متننوشت است. وقتی میخوانیم انگار داریم آنها را مینویسیم. سیمین دنیای مردان را هم خوب توانست بکاود و یک رصدکننده و دیدبان فرهنگی بود. تحولات فرهنگی را در آثارش میبینیم و کنجکاوانه با نگاه تیزبین خود به جامعه نگاه میکرد. پاینده در ادامه افزود: 400 هزار نسخه رسمی تا سال 63 از "سووشون"چاپ شده است. سیمین یک جامعهشناس و روانشناس قوی بود. او با نقاشی و مینیاتور ایرانی کاملا آشنا بود. البته مقایسه ایشان با شمس تبریزی و مولانا و سهروردی و دیگران جای مبالغه است. سیمین اولین رماننویس زن ایرانی هم نبود. پیش از او امینه پاکروان اولین رمان ایرانی خود را به زبان فرانسوی نوشت. البته سیمین اولین داستاننویس زن ایرانی بود که به زبان فارسی نوشت. پاینده با اشاره به رمان "آتش خاموش" گفت: خود سیمین اعتقاد داشت که این کتاب بسیار ناپخته بود و درخواست کرد که نجدید چاپ نشود. از ارشاد خواهش میکنم به دلیل عدم وجود وارث برای آثار ایشان، خود ارشاد بر آثار ایشان نظارت کند. آثار ادبی دانشور چند سر و گردن از آثار ادبی دنیای عرب بالاتر است. پیشنهاد میکنم از
"سووشون" نیز یک فیلم سینمایی ساخته شود. همچنین درخواست میکنم بورس تحصیلی دانشور نیز برای نویسندهها اختصاص یابد. ***امامی: سیمین، زنِ زمان خویشتن بود غلامرضا امامی از دوستان جلال آلاحمد و سیمین دانشور نیز از دیگر سخنرانان این مراسم بود. امامی گفت:سیمین نخستین زنی بود که دکترای ادبیات فارسی گرفت و نخستین کسی بود که رئیس کانون نویسندگان ایران شد و در بسیاری موارد دیگر نیز نخستین بود و با تمام افقهای باز نسبت داشت. باید از او بسیار بیاموزیم. او در چشم من مظهر آرامش و مهربانی بود. در سینهاش گنجینهای از ادب فارسی داشت و با بسیاری از بزرگان ادب فارسی مانند مولانا آشنا بود در عین حال از آخرین قصههای معاصر هم مطلع بود. امامی سیمین دانشور را نویسندهای توصیف کرد که در زمان خود زندگی میکرد زن زمانه خویش بود. پلی برای پیوستن از حال به آینده بود. زندگی و شادی و آزادی را برای همه مردم میخواست و خودش هم هنرمندانه زیست. همچنین در این مراسم اعلام شد در صورت صدور حکم دادگاه خانه سیمین دانشور، این خانه به یک خانه فرهنگ تبدیل خواهد شد.