بزرگداشت محمود گلابدرهای برگزار شد
میرشکاک: گلابدرهای نادر ابراهیمی را غیرانقلابی خطاب کرد/ قزوه: گلابدرهای میتوانست ۱۰ جلد خاطره بنویسد/ توحیدی: کتاب "لحظههای انقلاب" یک سند عمیق از فضای حاکم بر آن دوران است
به گزارش خبرنگار «نسیم» بزرگداشت دومین سال درگذشت استاد سید محمود گلابدره ای روز گذشته با حضور فرهاد توحیدی، جهانگیر الماسی، علیرضا قزوه، یوسفعلی میرشکاک، محسن مؤمنی شریف، محمدعلی گودینی، علی خلیلی، محمدحنیف، ناصر فیض، عباس خلیلی، شهرام شکیبا، محمود عبدالحسینی، قاسمعلی فراست و جمعی از اهالی فرهنگ و هنر در حوزه هنری برگزار شد.
قزوه: گلابدرهای میتوانست 10 جلد خاطره بنویسد
قزوه در ابتدای مراسم با بیان اینکه نسل ما نسلی است که بخشی از واقعیتهای سالهای دهه 40 باید از زبان راویان جدی مانند محمود گلابدرهای نقل میشد، گفت: در آن سالها روشنفکری بیداد میکرد و از نوشتههای گلابدرهای میتوان تنهایی جلال آل احمد، تهمتها و خلوتهای او را درک کرد.
رئیس مرکز آفرینش های حوزه هنری با اشاره به اولین دیدار خود با مرحوم گلابدره ای ادامه داد: سال 80 که مدیر مرکز ادبی فراهنگسراهای تهران بودم، برای اولین بار وی را دیدمآن روزها از خارج برگشته بود و به طور جدی تلاش میکرد برای نسل جوان معلمی و تجربیات خود را منتقل کند.
وی با بیان اینکه گلابدره ای می توانست 10 جلد خاطره بنویسد، اظهار داشت: در حالی که تنها یک جلد کتاب «هوملسی در آمریکا» را منتشر کرد و در این مراسم نیز قرار بود از دو کتاب وی رونمایی شود که به دلیل قوانین خاص انتشارات سوره مهر، این مسأله را به بعد موکول کردیم.
قزوه با بیان اینکه چاپ 33 کتاب برای گلابدره ای شناسنامه خوبی است، افزود: با این حال بخشی از نوشتههای او چاپ نشده و امروز دیگر کتابی از او در بازار نشر پیدا نمیشود؛ چون مردمی و مظلوم بود.
جهانگیری: این نویسنده درد مردم حاشیهنشین را میفهمید
در ادامه مراسم جهانگیر الماسی با بیان اینکه گلابدرهای درد مردم حاشیهنشین را میفهمید، گفت: او زمانی که میخواست قصهای را روایت کند، ابتدا در آن شرایط زندگی میکرد، در دل آن فضا قرار میگرفت و سپس به روایت آن میپرداخت. افراد گمنام زیادی مانند محمود هستند که جوانان ما هنوز آنها را نشناختهاند.
وی ادامه داد: گلابدرهای نویسندهای صاحبسبک بود و تلاش میکرد تا شخصیتهای داستانش را به گونهای بیافریند که یقهاش را بگیرند؛ به عبارت دیگر در آثار این نویسنده شاهد زبان خصا در کنار سبک ادبی خاص هستیم؛ این در حالی است که یکی از دغدغههای وی نیز داشتن سبک در اثر بود، اما او در عین حال به زبان داستان نیز توجه داشت.
میرشکاک: گلابدرهای، نادر ابراهیمی را غیرانقلابی خطاب کرد
یوسفعلی میرشکاک به عنوان سخنران بعدی مراسم گفت: گلابدره ای بیهمانند و پدیدهای تکرارناپذیر است. قبل از انقلاب جوجه روشنفکر بودیم و مجله نگین و فردوسی میخواندیم. شخصیتهای این کتاب شباهت بسیاری با آدمهای واقعی دارد و «پر کاه» در برابر هزار فامیل بود اما ساواکیها نمیفهمیدند.
وی با بیان اینکه سیادت خاستگاه گلابدره ای بود، افزود: با اینکه دو تن از خانوادهاش با کمونیستها بودند، اما او یک نویسنده مردمی بود. جلال پسر آخوندی بود که امام(ره) برای پدرش مجلس ختم گرفت.
میرشکاک با بیان اینکه در سالهای دهه 60 و 70 مطبوعات آزادی پیدا کردند و هرکس هرجایی می خواست، مطلب می نوشت، ادامه داد: از آنجایی که ما بچههای حزب جمهوری بودیم، تقیدهایی داشتیم. روزی رفتم پیش محمود و گفتم فلانجا مینویسم. محمود گفت: اینها فاشیستاند و شما بیا جای دیگری بنویس.
وی با بیان اینکه گلابدره ای در جلسه ای با نادر ابراهیمی درگیری لفظی پیدا کرد، تصریح کرد: روزی در جلسهای نادر ابراهیمی گفت که من رمان زندگی ملاصدرا و امام خمینی(ره) را مینویسم. محمود گفت: بخواب. نادر گفت: بله؟ محمود جوابش داد: بخواب! تو انقلابی نیستی.
وی با اشاره به نظرات گلابدرهای درخصوص صحبت کردن از شخصیتهای بزرگ تصریح کرد: نه مردی در تبعید ادبی یا ابدی! رمان است و نه خمینی(ره) در رمان جای میگیرد. خمینی(ره) فقیه، عارف، فیلسوف، معجزهی شرق و بین شهید مصطفی پسر و پدر را چگونه میشود در رمان جای داد؟ مگر میشود زندگی انبیا(ع) را در رمان جای داد؟
وی افزود: امام خمینی در فیلم و رمان جای نمی گیرد و افخمی هم میخواست فیلمی با این مضمون بسازد، اما نتوانست. امکان جای دادن افراد بزرگ در رمان وجود ندارد و اگر این طور بود خداوند به جای نزول کلام مجید رمان میفرستاد و این اصلاً در تفسیر جای نمیگیرد. اگر کسی از جان فراتر رود، در عبارت جای نمیگیرد.
میرشکاک در پایان گفت: اگر امام خمینی نبود، نه من بودم نه محمود و نه من میتوانستم بفهمم که مرگ چیست و دست کم مواجه شدن با هستی و همه اینها را از امام خمینی داریم. درویشی و قلندری را خمینی(ره) به من یاد داد و خمینی(ره) قلندر قلندران است. محمود را جذبه کل امام خمینی(ره) به میدان کشاند. گلابدرهای مردمیترین نویسنده بود.
توحیدی: کتاب «لحظههای انقلاب» شرمگینانهای به لحظههای پلشتی دارد
در ادامه فرهاد توحیدی با بیان اینکه به اعتبار دوستی با خلیلی و ارادت با محمود گلابدره ای در این مراسم حاضر شدم، گفت: رمان «بادیه» گلابدرهای در سال 56 به وسیله عباس کیارستمی اقتباس شد و متأسفانه پس از آن هیچ اثری به صورت اقتباس مستقیم از محمود گلابدرهای موجود نیست.
وی با بیان اینکه استعداد سینمایی آثار گلابدره ای از ویژگی های وی به شمار می رود، ادامه داد: آثار وی در هر دو رژیم در بغض و محاق تبلیغ بود. رمان «پر کاه» گلابدرهای یک سند جامعهشناختی است و اگر از آن اقتباس سینمایی شود، فوقالعاده است. این رمان امکان تجدید چاپ دارد چون صراحت بیان برخی مسائل در آن بسیار بالاست. او یک ناظر دقیق و شاگرد کسی بود که ادبیات ملتزم برایش اهمیت داشت تا صناعت نویسندگی.
عضو هیئتمدیره خانه سینما با بیان اینکه ارزش ادبی وی همپای جامعه شناسی اش نبود، تصریح کرد: گلابدره ای از ادبیات برای اندیشه اصلاحطلبی استفاده میکرد که بیشتر جنبه ابزاری داشت و تلاش می کرد با ناملایمات مبارزه کند. کتاب «لحظههای انقلاب» یک سند عمیق از فضای حاکم بر آن دوران است. این کتاب خاطرات روزانه محمود گلابدرهای از روزهای خیزش تا پیروزی نهایی است.
توحیدی با بیان اینکه کتمان و پردهپوشی ما را درگیر نقابهای گوناگونی کرده است، افزود: حسن قاضی مرادی کتابی درباره شرم نوشته و تعبیر قابل توجهی از این کتاب دارد و وی می گفت شرم نوعی خشم به خویشتن است و معتقدم که الان در جامعه ما وجود ندارد. گلابدرهای اولین منتقد خودش بود و با یک حس شرم زندگی میکرد و آن را در رمان «دال» عمومی کرده است.
وی در پایان با اشاره به کتاب«لحظه های انقلاب» خاطر نشان کرد: گلابدره ای در این کتاب نگاه شرمگینانهای به لحظههای پلشتی دارد و آن ها را عمومی میکند. کارهای او مضمونگرا هستند که با عریانیِ واقعیت توانستند از حیطه آثار تبلیغاتی خارج شوند.