عبدالملکیان: شعر نیمایی و شعر نو به مضامین عاشورایی پرداختهاند
این شاعر با بیان این مطلب گفت: چند دهه قبل از انقلاب شعر ما خیلی به مضامین آیینی و عاشورایی توجه لازم را نداشت/ مضامین فرهنگ عاشورایی در برخی از اشعار شهریار وجود دارد
به گزارش «نسیم»، محمدرضا عبدالملکیان، شاعر با اشاره به شرایط ادبیات کشور در 3 دهه پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، گفت: به اقتضای شرایطی که در آن دوران وجود داشت، ادبیات نیز از شرایط اجتماعی تاثیر گرفته بود و از پدیده های فرهنگ غرب در جان ما هم حاکم شده بود و هنر ما تحت تاثیر چنین فرهنگی بود.
وی ادامه داد: در چند دهه قبل از انقلاب شعر ما خیلی به مضامین آیینی و عاشورایی توجه لازم را نداشت و البته این موضوع ربطی به قالب های شعری نداشته است. قالب یک لباس و پوشش است و بستگی دارد هنرمند از آن پوشش چگونه استفاده کند.
عبدالملکیان با تاکید بر این که به طور موردی مضامین آیینی و عاشورایی مدنظر برخی شاعران در چند دهه قبل از انقلاب بوده است، افزود: مضامین فرهنگ عاشورایی را در برخی از اشعار شهریار مشاهده کرده ایم و از سایر شعرای آن دوران نیز همچون حسین پژمان بختیاری، رهی معیری، عماد خراسانی و مهرداد اوستا نیز اشعاری با چنین مضامینی سراغ داریم.
این شاعر کشورمان اظهار داشت: پدیده های اجتماعی همان روزگار به تدریج باعث شد جریان منجر به انقلاب اسلامی در جامعه تبلور عینی تری پیدا کند و در هنر و ادبیات آن دوران اعم از کلاسیک و نو نیز ظهور و بروز پیدا کرد و در دهه 50 ما شاهد انتشار نخستین کتاب مشخص شعر عاشورایی و آیینی از سوی سید علی موسوی گرمارودی بودیم.
وی گفت: به یک معنا از همان دهه اول انقلاب اسلامی با ظهور و بروز فرهنگ عاشورایی و آیینی در ادبیات کشورمان مواجه شدیم و در این بین می توان جلوه های باورهای آیینی، دینی و عاشورایی را در آثار چهره هایی مانند نعمت میرزاده (نعمت آزرم) و طاهره صفارزاده سراغ گرفت.
عبدالملکیان با تاکید بر این که در عرصه شعر نیمایی و شعر نو نیز به مضامین عاشورایی پرداخته شده است، افزود: وقتی انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، بالطبع فرهنگ انقلاب، که فرهنگ آیینی و عاشورایی نیز بود، در ادبیات کشور تاثیر گذاشت و به شکل گسترده با چنین مضامینی در آثار شاعران کلاسیک و شعر نو مواجه بودیم. یکی از شاخص ترین چهره ها زنده یاد سید حسن حسینی بود که با کتاب «گنجشک و جبرئیل» به خوبی به چنین مضامینی پرداخت. زنده یاد قیصر امین پور، زنده یاد سلمان هراتی و شاعران دیگر پس از انقلاب اسلامی نیز در عرصه شعر آیینی و عاشورایی آثاری خلق کرده اند.
شاعر مجموعه «آوازهای آبادی» همچنین گفت: به یک معنا می توان گفت شعر نیما و بعد از نیما جریانی است که به جریان اجتماعی جاری و ساری در جامعه توجه بیشتری دارد و شعر کلاسیک کشورمان بیشتر کلی نگر است. وجه عاطفی شعر کلاسیک باعث شده است تا به عنوان مثال محتشم و ترکیب بند معروفش در حافظه فرهنگ عاشورایی ما تبلور ویژه داشته باشد. البته این سخنان در فضایی کلی بیان می شود و برای هرکدام می توان مثال نقض هم آورد. همچنین در قالب شعر نو نیز نمی توانیم شعر «خط خون» علی موسوی گرمارودی یا مجموعه شعرهای «گنجشک و جبرئیل» مرحوم حسینی را نادیده بگیریم.
وی خاطر نشان کرد: در نخستین مجموعه شعرم با عنوان «مه در مه» که سال 54 منتشر شده است، شعر بلندی دارم که در آن اثر به مضمون عاشورا پرداخته ام؛ این شعر را سال 51 در قالب نیمایی سروده ام.